پنج شنبه ۲۲ آذر ۱۳۸۶
شماره ۹۲۲
 
۱۱ سياست و اقتصاد  
 
شماره قبل

گزارش جمهوري اسلامي ايران از موارد نقض حقوق بشر در كانادا ‏

قسمت پنجم:‏
در قسمت هاي گذشته اين گزارش عدم پايبندي و رعايت" پيمان هاي بين‌المللي درباره حقوق مدني و سياسي " و ‏عدم پايبندي و رعايت " پيمان بين‌المللي حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي " و عدم پايبندي و رعايت " ‏كنوانسيون بين‌المللي درباره حذف همه انواع تبعيض نژادي" و مواردي از قبيل ؛ حق مسكن مناسب ؛ ‏
حقوق كار ؛ حق دسترسي به آب ؛ حق دسترسي به غذا ؛ حق تحقيقات آزاد و عادلانه و آموزش و نيز در بخش ‏سوم: "نقض حقوق مدني و سياسي " ".اعمال قانون و حقوق بشر" " آزار و اذيت جامعه مسلمان ( اقليت مذهبي) ‏‏" قانون ضدتروريسم " "شكنجه، رفتار اهانت‌آميز و غيرانساني و تنبيه" " تأثير"گواهينامه‌هاي امنيتي" بر مردم ‏‏" در كانادا را خوانديم و اينك ادامه مطلب را پي مي گيريم ‏

‏6- بازداشت خودسرانه ‏
در اين ارتباط كافي است كه در كنار ديگر موارد تنها به اسنادي استناد شود كه از سوي سازمان كميسيون حقوق ‏بشر و مجمع عمومي سازمان ملل (‏UNGA‏) و ديگر نهادهاي معتبر در نظام سازمان ملل انتشار يافته است. ‏كارگروه سازمان ملل در امور بازداشت‌هاي خودسرانه در اين رابطه اعلام كرد "امروزه بيش از هر زمان ديگر ‏انسان‌هاي بيشتري از آزادي‌هاي خويش محروم مانده‌اند و منتظر محاكمه و يا حكم تا كساني كه عملاً دوران ‏محكوميت خود را مي‌گذارند. اين مايه نگراني بسيار است در درجه اول به اين خاطر كه بنا بر قوانين كانادا و ‏قوانين بين‌الملل، همه انسان‌ها بي‌گناهند مگر آن كه عكس آن در دادگاه ثابت شود". ‏
‏"كارگروه سازمان ملل در امور بازداشت‌هاي خودسرانه نگراني عميق خود را درباره برخي عناصر خاص اعلام ‏مي‌دارد كه گواهينامه امنيتي حقوق بازداشت شدگان را براي دسترسي به يك جلسه استماع قضايي عادلانه، به ‏چالش كشاندن شواهد و مداركي كه عليه آنها مطرح شده، جلوگيري كردن از گناهكار اعلام شدن خود و بررسي ‏قضايي بازداشت آنها محروم مي‌سازد". ‏
كميته حقوق بشر همچنين نگراني‌هاي متعدد خود را در اين باره به ترتيب زير اعلام مي‌دارد. ‏
‏"كميته نگران اين امر است كه تحت چنين قوانين و عملكردهايي برخي از افراد بدون اتهامات جنايي به مدت ‏چندين سال در بازداشت نگهداشته شدند بدون اين كه درباره علت بازداشتشان اطلاعات كافي و مناسب ارايه شود ‏و با محدوديت در دسترسي به بازبيني قضايي همراه بودند. همچنين درباره بازداشت خودسرانه اتباع خارجي كه ‏اقامت دائم ندارند ابراز نگراني مي‌شود". ‏
‏"اين كميته نگران اطلاعاتي مبني بر اين امر است كه در برخي از ايالت‌ها و مناطق افرادي كه داراي ناتواني ‏ذهني و بيماري هستند بخاطر ناكافي بودن امكانات مربوط به اسكان حمايتي در بازداشت به سر مي‌برند". ‏
‏"اين كميته نگران اخباري است كه حاكي است پليس بخصوص در مونترال به بازداشت گسترده تظاهركنندگان ‏متوسل شده است". ‏

‏7- نظام قضايي جنايي ‏
در اين باره بيانيه‌اي از سوي دادگاه عالي كانادا منتشر شده است كه خود توضيحات كافي را در بردارد. دادگاه ‏عالي كانادا دريافته است كه "تبعيض نظام‌مند در نظام قضايي جنايي كانادا" وجود دارد. ‏

‏8- مفقود شدن و قتل زنان بومي ‏
مفقود شدن و قتل زنان بومي همچنين يكي ديگر از نگراني‌هايي است كه از سوي مكانيزم‌هاي مختلف سازمان ملل ‏بيان شده است. بنا بر برخي گزارش‌هاي خاص منتشره از سوي انجمن "زنان بومي" كانادا و ديگر نهادها، حدوداً ‏‏500 زن بومي به قتل رسيده‌اند و يا گزارش‌هايي درباره مفقود شدن آنها در 15 سال گذشته مطرح شده است. ‏
بسياري از اين گزارش‌ها نشان دهنده گرايشات جنسيتي و تبعيض آميز بعلاوه نامناسب جلوه دادن زنان بومي در ‏نظام زندان كانادا است. ‏

‏9- مجازات‌هاي خارج از دادگاه، خودسرانه و عجولانه ‏
گزارش شده كه در كانادا مواردي از اعدام‌ها و مجازات‌هاي خارج از چارچوب دادگاه، خودسرانه و عجولانه ‏وجود داشته است. تيراندازي پليس كانادا به سه نفر از تظاهركنندگان غيرمسلح "چيپوا" ‏Chippewa‏ كه براي ‏احقاق حق مالكيت خود در منطقه "آيپرواش" ‏Ipperwash‏ در سال 1995 دست به تظاهرات زده بودند و مرگ ‏تظاهركنندگان غيرمسلحي مانند "دالي جرج" ‏Dudley George‏ بعلاوه ديگر افراد حقيقي مانند آقاي كيوان تابش ‏در ديگر اتفاقات، از اين دست اقدامات به شمار مي‌روند. در اين رابطه گزارشگر ويژه سازمان ملل در امور ‏اعدام‌هاي خارج از دادگاه، خودسرانه و عجولانه درخواست انجام تحقيقات لازم را مطرح كرده است. ‏

بالای صفحه

اعتراض عضو كميسيون فرهنگي مجلس به رفتار غيراسلامي وهابيون با زائران ايراني در حج 

عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي در تذكري به وزراي امور خارجه و فرهنگ و ارشاد اسلامي، بر لزوم واكنش به برخورد نامناسب و غيراسلامي وهابيون عربستان با زائران كشورمان تأكيد كرد.
محمدرضا باهنر، نايب‌رئيس مجلس شوراي اسلامي كه رياست جلسه علني ديروز، چهارشنبه 21 آذر را برعهده داشت، تذكرات كتبي نمايندگان را به برخي دستگاه‌ها و مسئولان اجرايي قرائت كرد.
حجت‌الاسلام والمسلمين محمدتقي رهبر، عضو كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي در تذكري به وزراي امور خارجه و فرهنگ و ارشاد اسلامي، بر لزوم واكنش به برخورد نامناسب و غيراسلامي وهابيون عربستان با زائران كشورمان تأكيد كرد.
همچنين يحيي‌زاده، ناصري، عبادي و شايق نمايندگان تفت، بابل، بيرجند و تبريز در تذكر ديگري به وزير امور خارجه، جلوگيري از نوازندگي و خوانندگي زنان ايراني را در برنامه‌هاي مختلط سفارتخانه‌هاي خارجي داخل كشور و نيز برنامه‌هاي خارج از كشور، خواستار شدند.
يادآور مي‌شود، بعد از قرائت تذكرات، مجلس به رياست باهنر، وارد دستور شد.

بالای صفحه

استعفاي کلهر پذيرفته نشد

مهدي کلهر اعلام کرد که از مشاورت رسانه اي رئيس جمهور استعفا کرده اما دکتر احمدي نژاد نپذيرفته است.
مهدي کلهر مشاور رسانه اي رئيس جمهور عصر ديروز در ميزگرد نقد و بررسي عملکرد دولت نهم در دانشکده فني ومهندسي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال، با بيان اين مطلب اظهار داشت: "پيش از ظهر امروز و قبل از آمدن به اين دانشگاه درباره استعفاي خود با دکتر احمدي نژاد و مهندس ثمره هاشمي مشاور ارشد رئيس جمهور صحبت کردم ولي آنان موافقت نکردند."
وي عمده ترين علت استعفاي خود را داشتن مشغله زياد، از جمله نماينده رئيس جمهور در شوراي نظارت بر صدا و سيما و عضويت در شوراي تدوين و سياستگذاري برنامه پنجم توسعه عنوان کرد.

بالای صفحه

شعبه ي جديد بانک سامان در اريکه ي ايرانيان

به گزارش اعتدال شعبه ي جديد بانک سامان در مجتمع تجاري اريکه ي ايرانيان ‏با قابليت ارائه ي تمامي خدمات ريالي و ارزي آغاز به کار ‏کرد.‏
به گزارش روابط عمومي بانک سامان، شعبه ي اريکه ي ‏ايرانيان پس از شعبه ي ايران زمين در خيابان گلستان، ‏دومين شعبه ي اين بانک در منطقه ي غربي شهر تهران مي ‏باشد.‏
بر اين اساس، تعداد شعب و باجه هاي بانک سامان با شعبه ي ‏جديد اريکه ي ايرانيان به شصت و يک عدد رسيد.‏
گفتني است؛ تمامي شعب و باجه هاي بانک سامان در تهران و ‏شهرستان ها به صورت آن لاين و به هم پيوسته قادر به انجام ‏فعاليت هاي ارزي، ريالي و خدمات بانکداري الکترونيک اعم ‏از تلفن بانک و اينترنت بانک مي باشد.‏
افتتاح شعبه ي جديد بانک سامان در منطقه ي غرب تهران در ‏جهت راحتي و دسترسي ساکنين اين بخش از تهران بوده است.‏
قابل توجه آنکه شعبه ي مذکور در مجتمع فرهنگي اريکه ي ‏ايرانيان واقع در بلوار فرحزادي،  نرسيده به تقاطع نيايش ‏واقع شده است.‏

بالای صفحه

تعداد سپهر كارتهاي بانك صادرات از مرز 5 ميليون گذشت

تعداد سپهر كارتهاي صادره بانك صادرات ايران تا پايان آبانماه سالجاري از مرز 5 ميليون فراتر رفت.
تعداد سپهر كارتهاي صادره بانك صادرات ايران تا پايان آبانماه سالجاري از مرز 5 ميليون فراتر رفت.
به گزارش روابط عمومي بانك صادرات ايران تعداد سپهر كارتهاي اين بانك كه امكان دريافت و انتقال وجه از طريق دستگاه‌هاي خودپرداز بانك صادرات وساير دستگاه‌هاي خودپرداز عضو شبكه شتاب را براي مشتريان فراهم مي‌سازد تا پايان آبانماه سالجاري به 5 ميليون و 104 هزار عدد بالغ شد.
گفتني است دارندگان سپهر كارتهاي بانك صادرات با برخورداري از اين كارت علاوه بر بهره‌مندي از خدمات دستگاه‌هاي خودپرداز شامل دريافت و انتقال وجه، مي‌توانند از سرويس تلفنبانك آن لاين سپهر، پايانه‌هاي فروش ((POS نصب شده در فروشگاه‌هاي معتبر سراسر كشور، پرداخت تلفني قبوض از طريق شماره تلفن 1553 و دستگاه‌هاي كارتخوان شعب (Pinpad) استفاده نمايند.
بر اين اساس با توجه به سهولت، سرعت و مزاياي بالاي سيستم سپهر و همچنين مقرون به صرفه بودن استفاده از اين سيستم از بعد زمان و هزينه، استقبال مردم از اين خدمت نوين بانك صادرات همواره زياد بوده بطوريكه هم اكنون بيش از 5 ميليون نفر از هموطنان گرامي داراي سپهر كارت مي‌باشند و افزون بر اين بيش از 17 ميليون حساب الكترونيكي سپهر توسط هموطنان گرامي در شعب سپهري بانك صادرات افتتاح شده است.
لازم به ذكر است دارندگان سپهر كارتهاي بانك صادرات ايران مي‌توانند از خدمات سيستم بانكداري اينترنتي اين بانك نيز بهره‌مند گردند.

بالای صفحه

‏مبانى ارزشى نظام اقتصاد اسلامى ‏

نويسنده:اكبر قنبرى ‏
قسمت دوم:‏
‏************ ارزش  ‏
‏ ‏
تجربه انسان در زندگى به دو گونه است: تجربه علمى و تجربه ارزشى. تجربه علمى در علوم، مورد بحث ‏قرار ‏مى‏گيرد. اما در توضيح تجربه ارزشى، متفكران عاجز مانده‏اند كه آيا اين هم، مثل علم، واقعيتى را ‏نشان مى‏دهد يا ‏نه.  ‏
در مورد ارزش، اين نزاع وجود دارد كه آيا عينى است‏يا ذهنى (نزاع عينى‏گرايان و ذهنى‏گرايان). ‏عينى‏گرايان ‏مى‏گويند گزاره‏ها و جملات ارزشى مثل جملات علمى‏اند. معمولا ديدگاه اسلامى به نظريه ‏عينى‏گرايان گرايش پيدا ‏كرده است. به همين دليل ديدگاه اسلامى را ديدگاه رئاليستى نيز ناميده‏اند.  ‏
اگر در مورد ارزش‌ها مبناى عينى‏گرايان را قبول كنيم اقتصاد را بايد در چارچوبى طراحى كنيم كه رئاليستى ‏‏باشد. بايد بگوييم خداوند در چارچوب قواعد اخلاقى عمل مى‏كند; يعنى همان‏طور كه كار غيرمنطقى انجام ‏‏نمى‏دهد، كار غيراخلاقى نيز از او سرنمى‏زند و نيز بايد چارچوب عدالت را به عنوان پايه نظام اقتصاد ‏اسلامى ‏طبق الگوى رئاليستى طراحى نمود. اگر قراردادى باشيم اين نظريه در عرف و قراردادها پى‏جويى ‏خواهد شد، ‏ولى در اقتصاد تاثير چندانى نخواهد گذاشت.  ‏
مطابق مبناى رئاليستى، گفته شده است كه احكام و قواعد فقهى تابع ملاكات نفس‏الامرى هستند; ‏يعنى وراى احكام، ‏واقعيت‌هايى هستند كه اخلاق را تعيين مى‏كنند. خلاصه اين‏كه، اخلاق جعلى ‏نيست‏بلكه كشفى است; و به عبارتى، ‏اخلاق ‏discovery‏ است نه ‏invention‏ چون رئاليست هستيم ‏ارزش‌ها را عينى مى‏دانيم.

************* دين در اخلاق چهار نوع نقش ايفا مى‏تواند كرد:  ‏
‏1. ممكن است در تعريف مفاهيم اخلاقى (خوب، بد، درست، نادرست، بايد، نبايد، وظيفه، فضيلت و ‏رذيلت) از ‏پيش فرض‌ها و گزاره‏هاى دينى استفاده شود.  ‏
‏2. ممكن است پيش فرض‌ها و گزاره‏هاى دينى موجب اتصاف افعال به محمولات اخلاقى شوند.  ‏
‏3. ممكن است دين در شناسايى مصاديق ارزش‌هاى اخلاقى آدمى را يارى كند.  ‏
‏4. ممكن است دين ضامن اجراى احكام اخلاقى شود.  ‏
در بخش كلام، باب ملاك، منوط به پذيرش حسن و قبح عقلى و عقيده به وجود مصلحت در نفس افعال و ‏در وراى ‏احكام (نه فقط در خود احكام) است. مصلحت و مفسده‏اى كه در وراى احكام شرعى نهفته است ‏و موجب صدور ‏احكام شرعى مى‏شود، همان است كه "علت‏حكم‏" نام گرفته است و وجود يا عدم حكم، ‏دايرمدار آن است. اما فوايد ‏و نتايجى كه بر حكم مترتب است‏يا از حكم انتظار مى‏رود، از سنخ حكمت‏حكم ‏است و حكم دايرمدار آن نيست. چرا ‏كه ممكن است از ديد ما چيزى وسيله حصول همان فوايد باشد، اما ‏شارع نخواسته كه با هر وسيله‏اى به آن اهداف ‏دست‏يازد و آن طريق خاص براى او موضوعيت داشته ‏باشد; مانند حكمت امنيت و احترام اموال مشروع اشخاص ‏كه منجر به وسعت معيشت جامعه مى‏شود و ‏حكمت قواعدى نظير تسليط (الناس مسلطون على اموالهم) و يا قاعده ‏لاضرر و لاضرار و.... برخى از ‏محققان، از اين ملاكات به مقاصد شريعت تعبير نموده‏اند. به باور شاطبى در ‏كتاب الموافقات "شرايع تنها ‏براى مصالح عاجل و آجل با هم وضع شده است." اين نگرش همه معتزليان و مورد ‏پذيرش بيشتر فقيهان ‏متاخر است.  ‏
برخلاف رازى كه مى‏پندارد "احكام و افعال خداوند، هيچ هدفى ندارد و قابل تعليل نيست‏"، شاطبى با ‏استقراى ‏احكام شريعت‏به اين يقين مى‏رسد كه احكام شريعت‏براى مصالح بندگان وضع شده است و اين ‏هدفدارى، در همه ‏تفصيلات و جزئيات شريعت جريان دارد. او مى‏گويد: "از طريق استقرا روشن شده است ‏كه مقاصد ضرورى ‏پنج‏تاست; به اين شرح: حفظ دين، حفظ نفس، حفظ نسل، حفظ مال و حفظ عقل." (8)  ‏
بارى در اخلاق، مفهوم تكليف و وظيفه اصل است و بقيه مفاهيم اخلاقى از اينها ناشى مى‏شود. كانت ‏مى‏گويد: اول ‏تكليف را مى‏فهميم بعد ساير مفاهيم را.  ‏
مفاهيم اخلاقى به اعتبارى به الزامى (وظيفه، بايد و نبايد) و ارزشى (خوب و بد، درست و نادرست) ‏تقسيم ‏مى‏شوند. در اين‏كه كدام گروه اصلى‏اند و كدام فرعى، اختلاف است. وظيفه‏گرايان، ‏‏(‏deontologists‏) مى‏گويند ‏مفاهيم الزامى پايه‏اند و مفاهيم ارزشى از اينها گرفته مى‏شوند. كانت نيز بر ‏اين باور است كه اول الزام را عقلا ‏مى‏فهميم و بعد، مفاهيم ارزشى را به آن نسبت مى‏دهيم. (9) اما ‏سودگرايان، مثل همه غايت‏گرايان، (‏teleogists‏) ‏،نظرى عكس نظر كانت دارند. آنها مى‏گويند اول مفاهيم ‏ارزشى را مى‏فهميم، بعد مفاهيم الزامى را. مى‏گويند اگر ‏كارى زياد خوب بود الزامى مى‏شود. (10)  ‏
در ميان مسلمانان، هر دو گروه مزبور هوادار دارند; نظريه كانت‏بيشتر در ميان اشعريان جارى است كه ‏‏وظيفه‏گرا هستند. آن‌ها مى‏گويند هرچه خدا مى‏گويد همان عدالت است. اما معتزله، در هماهنگى با ‏غايت‏گرايان، ‏مى‏گويند الزام، همان شدت حسن است. به اعتقاد معتزله، ما خودمان عدالت را مى‏توانيم ‏بشناسيم. حتى خداوند نيز ‏مقيد است كه در چارچوب عدالت عمل كند. بنابر اين نظريه، دين به آنچه ‏ذهنيت عمومى از عدالت مى‏فهمد و ‏عادلانه مى‏داند، توصيه مى‏كند نه برعكس. در واقع، احكام و قواعد ‏فقهى بايد با ذهنيت عمومى تطبيق بكند. طبق ‏اين ديدگاه، از تفكر كلامى اشعرى‏گرى به تفكر عقلانى ‏معتزلى كشيده مى‏شويم; پس عدالت‏يك بحث فرادينى است. ‏يعنى آنچه را عادلانه هست دين مى‏گويد و ‏نه اين‏كه آنچه دين مى‏گويد عادلانه باشد. به تعبيرى، عدالت در سلسله ‏علل احكام است نه در سلسله ‏معلولات احكام. (11) ‏
‏************* منابع :‏
‏ ‏8. شاطبى، الموافقات، القسم الثالث من الموافقات، كتاب المقاصد، ص‏8.  ‏
‏ ‏9. مجموعه احكام و تعاليم دين و مذهب به سه قسم عمده قابل تقسيم است. 1تعاليم ناظر به واقع ‏‏(است و هست و ‏نيست) 2تعاليم ناظر به ارزشهاى اخلاقى 3تعاليم ناظر به ارزشهاى تعبدى. احكام ‏اخلاقى براى تنظيم ارتباطات ‏چهارگانه انسان به كار مى‏آيد. (رابطه انسان با خدا، با خودش، با طبيعت و با ‏ديگران).  ‏
‏ ‏10. در اين‏كه اخلاق دينى به كدام‏يك از نظريات وظيفه‏گرايان يا نتيجه‏گرايان يا فضيلت‏مداران نزديك است، ‏‏بحثهاى زيادى شده است كه از ذكر آن صرف‏نظر مى‏كنيم. مى‏توان گفت كه فلسفه اخلاق ارسطويى كه ‏‏فضيلت‏مدار است، فلسفه اخلاق كانتى كه وظيفه‏گراست و انواع ديگر كه غايت‏گرا و يا نتيجه‏گرا هستند، ‏كه در اين ‏ميان سودگرايى از قرن نوزدهم بيشتر در غرب نفوذ داشته است. در نخستين ثلث قرن بيستم، ‏فلسفه اخلاق در ‏غرب بيشتر تحت‏سلطه مناقشه بين سودگرايان و كانتى‏ها بود در حالى كه در سى‏سال ‏اخير فلسفه اخلاق ارسطويى ‏احيا شد.   ‏‏11. بنگريد به: مرتضى مطهرى، بررسى اجمالى مبانى اقتصاد اسلامى، انتشارات صدرا، ص‏14.  ‏
‏ ***********  مأخذ: فصلنامه نقد و نظر ، شماره 21-22 ‏با تشكر از خبرگزاري فارس