برگزاري نشستهاي تخصصي شناخت سورههاي قرآن كريم در دانشگاه امام صادق (ع)
سلسله نشستهاي تخصصي شناخت سورههاي قرآن كريم به همت گروه علوم قرآن و حديث دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه امام صادق (ع) و با هدف توجه به مباحث نظري شناخت سورهها بوده و بعد از مباحث نظري، شناسايي سورههاي اسرا، كهف، مريم، طه و انبيا برگزار ميشود.
دكتر "عباس مصلاييپور"، عضو گروه علوم قرآن و حديث دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه امام صادق (ع) در گفتوگو با خبرنگار سرويس انديشه و علم خبرگزاري قرآني ايران (ايكنا) ضمن بيان مطلب فوق گفت: هدف از اين مجموعه نشستها كه هر هفته روزهاي دوشنبهها برگزار ميشود، توجه به مباحث نظري شناخت سورهها بوده و بعد از مباحث نظري، شناسايي سورههاي اسرا، كهف، مريم، طه و انبيا در دستور كار قرار گرفته است.
وي در مورد نحوه برگزاري اين نشستها و سخنران هر جلسه اظهار كرد: براي هر جلسه، يكي از اعضاي گروه علوم قرآن و حديث به عنوان سخنران و مدير علمي جلسه به ارائه سخن ميپردازد و بعد از سخنان وي، اعضاي گروه و حاضران نظرات خود را بيان ميكنند.
عضو گروه علوم قرآن و حديث در مورد مراحل انجام اين سلسله نشستها گفت: در جلسه اول، مباني نظري شناخت سورههاي قرآن كريم در مباحث و موضوعاتي مانند تقسيمات قرآني آيه، سوره، ركوع، حزب، نظم و ترتيب آيات در سورهها، نظم و ترتيب سوره در مصحف شريف، نام سورهها و فضايل سورهها با سخنراني دكتر "پاكتچي" مورد بحث و بررسي قرار ميگيرد. در جلسه دوم شناخت سوره اسرا با سخنراني دكتر "كريمي" برگزار ميشود. شناخت سوره كهف، عنوان جلسه سوم است كه با سخنراني دكتر "عباس مصلاييپور" انجام ميشود. در جلسههاي چهارم، پنجم و ششم نيز به ترتيب شناخت سورههاي مريم، طه و انبيا با سخنراني دكتر "ايزدي"، دكتر "تقويان" و دكتر "پاكتچي" برگزار ميشود و مباحث ارائهشده در اين سلسله نشستها به صورت كتابچهاي چاپ و منتشر ميشود.
وي در مورد زمان و مكان برگزاري اين نشستها گفت: اين نشستها هر هفته، دوشنبهها از ساعت 7 صبح الي 9 صبح در سالن شهيد مطهري اين دانشگاه، واقع در بزرگرا شهيد چمران، پل مديريت، دانشكده الهيات و معارف اسلامي برگزار ميشود.
دكتر مصلاييپور در مورد علت و هدف برگزاري چنين نشستي اذعان كرد: قرآن كريم، كتاب محكمي است كه چينش و گزينش حروف، كلمات، آيات، آهنگ و معاني آن توسط خداوند حكيم انجام گرفته (كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ) و در جاي جاي آن هزاران نكته ناگفته نهفته است (ظاهره انيق و باطنه عميق. لا تفني عجائبه و لاتنقضي غرائبه) يكي از ابعاد شگفت انگيز قرآن كريم تناسب آيات آن با يكديگر است. هر خواننده متفكري با قرائت و دقت ر آيات سورهها به نظم و ارتباط شگفتانگيز آن پي ميبرد.
وي در ادامه سخنانش اين سئوالات را مطرح كرد: آيا مجموع آيات سامان يافته در يك سوره هدف خاص و معيني را دنبال ميكند و يا هر سوره مشتمل بر آياتي است كه هر چند در بين برخي از آنها تناسب وجود دارد؛ اما در مجموع درسهاي پراكندهاي را تنشكيل ميدهند كه چهبسا هيچ گونه تناسبي بين آنها نباشد؟، اگر هر سوره داراي موضوع واحدي است نحوه ارتباط آيات مختلفالمضامين با موضوع واحد چگونه است؟، مثلا اگر سوره بقره يك موضوع محوري و اصلي داشته باشد مطالبي همچون تقسيم انسانها به سه گروه متقين، كافرين و منافقين، جريان حضرت آدم (ع)، داستان بنياسرائيل، احكام شرعي مطرح شده در سوره و ساير مباحثي كه هر يك در فضاي خاصي هستند چگونه زير يك سقف گرد هم ميآيند؟
وي در پاسخ به سئوالات مطرح شده تأكيد كرد: از متأخرين علامه طباطبايي (ره)، به اين نكته تصريح كرده است كه هر سوره صرفا مجموعهاي از آيههاي پراكنده و بدون جامعيت واحدي نيست، بلكه يك وحدت فراگير بر هر سوره حاكم است كه پيوستگي آيات را ميرساند و همه آيهها با آن موضوع اصلي ارتباط دارند.
وي افزود: علامه طباطبايي (ره) در مقدمه هر سوره فشردهاي از مطالب گسترده آنرا بيان داشته و اهداف و غرض اصلي سوره را برشمرده است و بسياري از برداشتهاي تفسيري خود را بر پايه غرض اصلي سوره بنا كرده است.
دكتر مصلاييپور در ادامه سخنانش به انديشهها و ديدگاههاي شيخ "محمد عبده" و شاگردش "محمد رشيد رضا" اشاره كرد و گفت: شيخ محمد عبده و شاگردش محمد رشيد رضا پديدآورندگان تفسير "المنار" همين نظريه را دنبال كرده و مسأله "الواحدالموضوعيه للسور" را مطرح كردهاند و اصرار دارند كه فهم هدف هر سوره كمك شاياني است به مفسر تا به طور دقيق به مقاصد سوره پي برده و به معاني آيههاي هر سوره نزديك شود.
عضو گروه علوم قرآن و حديث دانشگاه امام صادق (ع) در ادامه سخنانش به ديدگاههاي دكتر "عبدالله محمود شحاته" اشاره كرد و افزود: وي كه كتاب "اهداف و مقاصد سورههاي قرآن كريم" را به منظور تبيين هدف هر سوره تأليف كرده است با پافشاري بر اهميت اين روش در تفسير قرآن بر ضرورت و ارزش آن تأكيد ميكند.
وي در بيان خلاصهاي از تاريخ اين رويكرد گفت: خلاصه آنكه گر چه قدما به اهميت و ارزش تناسب و ارتباط آيات پي برده بودن؛ اما قرآنپژوهان متأخر ضمن تأكيد بر روابط آيات آنرا از منظر جديدي نگريسته و اعلام نمودند كه هر سوره داراي محور و غرض واحدي است كه در انسجام و به هم پيوستگي آيات نقش بسزايي دارد و اولين وظيفه هر مفسر پيش از ورود به تفسير آيات به دست آوردن و كشف روح حاكم بر سورههاست تا در پرتو قرآن بتواند به مقاصد و جزئيات سوره دست يابد.
وي افزود: قرآنپژوهان و مفسران متأخر به اين نكته پي بردهاند كه هر وسره داراي يك جامعيت واحد است كه در انسجام و به هم پيوستگي آيات نقش دارد. برخي از آنان از اين حد جامع به عنوان جان و روح سوره ياد كردهاند.
دكتر مصلاييپور در ادامه سخنانش به نظريه ساختار هندسي سورههاي قرآن كريم اشاره كرد و اظهار كرد: اين نظريه از مباحثي است كه در سالهاي اخير بيشتر مورد توجه قرآنپژوهان قرار گرفته است. بر اساس اين نظريه، هر سوره از سورههاي قرآن كريم، شامل موضوعي است كه موضوعهاي فرعي متعددي دارد، به گونهاي كه همه موضوعهاي فرعي به آن موضوع اصلي مرتبط است؛ به اين ترتيب تمام آن سورهها با هم ارتباط پيدا ميكند؛ اگر چه در نگاه ظاهري ارتباط برخي از آيهها با هم درك نميشود.
وي در پايان سخنانش اذعان كرد: البته منظور از ساختار هندسي سورهها اين نيست كه هر موضوع فقط در يك سوره مطرح شده است و سورههاي ديگر درباره آن هيچ سخني به ميان نمي آورند. داستان حضرت موسي (ع) يا حضرت آدم (ع) بارها در قرآن كريم تكرار شده است، متنهي در هر سوره به تناسب موضوع و محور اصلي سوره از يك بعد به آن پرداخته شده است.
اعضاي کميته هاي ستادعالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور تعيين شدند
اعضاي کميته ها و سه نفر صاحب نظر قرآني ستادعالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور در دومين نشست اين ستاد به رياست حجت الاسلام مصلحي انتخاب شدند.
"حجت الاسلام والمسلمين حيدر مصلحي"، نماينده ولي فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه که رياست ستاد عالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور را نيز بر عهده دارد، صبح امروز در دومين نشست اين ستاد، دستور جلسه آن را انتخاب سه نفر صاحب نظر و کارشناس قرآني و انتخاب اعضاي کميته هاي اين ستاد اعلام کرد.
وي افزود: با نظرسنجي که با اعضاي ستاد صورت گرفته است، تعدادي از اساتيد رشته قرائت، حفظ و داوران برجسته قرآن براي عضويت در کميته ها و سه کارشناس مطرح کشوري در عرصه قرآن براي حضور در جلسات و عضويت در ستاد به عنوان صاحب نظر و کارشناس قرآني انتخاب شده اند که در جلسه امروز نيز اين انتخاب ها مورد بررسي قرار مي گيرد.
بنابر گزارش خبرنگار قرآني شبستان در دومين نشست اين ستاد "دکتر محمدحسين سعيديان" با مجموع 10 راي از کل آراء، "سيدمحسن موسوي بلده" و "دکتر لاله افتخاري" به عنوان سه صاحب نظر و کارشناس قرآني عضو ستادعالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور و حجت الاسلام محمدحاج ابوالقاسم به عنوان عضو علي البدل اين ستاد به ترتيب با اکثريت آراء انتخاب شدند.
همچنين "دکتر سعيد رحماني"، پروين اميرآبادي، سيدجواد فاطمي، محمد بابايي، ابوالفضل علاّمي و عباسي به عنوان عضو کميته نظارت و ارزيابي و "حجت الاسلام رنجبران" نماينده ولي فقيه در نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه ها به سمت رييس اين کميته انتخاب شد.
با انتخاب اعضاي ستاد عالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور "دکتر حسين ساري" به عنوان رييس کميته تبليغات و اطلاع رساني و مرتضي نجفي قدسي، رضايي زاده، منصور قصري زاده، محمدرضا پورمعين، محمدرضا گلي زاده و خانم نافذکلام نيز به عنوان اعضاي اين کميته حائز اکثريت آراء شدند.
کميته طرح و برنامه ستادعالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور نيز با راي اعضاي ستاد شامل دکتر رحيم قرباني به عنوان رييس کميته، رحيم خاکي، انجم شعاع، سيدعلي سرابي، داود آبادي، حسينعلي شريف و مسيب زاده تعيين شدند.
"کريم دولتي" نيز به عنوان رييس کميته علمي و فني ستاد عالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور با حضور ستوده نيا، احمد ابوالقاسمي، خانم حاجي عبدالباقي، حميدرضا مستفيد، غلامرضا شاه ميوه، عباس امام جمعه به عنوان اعضاي کميته حائز اکثريت آراء شدند.
دومين نشست ستادعالي هماهنگي مسابقات قرآني کشور صبح دوشنبه، 19 آذرماه سال جاري با حضور "حجت الاسلام والمسلمين حيدر مصلحي" نماينده ولي فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه و رييس ستاد، "حجت الاسلام حسين احمديان"، معاون فرهنگي سازمان اوقاف و امور خيريه و دبير ستاد، "سيدعلي سرابي"، دبير کميته اعزام دفتر مقام معظم رهبري و عضو ستاد، "محمدحسين فريدوني"، نماينده اتحاديه تشکل هاي قرآني کشور و عضو ستاد، "دکتر حسين ساري"، رييس شبکه قرآن و معارف سيما و عضو ستاد، "محمدرضا گلي زاده"، نماينده راديو قرآن در ستاد، "حسينعلي شريف" نماينده وزارت آموزش و پرورش در ستاد، غلامي، نماينده نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها و عضو ستاد برگزار شد.
برپايي كلاسهاي ترجمه و تجويد قرآن كريم در وزارت جهاد كشاورزي
كلاسهاي ترجمه و تجويد قرآن كريم ويژه كاركنان وزارت جهاد كشاورزي در ادارات وابسته به اين وزارتخانه در سراسر كشور در حال برگزاري است.
"شاكر برخوردار" مسئول دارالقرآن الكريم وزارت جهاد كشاورزي در گفتوگو با ايکنا، با بيان اين مطلب گفت: آموزش ترجمه و تجويد كه جزِئي از دوره ضمن خدمت كاركنان محسوب ميشود به كلاسهاي روخواني و روانخواني اين وزارتخانه افزوده شده است.
وي افزود: كاركنان اين وزارتخانه با گذراندن اين دورهها خود را براي شركت در مسابقات مقدماتي و سراسري كه در شش ماهه اول هر سال برگزار ميشود آماده ميكنند.
مسئول دارالقرآن الكريم وزارت جهاد كشاورزي تصريح كرد: تاكنون 600 نفر در كلاسهاي ترجمه قرآن و تجويد شركت كردهاند و دورههاي روخواني و روانخواني قرآن كريم در برخي از استانها به پايان رسيده و در برخي ديگر در حال برگزاري است و تا زماني كه تمامي كاركنان اين وزارتخانه در سراسر كشور دورههاي روخواني و روانخواني را سپري نكنند دوره جديدي راهاندازي نميشود.
شاكر برخوردار افزود: مربيان اين دوره از سازمان دارالقرآن الكريم و استادان حوزه و دانشگاه هستند و ترجمه و تجويد قرآن كريم بر اساس دستورالعمل و كتابهاي تاليف شده از سوي وزارت جهاد كشاورزي آموزش داده ميشود
وي تصريح كرد: اين كتابها 10 جلدي هستند و هر سه ماه دو جلد از اين كتابها به كاركنان آموزش داده و در پايان هر ترم از كاركنان آزمون گرفته و در صورت كسب نمره لازم از سوي اداره كل به اين افراد گواهينامه اعطاء ميشود.
برگزاري كارگاه آموزشي تفسير و تحقيق موضوعي قرآن
کانون قرآن و عترت دانشگاه علامه طباطبايي با همکاري کانون انديشه جوان، کارگاه آموزشي تفسير و تحقيق موضوعي قرآنکريم را برگزار ميکند.
كارگاه آموزشي تفسير و تحقيق موضوعي قرآن کريم كتاب هايي با عناوين "فهرست واره موضوعي تفسير جوان" و "لغت شناسي قرآن كريم" را در اختيار دانشجويان قرار مي دهد تا دانشجويان بتوانند درباره موضوعات مطرح شده در کتاب به پژوهش بپردازند.
بنابراين گزارش در اين كارگاه كه با هدف پاسخگويي به مطالبات قرآني قشر جوان و دانشجو و همچنين پرورش مفسران جوان آغاز به كار كرده است، دكتر محمد بيستوني به ارايه طرحي درباره تحقيق و تفسير قرآن كريم به زبان ساده مي پردازد تا مبنايي براي آموزش و تفسير دانشجويان باشد.
شايان ذكر است اين كارگاه آموزشي پس از اتمام کار خود از طريق "مؤسسه قرآني تفسير جوان" زير نظر دکتر محمد بيستوني به ارتباط خود با دانشجويان ادامه داده و آثار تفسيري شرکتکنندگان در اين کلاسها با نام خودشان در قالب کتابي منتشر مي شود.
در پايان دوره اثرهاي ارايه شده ارزيابي و به آثار برتر گواهينامه اعطا مي شود.