روش قصه پردازى در قرآن

قسمت دوم
در قسمت قبل در موردهدف اصلى قرآن از نقل قصه ها و داستانهايش و چگونگى شروع قصه سخن گفته شد، حال شيوه نقل حوادث داستان در قصه هاي قرآن را بيان مي کنيم.

*********** شيوه نقل حوادث داستان
قصه هاى قرآن را در شيوه نقل حوادث داستان به دو دسته مى توان تقسيم بندى كرد:
الف . رعايت تسلسل زمانى :
قصه ها معمولا از تسلسل زمانى برخوردارند و حوادث داستان و هر پرده نمايشى آن طبق سير زمانى و بر حسب تسلسل روايت مى شود و پيش ‍ مى رود و سياق كلام نيز چنين تسلسلى را مى طلبد و اقتضا مى كند كه غالب داستانهاى قرآن از اين تسلسل زمانى بهره دارند و از آن جمله مى توان به داستان موسى (ع ) در سوره قصص اشاره كرد. در آنجا مى بينيم داستان از دوران تولد و كودكى موسى (ع ) آغاز مى شود و طبق يك مسير متوالى و پى در پى و تسلسل زمانى پيش مى رود و با غرق شدن فرعون و لشكريانش ‍ پايان مى پذيرد.
ب . شكسته شدن وحدت زمانى :
در پاره اى از قصه ها تسلسل زمانى رعايت نشده است و شكسته شدن وحدت زمانى در آنها كاملا مشهود و نمايان است و سياق كلام اقتضا مى كند كه داستان از درون برش بخورد و برخى پرده هاى نمايش جابجا گردد و تسلسل آن رعايت نشود. از نمونه داستانهاى قرآن با اين گونه ساختار مى توان به داستان موسى (ع ) در سوره طه و داستان اصحاب كهف اشاره كرد:
1. داستان موسى (ع ) كه آيات 9 تا 99 سوره طه را دربر گرفته است،از جايى آغازميشود كه موسى (ع ) به دنبال آتش رفته است تا بتواند راه را پيدا كند و خود و خانواده اش را از آن تاريكى و بيابان ظلمت بار برهاند و داستان سير خود را طى مى كند و به جلو مى رود تا رسيدن به مقام رسالت و پيامبرى و ابلاغ فرمان از سوى پروردگار مبنى بر حركت به سوى فرعون (((اذهب الى فرعون انه طغى )). در اينجا بعد از دعا و درخواست موسى ، داستان يكباره به عقب برمى گردد و متن داستان ناگهان تسلسل رويدادها را قطع مى كند و خواننده را به حوادث دوران كودكى موسى (ع ) مى برد و آن دوران پر از غم اندوه مادر موسى و چهره مضطربش را پيش ‍ چشم خواننده مى آورد و به نمايش مى گذارد و ((به جاى زمان عينى از زمان ذهنى بهره گرفته مى شود.... آنگاه متن داستان مجددا به نقطه اى برمى گردد كه آن را قطع كرده بود و روايت رويدادهايى را كه به موسى (ع ) و رابطه او با فرعون مربوط مى شود، پى مى گيرد. اين تقطيع و برش اجزاء داستان و شكستن وحدت زمانى آن ، داراى اسرار هنرى است كه بايد درباره آنها تاءمّل كرد و از اين طريق رابطه موجود ميان اهداف داستان و شيوه هاى ساختارى موسى (ع ) در سوره قصص بر اساس تسلسل زمانى و در سوره طه بر پايه درهم شكستن وحدت زمانى است . شايد در اينجا (سوره طه ) ((متن داستان از لحاظ هنرى مى خواهد ميان رفتن موسى به سوى فرعون در حالى كه او بزرگترين مسؤ وليت يعنى رسالت را بر دوش ‍ دارد و از لحاظ سنى نيز سالخورده است و رهايى موسى از چنگال فرعون در زمانى كه او كودكى بيش نبود، توازن برقرار سازد و نتيجه (هر دو واقعه ) آن است كه موسى چه در دوران كودكى و چه در دوران بزرگسالى بر فرعون پيروز مى شود.... اين موازنه در ساختار داستانى از اهميت ويژه اى برخوردار است ، چنانكه اين موضوع بر همگان روشن است )). و ديگر اينكه ((قطع سلسله رويداد زمانى صورت مى گيرد كه موسى از خداوند درخواست مى كند تا در انجام وظيفه اى كه به عهده اش گذاشته است ، يارى اش دهد. خداوند نيز اين درخواست وى را اجابت مى كند و در پاسخ او چنين مى گويد: هر چه خواستى به تو داده شد)).آنگاه داستان را برش مى زند و يكى از منتهايش را بر پيامبر (ص ) يادآورى مى كند تا او در انجام وظيفه خطيرش استوار و پابرجا باشد، در عين حالى كه كل داستان جهت اطمينان قلب و ثابت قدمى بيشتر پيامبر (ص ) و مؤ منين بازگو گرديده است و در لواى داستان ، پيروزى را به آن جناب و يارانش نويد مى دهد.
2. داستان اصحاب كهف نيز - كه قبلا به آن اشاره شد - با مقدمه اى آغاز مى گردد كه خود خلاصه اى است از سه فراز داستان اصحاب كهف . داستان از نظر ساختار از وسط حادثه شروع شده و سپس به آغاز برگشته و آنگاه تسلسل زمانى خود ادامه داده است ، يعنى داستان از آنجا آغاز شده است كه جوانمردان به غار پناه بردند و در واقع ورود خواننده به داستان تواءم با وارد شدن جوانمردان به داخل غار است .
((اذ اوى الفتيه الى الكهف ...)).
آنگاه كه آن جوانمردان به غار پناه بردند....          
اما در پاسخ به اين پرسش كه چرا قرآن به جاى اينكه از ابتداى داستان شروع كند از وسط داستان آغاز كرده است و دليل هنرى اين كار چيست و چرا داستان از آغاز درباره محيط كفر كه اين قهرمانان در آن زندگى مى كردند سخن نگفته بلكه درباره ورودشان به غار آغاز سخن كرده است ، دكتر محمود بستانى مى نويسد:
((البته سبب اين امر كاملا روشن است ، چرا كه اگر توجه كنيم ، مى بينيم كه مقدمه و يا پيش درآمد سوره كهف پيرامون زينت زندگى دنيا و ضرورت به دور افكندن آن دور مى زند. بنابراين آنچه كنار گذاشتن اين حيات و زينت آن را به نحوى اكمل عينيت مى بخشد، گريختن از زندگى و پناه بردن به غارى است كه از زندگى و زينت آن جدا باشد.))
ادامه دارد

"خطوط اسلامي - چيني" در نمايشگاهي در امارات

در اين نمايشگاه، ده‌ها تابلوي هنري از آيات قرآن، اسماء‌الحسني، احاديث پيامبر(ص) و دعاهاي مكتوب به خط اسلامي - چيني كه شامل تابلوهاي هنري خط عربي به شيوه‌ي حروف چيني است، به نمايش گذاشته‌شده‌است. 
به گزارش خبرگزاري اسلامي عربستان، اين نمايشگاه را "شيخ نهيان بن‌مبارك آل‌نهيان"، وزير آموزش عالي و پژوهش‌هاي علمي امارات روز گذشته، 27 مهرماه در مجمع فرهنگي ابوظبي افتتاح‌كرد.
همچنين قرار است، حجي نورالدين در طول برپايي اين نمايشگاه درباره‌ي تابلوي هنرهاي اسلامي به‌ويژه تابلوهايي كه به شكل معماري چيني طراحي‌شده، براي شركت‌كنندگان توضيحاتي ارائه‌‌دهد.
حجي نورالدين، هنر خط عربي را در دانشكده‌ي اسلامي چين فراگرفت و تاكنون پژوهش‌هاي گسترده‌اي در زمينه‌ي فرهنگ و هنر اسلامي انجام‌داده و نخستين چيني مسلماني بود كه جايزه‌ي خط عربي مصر را از آن خود كرد.
گفتني‌است، اين نمايشگاه با همكاري شركت سينمائي_ هنري "اناسي" امارات و انجمن فرهنگي تاريخي ابوظبي با هدف پيشرفت هنر و فرهنگ و ايجاد ارتباط بين تمدن‌هاي مختلف از روز گذشته، 27 مهرماه آغازشد و تا 29 مهرماه ادامه‌دارد.
نمايشگاه خطوط اسلامي - چيني شامل آثار هنري"حجي نورالدين"، هنرمند و خطاط برجسته‌ي چيني براي نخستين‌بار و به‌مدت سه‌روز در "ابوظبي" پايتخت امارات گشايش‌يافت است.

معرفي نامزدهاي يازدهمين دوره جايزه بهترين كتاب دفاع مقدس

اميرحسين فردي، مجيد قيصري، حسين مرتضاييان آبكنار، شمسي خسروي، نرگس آبيار و عبدالمجيد نجفي به عنوان نامزدهاي دريافت بهترين جايزه در بخش داستان و رمان كتاب سال دفاع مقدس معرفي شدند.
به گزارش ستاد خبري يازدهمين دوره از جايزه انتخاب بهترين كتاب سال دفاع مقدس كتاب هاي بوسف كاري از اميرحسين فردي، باغ تلو نوشته مجيد قيصري، عقرب روي پله‌هاي راه آهن انديمشك تأليف حسين مرتضاييان آبكنار، نيمه نارنج نوشته شمسي خسروي، چشم سوم تأليف نرگس آبيار و با جام‌هاي شوكران نوشته عبدالمجيد نجفي به عنوان نامزدهاي دريافت بهترين جايزه در بخش داستان و رمان كتاب سال دفاع مقدس معرفي شدند.
ابراهيم حسن بيگي سرگروه داوران در بخش داستان و رمان به همراه مهدي ميركياني، محسن مؤمني، مصطفي خرامان، داوود غفارزادگان، مصطفي قلعه‌گري كه داوري آثار رسيده را در اين دوره بر عهده داشته‌اند در نهايت بهترين كتاب سال دفاع مقدس را از ميان اين آثار معرفي مي‌كنند.
بهترين اثر انتخابي از ميان نامزدهاي اين بخش روز 24 آبان ماه و همزمان با روز كتاب و كتابخواني معرفي و از نويسنده آن تقدير مي‌شود.

گله‌هاي مديرعامل دفتر شعر جوان
دومين دوره‌ي كتاب سال شعر جوان و اما و اگرها...

برگزاري دومين دوره‌ي كتاب سال شعر جوان با اما و اگرهايي روبه‌روست.
محمدرضا عبدالملكيان - مديرعامل دفتر شعر جوان - در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به بيان مشكلات پيش روي برگزاري دومين دوره‌ي كتاب سال شعر جوان پرداخت و گفت: با وجود تنگناهاي فراوان، اگر با حمايت ساير دستگاه‌هاي فرهنگي امكان برگزاري باشد، دومين دوره‌ي جشنواره‌ را برگزار مي‌كنيم.
او در ادامه يادآور شد: كتاب سال شعر جوان براي نخستين‌بار در سال گذشته با هزينه‌اي بالغ بر 20 ميليون تومان برگزار شد، و كمك‌هايي كه به‌نحوي از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به برگزاري جشنواره شد، آن هم از طريق خانه‌ي كتاب و به‌مناسبت هفته‌ي كتاب، كم‌تر از يك‌چهارم هزينه‌هاي كنگره بود.
عبدالملكيان سپس تأكيد كرد: دفتر شعر جوان يك NGO است و درآمد و امكانات خاصي در اختيار ندارد و فعاليت‌هايش بايد از طريق كمك‌هاي دستگاه‌هاي فرهنگي صورت پذيرد، كه اين مبلغ كم‌تر از پنج ميليون تومان، كم‌ترين كمكي بوده كه در دو سال اخير از طريق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اختيار دفتر شعر جوان گذاشته شده است. براي ساير فعاليت‌هاي دفتر هم هيچ‌گونه كمكي نشده است.
اين شاعر افزود: با قطع اميدي كه به كمك‌هاي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به‌وجود آمده است، ديگر از طريق اين وزارتخانه براي دريافت كمك در زمينه‌ي فعاليت‌هاي فرهنگي هيچ‌گونه پيگيري‌اي نخواهيم كرد. به يك معنا هيچ‌گونه كمكي از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي اجراي برنامه‌هاي دفتر شعر جوان به عمل نيامده و اين موضوع علي‌رغم جلسات و مكاتبات مكرري است كه دفتر شعر جوان با مسؤولان وزارتخانه داشته است.
عبدالملكيان همچنين اظهار كرد: ما با برخي از دستگاه‌هاي فرهنگي بويژه دستگاه اول متولي فرهنگ و هنر كشور مشكلاتي داريم و علي‌رغم فعاليت‌هاي گسترده‌اي كه دفتر شعر جوان از سال 68 تا كنون داشته، از آن حمايت جدي نشده است.
او در ادامه با اشاره به جايگاه دفتر شعر جوان در بين علاقه‌مندان جدي شعر امروز، تصريح كرد: ضرورت دارد اين نكته مورد توجه قرار گيرد؛ اما تصور مي‌شود و تلقي بزرگواران چنين است كه با امكاناتي كه به اين كشور و فعاليت‌هاي فرهنگي كشور متعلق است، اختيار كامل با آنان است و هر طور كه بخواهند، به هر تشكل و مجموعه‌اي كمك مي‌كنند.
مديرعامل دفتر شعر جوان خاطرنشان كرد: صحبت ما همواره اين است كه اگر فعاليت‌هاي دفتر شعر جوان در جهت اعتلاي شعر كشور است، دستگاه‌هاي فرهنگي و در رأس آن‌ها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي‌بايست از آن حمايت كنند.