حجتالاسلام"رضايي":
مخاطبشناسي كليد موفقيت برنامههاي قرآني
برنامههاي قرآني كه از طريق شبكههاي برونمرزي تاكنون ارائه شده بيانگر معارف و پيام قرآن به طور واقعي و صحيح بوده و اين شبكهها توانستهاند با مخاطبشناسي درست، پيام قرآن را به نحو صحيح به مخاطبان خود انتقال دهند.
حجتالاسلاموالمسلمين "محمد رضايي"، كارشناس مذهبي برنامه تلويزيوني "نسيم حيات" كه روزهاي دوشنبه و پنجشنبه از شبكه جهاني جامجم پخش ميشود، با اشاره به مطلب فوق در گفتوگو با خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا) عملكرد شبكههاي برونمرزي سيما در انتقال پيام قرآن به مخاطبان را موفق ارزيابي كرد و گفت: براساس سفرهايي كه تاكنون به خارج از كشور داشتهام و اطلاعاتي كه در اين زمينه كسب كردهام، شبكههاي برونمرزي سيما به ويژه شبكههاي جهاني جامجم تاكنون توانستهاند در انتقال مفاهيم و پيام قرآن خوب و موفق عمل كنند اگرچه قرائت قرآن را در برنامههاي ديني شبكه جهاني جامجم كمتر مشاهده ميكنيم اما با اين وجود برنامههايي كه از طريق اين شبكه و ساير شبكههاي برونمرزي ارائه ميشود، بيانگر معارف و پيام قرآن به طور واقعي و صحيح بوده و اين شبكهها توانستهاند پيام قرآن را به نحو صحيح و درست به مخاطبان انتقال دهند.
وي در ادامه در پاسخ به پرسش خبرنگار ايكنا مبني بر اينكه فكر ميكنيد علت موفق عمل كردن شبكههاي برونمرزي سيما چه بوده، تصريح كرد: اخلاق، تلاش و پشتكار، آشنايي با مخاطبان برونمرزي و نيازهاي آنان و اهميتي كه برنامهسازان براي كار خود قائل بودهاند از علل موفقيت برنامههاي شبكههاي برونمرزي سيما محسوب ميشود.
حجتالاسلاموالمسلمين "رضايي"، به اين پرسش كه برنامهسازان قرآني براي توليد برنامههاي قرآني بايد بر روي چه نكات و مفاهيمي از قرآن تأكيد كنند، اينگونه پاسخ داد: برنامهسازان قرآني بايد بر روي دو نكته و مفهوم قرآني در توليد برنامههاي قرآني تأكيد كنند يكي مفهوم عقل، تعقل، انديشيدن و ستايشي كه خداوند متعال از عقلا در قرآن به عمل ميآورد و ديگري مفهوم ميانهروي كه هر دوي اين مفاهيم در قرآن مورد اشاره قرار گرفته است.
كارشناس مذهبي برنامه "نسيم حيات" در ادامه اظهار داشت: به عبارت بهتر برنامهسازان قرآني در بحث عقل و تعقل بايد بر روي نكاتي كه بر روي عقلانيت دين تكيه دارند و در واقع مباحث اعتقادي عميقي كه در قرآن وجود دارد مثل مبحث توحيد كه در قرآن به صورت توصيه به رفتار اعتدالي ذكر شده و يا به عنوان مثال در مبحث اعتدال به ميانهروي در انفاق و مسائل مالي و...، تأكيد كنند و علت اين است كه مردم مفاهيم تعقل و ميانهروي را به طور بالفطره دوست دارند و لذا پرداختن به اين دو مفهوم از تاثيرگذاري بسياري بر روي مخاطبان برخوردار خواهد بود.
وي همچنين افزود: نكتهاي كه در اينجا حائز اهميت است اينكه برنامهسازان قرآني بايد همچنين شبهات و ابهاماتي كه براي مردم و مخاطبان برونمرزي ما مطرح است را جمع آوري كرده و در برنامههاي خود به اين شبهات پاسخ دهند.
كارشناس مذهبي برنامه "نسيم حيات" از شبكه جهاني جامجم سپس ارائه مفاهيم قرآني به ويژه دو مبحث عقل و ميانهروي را در قالب نمايشنامه و فيلمهاي داستاني به مخاطبان بسيار مفيدتر از ساير قالبهاي برنامهسازي دانست و اشاره كرد: اگر برنامهسازان بيايند و مفاهيم قرآني را در قالب نمايشنامه و فيلمهاي داستاني به تصوير بكشند به طور قطع براي مخاطبان قابل فهمتر و قابل دركتر خواهد بود و از تأثيرگذاري بيشتري نيز بر روي مخاطبان برخوردار خواهد بود.
حجتالاسلاموالمسلمين "رضايي" در ادامه اظهارات خود به پرهيز جدي برنامهسازان قرآني از پرداختن به مسائل احساسي و عواطف مذهبي مردم تأكيد كرد و اذعان داشت: برنامهسازان قرآني ما بايد باتوجه به توصيههاي قرآن بر روي مباني و مسائل محكم و اعتقادي مردم مثل ايمان به غيبت، توكل به خداوند متعال و... بيشتر تاكيد و كار كنند و از پرداختن به مسائل احساسي و عواطف مذهبي مردم پرهيز كنند البته اين امر به معناي نفي و انكار كلي آن نيست چراكه در برخي موارد پرداختن به اين امور لازم و ضروري است.
وي سپس بيان كرد: اما نكته مهم اينجاست كه هسته اصلي برنامهها بايد عقلاني، استدلالي و محكم باشد و همچنين برنامهسازان در توليد برنامههاي قرآني بايد اين نكته را هميشه مدنظر قرار دهند كه برنامههاي قرآني براي مخاطبان در سراسر دنيا پخش ميشود نه تنها براي يك قشر محدود و خاص.
حجتالسلاموالمسلمين "رضايي" سپس نقش و جايگاه كارشناسان مذهبي را در توليد بهتر و باكيفيتتر برنامههاي قرآني، نقشي كليدي و محوري دانست و ادامه داد: بديهي است كه كارشناسان مذهبي، نقش اوليه و محوري را در اين امر ايفا ميكنند چون مخاطباني كه پيامها و مفاهيم قرآني را دريافت ميكنند آن پيامها را از جانب كارشناسان مذهبي آن برنامههاي قرآني ميدانند لذا كارشناسان مذهبي برنامههاي قرآني بايد در ارائه و انتقال مفاهيم قرآني به مخاطبان بسيار زبده و خبره باشند كه البته كارشناسان قرآني مثل "ميرباقري"، "كازروني" و... از جمله اين كارشناسان محسوب ميشوند.
اين كارشناس مذهبي در ادامه اظهارات خود پيام و بيان قرآن را بسيار روشن و آشكار دانست و توضيح داد: خداوند متعال عميقترين مفاهيم را به صورت ساده و با بياني روشن به مردم ارائه داده و درواقع بيان قرآن، بياني است كه بسياري از مسائل و مفاهيم عميق را به صورت بسيار روشن به مردم ارائه ميدهد و براي هر نكته و مفهوم مثالي عيني ارائه ميدهد و برنامهسازان قرآني ما بايد اين مفاهيم و مباحث را از دل قرآن درآورند و آنها را با مباحثاتي كه قبل از ارائه و پخش برنامههاي قرآني ميان دو يا چند كارشناس قرآني انجام ميشود در برنامههاي خود مطرح كنند.
وي همچنين يادآور شد: اين كارشناسان قرآني ميبايست در نحوه ارائه اين مباحث عميق قبل از ارائه هر برنامه قرآني با يكديگر مشاوره كنند و در خصوص آنها مباحثه كنند تا وقتي اين مفاهيم عميق قرآني از طريق برنامههاي قرآني به مخاطبان ارائه ميشود، با بياني روشن و تفصيلي ارائه شود و البته كارشناسان مذهبي و قرآني بايد با مخاطبان و سوالات و شبهات آنها به اندازه كافي آشنا باشند و برنامهسازان نيز به فراخور فهم مخاطبان خود، برنامههاي قرآني توليد كرده و ارائه دهند.
حجتالاسلاموالمسلمين "رضايي" سپس در پاسخ به اين پرسش كه باتوجه به تبليغات وسيعي كه در حال حاضر براي ترويج مسلمانان به اديان ديگر ميشود برنامهسازان قرآني چه رسالت و وظيفهاي براي مقابله با اين تبليغات بر عهده دارند، به بيان مثالي پرداخت و پاسخ داد: به عنوان مثال برنامهسازان قرآني ميبايست مناظرات مختلفي ميان افراد سرشناس اديان غيراسلامي مانند دين مسيحيت كه به عنوان كارشناس مذهبي اين دين شناخته ميشوند و افراد سرشناس دين اسلام كه به عنوان كارشناس مذهبي دين اسلام شناخته ميشوند، صورت گيرد.
وي در ادامه مطالب خود توضيح داد: طبيعي است انجام و برگزاري اين مناظرات اگر در آنها به علل گرايش افراد غيرمسلمان به دين اسلام و يا بالعكس و يا اينكه چه نوع افرادي به سمت اسلام گرايش مييابند و چه نوع افرادي به سمت اديان ديگر سوق مييابند و با چه انگيزههايي و... پرداخته شود و اين مسائل به صورت عيني مطرح شود، بسيار مفيد و سودمند خواهد بود.
حجتالسلاموالمسلمين "رضايي" در انتها تاكيد كرد: برنامهسازان قرآني بايد بر روي نكات قوت دين اسلام تأكيد كنند، شبهات مخاطبان برون مرزي را شناسايي كنند و اشكالاتي كه در اديان ديگر است را بدون سركوب كردن اديان ديگر همراه با رعايت شرط انصاف و ارائه استدلالهاي محكم مطرح كنند.
"بتول نباتي" پژوهشگر:
خداوند در قرآن از شيوه استفهام انكاري بهره برده است
خداوند در قرآن براي دعوت انسانها به انديشيدن و هدايت آنان به تعالي، از شيوه استفهام انكاري استفاده كرده است.
"بتول نباتي" پژوهشگر قرآني در گفتوگو با خبرگزاري قرآني ايران،با بيان اين مطلب، در تعريف استفهام انكاري گفت: استفهام انكاري به معناي مطرح كردن پرسشي است كه پاسخ آن بهطور قطع منفي خواهد بود.
او افزود: بهعنوان مثال خداوند در سوره بقره آيه 28 ميفرمايد: "كيف تكفرون بالله و كنتم امواتا فاحيكم ثم يميتكم تم يحييكم ثم اليه ترجعون؛ چگونه به خدا كافر ميشويد و حال آنكه مردگاني بوديد و شما را زنده كرد و ديگر بار شما را بميراند و باز زنده كند عاقبت به سوي او بازخواهيد گشت؟".
اين پژوهشگر با اشاره به استفاده از اين شيوه در قرآن تصريح كرد: خداوند براي اينكه مشركان را به تأمل و انديشيدن دعوت كند در جاي جاي اين كتاب آسماني سئوالاتي را مطرح كرده است تا مشركان نسبت به حقيقت آگاه شوند.
نباتي "سقراط"، فيلسوف يوناني سده پنجم پيش از ميلاد، را از نخستين پژوهندگان و اطراحان مكتب "استفهامي" دانست و گفت: سقراط در پاسخ به كساني كه حقيقت را نسبي ميدانستند از اين شيوه استفاده و از اين راه، سير رشد و پرورش افكار و اذهان را به سوي حق و حقيقت، صلاح و سعادت هموار ميكرد.
وي يادآوري كرد: همچنين در دوران معاصر نيز "جيدو كريشنا مورتي" (11835 - 1986 )، فيلسوف و عارف هندي، از اين شيوه استفاده و بسياري از انسانها را در شرق و غرب به روشنضميري راهنمايي كرده است.
اين پژوهشگر، شيوه استفهام انكاري را براي اقناع مخاطب بسيار تأثيرگذار دانست و در پايان گفت: اين شيوه يكي از مؤثرترين شيوههاي گفتوگو براي دعوت انسانها به انديشيدن محسوب ميشود همچنين استفهام انكاري شيوهاي است كه ما را به تفكر درباره قرآن كريم و شيوه مناظرات فلاسفه، عارفان و عالمان تجربهانديش دعوت ميكند.
"بتول نباتي" كارشناس ارشد زبان و ادبيات عرب است كه پاياننامهي خود را به استفهام انكاري در قرآن اختصاص داده است.
او با اعتقاد به اينكه بررسي استفهام انكاري در قرآن، موضوع كاملا جديدي است و تا به حال هيچيك از محققان داخل كشور روي اين موضوع كار نكردهاند، دربارهي پاياننامه خود گفت: اين پاياننامه در 3 فصل تنظيم شده است؛ در فصل اول در مورد خود مفهوم استفهام و انواع آن بحث شده است. در بخش دوم به تحقيق كتابخانهاي پرداخته شده است كه در اين تحقيق 463 آيه داراي استفهام انكاري تشخيص داده شد و از بيست منبع تفسيري اهل سنت و تشيع به دو زبان فارسي و عربي استفاده شده است.
اين محقق در مورد روش پژوهشي خود اظهار كرد: ابتدا هر آيه را نوشتم و نكات استفهامي و بلاغي آنرا در ذيل آيه آوردم و در فصل سوم نيز نتيجهگيري اين بحث را آوردم و آنرا به صورت نمودار و جدول آماري آوردم.
او افزود: اين پاياننامه به راهنمايي دكتر "ماجد نجاريان" از دانشگاه آزاد اسلامي فلاورجان و به مشاوره "سهيلا پرستگاري" تحقيق و تنظيم شده است و داور جلسه دفاع دكتر "احمد نجفي سليمانيزاده" است.
نباتي در پايان گفت: در طول تحقيقات از راهنمايي و نظرات دكتر "نصرالله شاملي"، استاد دانشگاه اصفهان بسيار استفاده كردم و ايشان در اين زمينه بسيار زحمت كشيدند.
مشاور وزير و مسئول ستاداقامه نمازآموزش وپرورش:
متوليان نماز مسووليت سنگيني بر عهده دارند
،حجتالاسلام سيد"جواد بهشتي"روزسه شنبه درستاداقامه نماز آموزش وپرورش استان قزوين اظهارداشت:متوليان ترويج و توسعه فرهنك نماز مسووليت سنگيني بر عهده دارند.
وي افزود:طبق سفارش مقام معظم رهبري،مسئولان آموزش و پرورش بايد اقامه نماز درمدارس را جزيي از برنامههاي پرورشي بشمارآورند،اميدواريم مربيان در برپاكردن اين فريضه در مدارس تلاش كنند.
اين مسئول خاطرنشان ساخت:دركشورهاي غربي هرسال تحقيق وپژوهش در زمينه وضع دينداري مردم ومقايسه آن باسالهاي گذشته انجام وبررسي ميشود،درحالي كه دركشورهايي مانند ايران بررسي و سنجش دينداري مردم بسيار كمرنك است.
مشاور وزيرآموزش وپرورش بااشاره به اينكه گسترش فريضه نماز در بين دانش آموزان از اولويتهاي اصلي مديران و مربيان در مدارس نيست ، خاطرنشان ساخت:متاسفانه درمدارس شاهد هستيم كه مديران مدارس ، نمازخانهها را به آزمايشگاه و ورزشگاه تبديل كرده اند.
بهشتي تصريح كرد:روشهاي سنتي براي جذب جوانان به نماز كارآيي خود رااز دست داده است.
وي افزود:تبليغ، تشويق وجهت دهي مردم بويژه دانش آموزان به نمازاز محورهاي مهم اين ستاد است كه باهمت و تلاش ستاد اقامه نماز در استانها و مدارس اين امر شكل ميگيرد.
مسوول ستاداقامه نماز وزارت آموزش وپرورش،همكاري رابطان ستاداقامه نماز شناسايي جوانان متدين استان به منظورهم انديشي و همفكري جهت انجام كارهاي فرهنگي در مدارس و دانشگاه ها،برگزاري مسابقههاي فرهنگي به منظور تشويق وجذب مردم را از جمله راهكارهاي گسترش فرهنك نماز برشمرد.