پنج شنبه ۲۲ آذر ۱۳۸۶
شماره ۹۲۲
 
۶ خانواده  
 
شماره قبل

ناهنجاري هاي رفتاري کودکان

قسمت ششم
***کودکان خردسال
ممکن است به آنها اين انتخاب داده شود که بين دو چيز که هر کدام از نظر شما درست است يکي را انتخاب کنند. بعنوان مثال، "آيا مي خواهي اين اسباب بازي را با کسي شريک شوي يا مي خواهي آن را با يکي ديگر عوض کنم؟".
***کودکان مسن تر و نوجوانان
اغلب دوست دارند که برايشان عواقب و نتايج حالات مختلف يک اقدام معين توضيح داده شود: عواقب کار چه مي تواند باشد، چه نتايجي را آنها از اين اقدام توقع دارند، و مخاطرات و امتيازات حالات مختلف اين اقدام چه مي تواند باشد. شما هنوز بعنوان پدر يا مادر هميشه مي توانيد بگوييد چه حالتي قابل قبول است.
براي تلاش هاي آنها احترام قائل شويد
اگر، بعنوان مثال، آنها در يافتن دوست با مشکل مواجه هستند شما مي توانيد از آنها در اين باره سئوال کنيد و به آنها اجازه بدهيد که هم کلاسي هايشان را به خانه دعوت کنند.
بيش از حد از آنها سئوال نکيند. بعنوان مثال فقط بگوييد، "خوشحالم که تو را مي بينم"، بجاي اينکه بگوييد، "چه مشکلي پيش آمد؟"، يا "دوباره براي خودت دردسر درست کردي؟".
فرصت بدهيد که به شما پاسخ بدهد، بعنوان مثال، "چه سئوال خوبي. نظر تو چيست؟".
فرزندتان را تشويق کنيد از ديگران هم بپرسند. بعنوان مثال، بگوييد، "من در اين باره مطمئن نيستم؛ چرا از معلم ات نمي پرسي؟".
به فرزند تان اميدواري بدهيد. بعنوان مثال، بگوييد "خوب، اين برايت مهم است؟"، بجاي اينکه بگوييد "فراموشش کن". يا بگوييد "نمي دانم شايد راه حلي وجود داشته باشد"، بجاي اينکه بگوييد "غيرممکن است".
از ضوابط واقع بينانه و يکدست استفاده کنيد
کودکان از طريق اشتباه کردن ياد مي گيرند و بطور طبيعي ضوابطي که وجود دارد را آزمايش مي کنند و اين هم بخشي از يادگيري آنهاست. در عين حال آنها مايلند بدانند که چه حدود و ضوابطي برايشان وجود دارد.
در خانه هم ضوابط بايد به همان اندازه روش باشند که در کلاس درس و يا در يک بازي و ورزش وجود دارد. سعي کنيد که اين ضوابط واقع بينانه باشند و متناسب با سن کودک تعيين شوند.
شما مي توانيد ضوابط خانه را نوشته و در جايي بگذاريد تا فرزندان تان ببينند.
عواقب رفتار بد را هم ساده و روشن تعيين کنيد. اگر شما قرار است امتيازي را از کسي بخاطر رفتار بدش بگيريد به اين تعهد خود پاي بند بمانيد. تا آنجا که به کودکان خردسال برمي گردد هر چه پاداش يا عواقب رفتار آنها بلافصل باشد به همان اندازه بهتر است.
به رفتار خوب پاداش بدهيد
توجه کنيد که فرزندتان چه زماني رفتار خوب دارد.
به رفتاري که شما مايليد باز هم سر بزند توجه کرده و به فرزندتان بخاطر آن پاداش بدهيد. همزمان توجه کمتري به رفتاري بکنيد که نمي خواهيد از او سر بزند.
هر چه زمان بيشتري صرف توجه و يادآوري يک رفتار مي کنيد، به همان ميزان امکان اينکه آن رفتار از طرف فرزندتان دوبار سر بزند بيشتر خواهد شد. بنابراين روي رفتاري که مايليد رخ بدهد متمرکز شويد.
تغيير رفتار پرخاشگرانه
چگونه با کشمکش ها و نگراني هاي کودک بايد درگير شد
با نشان دادن نمونه به آنها کمک کنيد
اينکه به فرزند خود کمک کنيد چگونه با کشمکش ها و دلواپسي هاي خود طرف شود يکي از مهترين قابليت هايي است که به عنوان پدر يا مادر به فرزند خود مي توانيد منتقل کنيد.
با نشان دادن نمونه به آنها کمک کنيد، از طريق اعمال خودتان به آنها نشان دهيد که چگونه به شکل سازنده مي توان با کشمکش هاي خود طرف شد بدون آنکه به کسي لطمه زد. به آنها نشان بدهيد که خوب است دراين باره صحبت کرد و اگر لازم به کمک کسي بود آن را طلب کرد.
*****انظباط
انظباط براي نفع فرزند خودتان است. انظباط او را در مقابل خطرات محافظت مي کند و مانع از آن مي شود که دست به رفتاري مغاير عُرف اجتماعي بزند.
خيلي افراد برايشان انظباط با انظباط فيزيکي تداعي مي شود، يعني تنبيه بدني. ولي شما مي توانيد فرزندتان را انظباط بدهيد بدون آنکه به خشونت متوسل شويد.
****خشونت راه حل نيست
خشونت راه حل رفع کشمکش ها، حس سرخوردگي و عصبانيت نيست: افراد ديگر صدمه مي بينند.
اگر شما کودک خود را کتک بزنيد اين کار به آنها اين تصور را مي دهد که آنها هم مي توانند همين کار را نسبت به کسان ديگري انجام بدهند که دوست شان دارند. آنها در معرض تصورات متناقض و سردرگمي در دوره رشدشان به سن بلوغ قرار خواهند گرفت.
بعلاوه، کتک زدن و يا سيلي زدن يک کودک شيطان به او ياد نمي دهد که چه کاري را غلط انجام داده بود. از اينرو اين کار باعث نمي شود که رفتار غلط او متوقف شود و يا ديگر تکرار نشود.تنبيه فيزيکي خطرناک است؛ اين کار مي تواند به صدمه دائمي منجر شود. در برخي کشورها اين کار غيرقانوني است. يک سيلي آرام مي تواند به يک تودهني محکم منجر شود. دست آخر فرزند شما عصباني و دردمند است و نمي تواند بفهمد که چگونه بايد کار درست را انجام دهد.از همه بدتر، کودکاني که در معرض تنبيه فيزيکي بودند ياد مي گيرند که وقتي نسبت به کودکان کوچکتر از خود عصباني هستند از خشونت استفاده کنند.با دور کردن فرزندان خود از شرايط خشونت آميز و يا با مانع شدن از اينکه دست به رفتار خشونت آميز بزنند، شما داريد به آنها ياد مي دهيد که استفاده از خشونت درست نيست و با هيچ کس نبايد به اين نحو برخورد کرد.
ادامه دارد....

 
بالای صفحه

فرهنگسراي بانو اعلام كرد
فراخوان زن در آئينه تاريخ معاصر

فرهنگسراي بانو طي اطلاعيه‌اي براي برگزاري سمينار زن در آئينه تاريخ معاصر اقدام به صدور فراخوان كرد. در اين فراخوان آمده است: فرهنگسراي بانو بر آن است تا با مشاركت و همراهي مؤسسات پژوهشي و همچنين انديشمندان، محققان و همه علاقه‌مندان حوزه مطالعات زنان به بررسي و تحليل فعاليت‌ها و نقش‌آفريني‌هاي زن ايراني در 150 سال گذشته بپردازد.
بدين وسيله از همه پژوهشگران دعوت مي‌شود آثار خود را در محورهاي موضوعي زير در قالب مقاله و يا روايت‌گري‌هاي شفاهي به دبيرخانه همايش ارسال كنند.
زن در عصر قاچاق با موضوع خانواده، امور اجتماعي (تعليم و تربيت، فعاليت‌هاي اجتماعي و ...‌)، فرهنگ و هنر (وضعيت عمومي زنان) علم و دين، اقتصاد (فعاليت‌هاي اقتصادي خانگي، اوقاف و ...)، سياست (نهضت تنباكو، بلواي نان، نهضت مشروطه، زنان شاخص و بررسي ريشه‌هاي تجدد‌طلبي در اواخر دوره قاجار). زن ايراني در عصر پهلوي اول با موضوع وضعيت عمومي (فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي)، بررسي تشكل‌هاي زنان (اهداف و پيامدها)، واقعه كشف حجاب چهره زن در مطبوعات و سينما، زنان شاخص در زمينه‌هاي گوناگون علمي، فرهنگي و مذهبي، معصوميت و مظلوميت زن ايراني.
زن در دوره پهلوي دوم با موضوع وضعيت عمومي (فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي) زن و هنر (تئاتر و سينما و ...)، زنان دربار و هويت‌زدايي از زن ايراني و سوءاستفاده‌ها، ماهيت زنان به خدمت گرفته شده در عرصه‌هاي سياسي (فرخ پارسا، نمايندگي زن در مجلس و ...).
زن و انقلاب اسلامي با موضوع نقش زن در مبارزه سياسي عليه رژيم پهلوي، زن در نگاه پيشگامان انقلاب اسلامي، احياگران هويت زن ايراني (بررسي گرايش شخصيت‌هايي كه در احياي هويت زن ايراني نقش مؤثر داشته‌اند مانند: (امام خميني(ره)، مقام معظم رهبري، استاد شهيد مطهري، دكتر شريعتي)، زنان سرنوشت‌ساز عصر انقلابي (ملي شدن صنعت نفت ـ نهضت 15 خرداد ـ قيام 19 دي)، نقش زنان پس از انقلاب اسلامي (توليد علم، توليد فكر و انديشه و ...). نقش زن در دفاع مقدس با موضوع فرهنگ دفاع مقدس ـ ايثارگري در دفاع مقدس (تأمين نيازها، امور درماني، رزمند‌گي). علاقه‌مندان مي‌توانند براي اطلاع بيش‌تر به نشاني دبيرخانه واقع در خيابان ولي‌عصر، ضلع شمالي پارك ساعي، فرهنگسراي بانو مراجعه كنند يا با شماره تلفن‌هاي 88786875 الي 8 تماس بگيرند.

بالای صفحه

نوع هورمون‌هاي مادر دررحم در دوران بارداري عامل بروز بي‌اشتهايي در كودكان است

شواهد علمي نشان داده است كه نوع هورمون‌هاي مادر در رحم در دوران بارداري بر روي ايجاد بي‌اشتهايي در كودكان تاثيرگذار است. زنان معمولا بيشتر از مردان به اختلالات تغذيه‌اي مبتلا هستند، اما نتايج تحقيقات پژوهشگران در دانشگاه سوسكز نشان مي‌دهد؛ مرداني كه دو قلوي خواهر دارند، بيشتر در معرض خطر ابتلا به بي‌اشتهايي هستند.
اين تحقيقات حاكي است؛ هورمون‌هايي كه در رحم براي كمك به رشد جنين دختر (از يك دوقلو كه يكي پسر و يكي دختر است) ترشح مي‌شوند، مي‌تواند كليد اصلي بروز بي‌اشتهايي در فرزند پسر باشد.
آمارها نشان مي‌دهد كه بيش از 90 هزار نفر در انگليس براي درمان اختلالات تغذيه‌اي در مرحله‌اي از زندگي‌شان تحت درمان قرار مي‌گيرند و بسياري از موارد ابتلا هم تشخيص داده نمي‌شود.
هيچ كس هنوز نمي‌داند كه چرا زن‌ها بيش از مردها در معرض ابتلا به اين اختلالات هستند. برخي كارشناسان علت اين امر را فشارهاي ناشي از جامعه پيشرفته امروزي مي‌دانند در حالي كه برخي ديگر متوجه تغييرات مغز در سالهاي اوليه زندگي شده‌اند.

بالای صفحه

خوراک گوشت چرخ کرده 

مواد لازم:
پياز=يک عدد
سير =2-3 حبه
فلفل ، نمک =به ميزان لازم
گوشت چرخ کرده=300 گرم
قارچ =150 گرم
نخود فرنگي=300 گرم
سيب زميني =يک عدد متوسط
رب گوجه=2 قاشق غذاخوري
سس کچاپ =2 قاشق غذاخوري
طرز تهيه:
پياز را خورد کرده و سرخ مي کنيم. سير ها را له کرده و اضافه مي کنيم. تف مي دهيم گوشت چرخ کرده را نيز اضافه کرده و تف مي دهيم.نمک و فلفل را اضافه کرده.سپس قارچها را حلقه کرده به مخلوط اضافه مي کنيم و بعد نخود فرنگي و سيب زميني نگيني را به مخلوط اضافه مي کنيم و در حين اضافه کردن مواد ، مخلوط را هم مي زنيم. رب گوجه و سس کچاپ را اضافه کنيد و خوب تف دهيد تا رنگ رب باز شود.در پايان يک ليوان آب اضافه کرده و بگذاريد تا خوب جا بيفتد.

بالای صفحه

کاج مطبق
( Araucaric excelsa )

گياهي  است سوزني  برگ  و زيبا و از خانواده  آراکرياسه  با شاخه هاي  مطبق ،  موطن  اصلي  آن جزيره نور فولک استراليا است . رشد آن در محيط طبيعي زياد ولي در آپارتمان به کندي رشد مينمايد  احتياج به اکسيژن فراوان دارد و درجه حرارت بالا را تحمل نمي کند .
نيازها :
نور :اگرچه سايه را تحمل مي کند ولي نزديک به پنجره با نور  ملايم  نگهداري کنيد  البته قابليت نگهداري در  آفتاب را نيز دارد که بهتر  است   در بهار و تابستان آنرا در خارج از آپارتمان نگهداري کنيد . در نور کامل بدون تابش  آفتاب سبزتر  ميماند ولي در آفتاب بهتر رشد مي کند . هر چند  وقت  يکبار آنرا 180 درجه بچرخانيد تا به طرف نور منحرف نشود .
دما :قابليت تحمل همه دما ها را دارد به  همين دليل مي توان آنرا  در داخل يا خارج از  آپارتمان   نگهداري کرد .  ( به عنوان گياه باغچه اي و  آپارتماني کاربرد دارد  ) .
آبياري : در تابستان هفته اي دو بار و در زمستان در 7 تا 10 روز يکبار آبياري نما ييد  خاک را هميشه مرطوب نگهداريد  .
خاک :خاک کمپوست براي اين گياه مناسب است  . خاک را سبک تهيه نماييد  مخلوطي از دو قسمت گل  و سه قسمت  برگ پوسيده براي اين گياه مناسب است .
تکثير : تکثير کاج مطبق در خانه بسيار مشکل و تقريبا ناممکن است . براي  تکثير از  بذر يا قلمه استفاده مي شود که البته قلمه بايد از انتها ي ساقه گياه باشد  در غير اينصورت گياه حاصل کج در مي آيد


عبرت و تربيت در قرآن و نهج‏البلاغه

قسمت سوم
نويسنده: محمدرضا - قائمى‏مقدم 

****حوزه كاربرد اين روش
قلمرو كاربرد اين روش، همه دورانهاى زندگى انسان بجز كودكى است.9 چرا كه درك عبرتها، نيازمند عقلى سليم، چشمى بينا، دلى بيدار و در يك كلام قدرت شناختى بالاست.10 و انسان هر چه از نظر سنى بالاتر مى‏رود، معمولاً دامنه شناخت او گسترده‏تر و از خصوصيات فوق بيشتر برخوردار مى‏گردد. از اين رو، به‏كارگيرى اين روش در هر يك از مراحل رشد، قواعد و خصوصياتى دارد كه به‏طور اختصار به آنها اشاره مى‏شود:
1. در اواخر مرحله كودكى، رشد شناختى كودك ضعيف است. در مورد هر شيئى يا موقعيتى فكر او بيشتر به اجزاء متوجه است، اما نمى‏تواند اين اجزاء را به صورت كل آن دريافت كند، از اين رو براى عبرت‏دهى به كودك، هم بايد تك تك اجزاء يك جريان عبرت‏آموز را به كودك نشان داد و هم بايد رابطه اجزاء با يكديگر و نيز حصول نتيجه را براى وى توضيح داد، مثلاً براى اينكه كودك از حادثه‏اى عبرت بگيرد و از ارتكاب كار خلافى كه ديگرى انجام داده ـ و اين حادثه ناخوشايند را براى او حاصل نموده است ـ دورى جويد، مى‏توان، نتيجه نامطلوبى كه از كار فرد خطاكار به دست مى‏آيد در معرض ديد وى قرار داد و سپس رابطه آن نتيجه نامطلوب را با كار خطا مشخص كرد و آنگاه نتيجه‏گيرى كرد كه اگر تو هم چنين خطايى را انجام دهى، مثل آن فرد بايد منتظر چنين پيامد نامطلوبى باشى.
2. در هفت سال دوم و مرحله دبستانى، در رشد فكرى كودك تغيير و تحول چشمگيرى پيدا مى‏شود و منطق او به مسائل عينى گرايش پيدا مى‏كند. كودك در اين مرحله به دستكارى علائم و نشانه‏ها مى‏پردازد. ارتباط بين اجزاء را مى‏سنجد و از اين طريق، وضعيت پديده‏هاى گوناگون را تبيين و از آنها نتيجه‏گيرى مى‏كند. براى عبرت‏آموختن به چنين فردى بايد اجزاء عينى يك جريان را در معرض ديد وى قرار داد، به ارتباط بين اجزاء، اشاره مختصرى كرد و نتيجه‏گيرى رابه خود وى واگذار نمود. مثلاً در همان مثال قبل اگر كودك از كار خطا و نيز به‏دنبال آن از نتيجه آن و ارتباط بين آن دو خبردار شود، خودش نتيجه مى‏گيرد كه: "اگر من هم چنين خطايى را انجام دهم. مثل او بايد منتظر چنين پيامد نامطلوبى باشم".
3. در مرحله نوجوانى كه همزمان با بلوغ شرعى است، رشد شناختى و ادراكى نوجوان اوج مى‏گيرد و از واقعيات عينى و محسوس، به امور انتزاعى و ذهنى منتقل مى‏شود. نوجوان مى‏تواند به تهيه و تنظيم فرضيه‏هاى ذهنى بپردازد. و هر مسأله‏اى را به صورت اصولى و منطقى آن بررسى كند. او مى‏تواند مسائل مجرد و انتزاعى را تجزيه و تحليل نمايد و به نتايجى منطقى دست يابد. چنين فردى، براى عبرت گرفتن از حوادث، كافى است كه از پيش‏درآمد فوق خبردار شود. آنگاه به تجزيه و تحليل، كشف روابط و علل و در نهايت نتيجه‏گيرى آن بپردازد و آن را به عنوان تجربه‏اى در كنار تجارب زندگى خويش ثبت كند.11
از اين دوره به بعد، هر چه سن بالاتر رود و به مراحل سنى بالاترى برسد، بر تجارب او افزوده مى‏شود و همين تجارب،او را ورزيده و كارآزموده‏تر مى‏كند. به‏طورى كه با ديدن يا شنيدن بسيارى از امور، به درك حقايق بسيارى در وراى آنها نائل مى‏گردد.
از آنچه گذشت، معلوم مى‏شود كه گستره به‏كارگيرى روش عبرت، در مراحل اوليه زندگى تربيت‏آموز، كمتر است. چرا كه دايره درك كودك كمتر است، و هر چه بر سن كودك افزوده مى‏شود و كودك به مراحل بالاترى مى‏رسد، دامنه كاربرد اين روش، گسترده‏تر مى‏گردد.
****پيامدهاى تربيتى عبرت
تأكيد نسبتا فراوان قرآن و روايات بر سير و سفر و خواندن سرگذشت اقوام و ملل و گرفتن عبرت از آنها، به دليل آثار تربيتى فراوانى است كه اين مسأله به‏دنبال دارد. در اين بخش به پاره‏اى از اين آثار اشاره مى‏شود.
1. عبرت، كليد بصيرت
يكى از مهم‏ترين مقاصد تربيت آن است كه انسان به درجه‏اى از درك و بصيرت برسد كه بتواند از ظواهر امور بگذرد و به باطن آنها بنگرد. از محسوسات و مشهودات عبور كند و به معقولات برسد، و قدرتى فراگير براى سنجش و اندازه‏گيرى، تجزيه و تحليل، حل و فصل امور و انتخاب و تصميم‏گيرى در ابعاد مختلف زندگى به‏دست آورد. عبرت راهى است كه مى‏تواند انسان را به اين مقصد تربيتى برساند و شايد مهمترين اثر تربيتى عبرت، همين باشد. اميرالمؤمنين(ع) در كلام خود بر اين اثر عبرت تصريح كرده چنين مى‏فرمايد:
مَنِ اعْتَبَرَ اَبْصَرَ وَ مَنْ اَبْصَرَ فَهِمَ وَ مَن فَهِمَ عَلِمَ.
كسى كه عبرت آموزد، آگاهى يابد و كسى كه آگاهى يابد، مى‏فهمد و آنكه بفهمد، دانش‏آموخته است.
و در جاى ديگر مى‏فرمايند:
رَحِمَ اللّهُ اُمْرَئً تَفَكَّر فَاعْتَبَرَ وَ اعْتَبَر فَأبْصَرَ... .
خدا رحمت كند كسى را كه بينديشد و سپس پند پذيرد، و اندرز گيرد و سپس بينا گردد... .
نتيجه به دست آمده از اين دو كلام اين است كه تفكر زمينه‏ساز عبرت است و عبرت زمينه بصيرت را فراهم مى‏آورد. آن حضرت در سخنى ديگر انسان بصير را چنين توصيف مى‏كند:
اِنّمَا البَصِيرُ مَنْ سَمِعَ فَتَفكَّرَ، وَ نَظَرَ فَأبْصَرَ، وَانْتَفَعَ بِالْعِبَرِ... .
همانا بينا كسى است كه (به درستى) بشنود و سپس (در آن) بيانديشد، و (به درستى) بنگرد و بينا گردد و از عبرتها پند گيرد... .
يعنى زمانى انسان به بينش و بصيرت مى‏رسد كه به شنيدن اكتفا نكند، بلكه در شنيده‏ها، انديشه نمايد و با دقت به امور بنگرد. نتيجه اين انديشه و دقت نظر همان عبرتى است كه در تصميم‏گيرى‏ها و رفتار انسان موثر خواهد بود. به عبارت ديگر به نظر امام(ع)، مراحل ايجاد بينش عبارت است از:
1. احساس ظاهرى (به كمك چشم وگوش)
 2. تفكر و تيزبينى (انديشه)
 3. عبرت‏گيرى. به‏هرحال شيرين‏ترين ثمره عبرت‏آموزى، بينش است كه خود آثار مطلوب ديگرى را نيز به دنبال خواهد داشت. ادامه دارد...