نمايشگاه يك ماهه كتاب اسلامي در شهر داكا پايتخت بنگلادش آغاز به كار كرد.
نمايشگاه يك ماهه كتاب از سوي بنياد اسلامي بنگلادش روز گذشته در مراسمي افتتاح شد.
اين نمايشگاه در ماه رمضان از سوي بنياد اسلامي بنگلادش با همكاري اساتيد دانشگاه داكا برگزار مي‌شود.
دكتر رحمان، مسوول مجمع عمومي بنياد اسلامي بنگلادش در تبيين اهداف اين نمايشگاه گفت: نياز به دانش اسلامي، يك ضرورت اوليه براي مسلمان حقيقي شدن است .
وي اعلام كرد: حافظان كتب اسلامي بيشتر و بيشتر به كودكان براي فهم اسلام ياري مي رسانند و جايگاه متفاوتي در نمايشگاه دارند.

 

قسمت هفتم :
**********  انواع مكالمات قرآني
مكالمه ميان خدا و انسان در قرآن:
"گابريل يوسياويچي" در مقاله خود "كتاب مقدس: مكالمه و فاصله"، مي‌نويسد: "از جمله مشخصه‌هاي مكالمه، يكي اين است كه هم فاصله ميان دو نفر را نشان مي‌دهد و هم اينكه اين فاصله را پر مي‌كند. به كلام والتر بنيامين، مكالمه، فاصله را از بين نمي‌برد بلكه بدان معنا مي‌بخشد."
مكالمه ميان خدا و انسان در قرآن نيز به نوعي از اين جنس است. ابتدا اينكه رابطه كلامي ميان خدا و انسان مقدور نيست و قرآن نيز بر جنبه الوهيت و همه جا بودگي خداوند تأكيد دارد و درصدد است كه متمايز بودن خداوند را اثبات كند. (ليس كمثله شيء) يعني فاصلة ميان انسان و خداوند فاصله‌اي پر نشدني است كه اين به علت ذات الوهي پروردگار است.
اما اين فاصله در قرآن به معناي مانع نفوذپذير ميان انسان و خداوند نيست بلكه بيشتر به سبب حفظ يكپارچگي الوهيت خدا صورت مي‌گيرد. مكالمه ميان خدا و انسان صورت مي‌گيرد، در صورتي كه لطف الهي شامل حال انسان شود (فاصله با لطف الهي پر مي‌شود. سوره نسا، آيه 164) اوج اين لطف الهي، سخن گفتن آشكار خداوند با موسي است.
خدا با موسي آشكارا سخن گفت و خود را بنا به درخواست موسي بر او آشكار ساخت. گفتگو ميان انسان و خدا به صورت مستقيم علاوه بر لطف الهي بر اساس برخي "معاملات" نيز صورت مي‌پذيرد. همچنانكه در سورة اعراف مي‌آيد: "و هنگامي كه پروردگارت از پشت آدم، ذرية آنان را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم؟ گفتند: چرا، گواهي داديم. مبادا روز قيامت بگوييد ما از اين امر غافل بوديم. * يا بگوييد پدران ما پيش از اين مشترك بوده‌اند و ما فرزنداني پس از ايشان بوديم. آيا ما را به خاطر آنچه باطل‌انديشان انجام داده‌اند هلاك مي¬كني؟"
پس مكالمة ميان خداوند و بشر در دو حالت انجام مي گيرد و فاصلة ميان خدا و انسان با گفتگو پر مي شود، تا: 1- لطف الهي شامل حال انسان شود 2- براي گرفتن ميثاق ازلي (كه خود صحه‌اي است بر ديگر بودگي خداوند).

************  انديشه، مكالمه، خلق تصاوير نمايشي
"سورة حمد" (فاتحه الكتاب) عملاً با آيه "اهدنا الصراط المستقيم" به پايان مي‌رسد و با اين آية ادامه مي‌يابد كه "صراط الذين انعمت عليهم غير المغضوب عليهم و لاالضاليـن". تــا آية 5 سخن بشر، كلي است و ستايش خدا و هدايت او را در بر مي‌گيرد. اما در آيه پنجم، گوينده وارد تاريخ (صحنة تاريخ) مي‌شود. او در اين عرصه از خدا مي خواهد كه به راه راست هدايت شود، راه آنان كه بدان‌ها نعمت عطا شده و نه راه گمراهان.
مكالمه قرآني نيز چنين كاركردي دارد: از يك سو، مكالمة نقل ـ به سوم شخص ـ كشمكش ميان خير و شر است و از ديگر سو، تجسم خير و شر در قالب اشخاص گوشت و خون‌دار و نماياندن آنان در برابر چشمان بيننده، در بطن موقعيت‌هايي است كه آن موقعيت‌ها گواه تعهد آن اشخاص است و تمام بار شخصيتي آنان را در دل كلام و گفتار بي‌درنگ عيان مي سازد. بنابراين مكالمه شگردي است كه قرآن براي خلق تصاوير نمايشي مضامين خود از آن بهره مي‌برد.
در اين گونه مكالمه‌ها، كلام در خدمت خلق تصاوير نمايشي قرار مي‌گيرد كه خود درصدد بيان و رسانش مضامين والاي الهي هستند. مكالمه و معنا با هم با خلق تصاوير نمايشي، زبان قرآني به جنبه نمايشي مي‌بخشند.
اين كار به دو صورت در قرآن صورت مي‌گيرد: 1) ايده، فكر و انديشه‌اي بيان مي‌شود و سپس مكالمة آن به تصوير كشيده مي‌شود. مانند سه مكالمة كوتاه در آيات 260-258 از سوره بقره ميان ابراهيم و نمرود، مومن و خداوند و ابراهيم و خدا، تجسم و بلورستگي، قاعده‌اي است كه ذكر آن به ميان آمد:"آيا از حال آن كس كه چون خدا به او پادشاهي داده بود (و بدان مي‌نازيد) درباره پروردگار خود با ابراهيم محاجه مي‌كرد خبر نيافتي؟ آنگاه كه ابراهيم گفت: پروردگار من همان كسي است كه زنده مي‌كند و مي‌ميراند. گفت: من زنده مي‌كنم و مي‌ميرانم. ابراهيم گفت: خداي من خورشيد را از خاور برمي‌آورد، تو آن را از باختر برآور. پس آن كسي كه كفر ورزيده بود مبهوت ماند و خداوند قوم ستمكار را هدايت نمي‌كند * ... يا آن كس كه به شهري كه بام‌هايش يكسر فروريخته بود، عبور كرد و با خود گفت: چگونه خداوند اهل اين ويرانكده را پس از مرگ زنده مي‌كند؟ پس خداوند او را صد سال ميراند. آنگاه او را برانگيخت و به او گفت: چقدر درنگ كردي؟ گفت: يك روز يا پاره‌اي از روز را درنگ كردم. گفت: (نه) بلكه صد سال درنگ كردي، به خوراك و نوشيدني خود بنگر كه طعم و رنگ آن تغيير كرده است و به دراز گوش خود نگاه كن كه چگونه متلاشي شده است.
اين ماجرا براي آن است كه هم به تو پاسخ گوييم و هم تو را در مورد معاد، نشانه مردم قرار دهيم. به اين استخوان‌ها بنگر كه چگونه آنها را برداشته و به هم پيوند مي‌دهيم، سپس گوشت بر آن مي‌پوشانيم، پس هنگامي كه چگونگي زنده ساختن مرده بر او آشكار شد، گفت: اكنون مي‌دانم كه خداوند بر هر چيزي تواناست * .... و ياد كن آنگاه كه ابراهيم گفت: پروردگارا به من نشان بده چگونه مردگان را زنده مي‌كني و فرمود: مگر ايمان نياورده‌اي؟ گفت: چرا، ولي تا دلم آرامش يابد. فرمود: پس چهار پرنده برگير و آنها را پيش خود ريز ريز گردان، سپس بر هر كوهي پاره‌اي از آنها را قرار ده. آنگاه آنها را فراخوان، شتابان به سوي تو مي‌آيند و بدان كه خداوند توانا و حكيم است."
2) گاهي بالعكس، مكالمة اول مي‌آيد و سپس ايده و انديشه‌اي كلي از پس آن بيان مي‌شود. در آية 32سورة مائده از قصاص ذكر به ميان مي‌آيد، كه به بني‌اسراييل اعطا شده است. در اين خصوص در آيات قبل از آن (31-27) به داستان هابيل و قابيل ـ در قالب مكالمه ـ اشاره مي‌شود: "و داستان دو پسر آدم را به درستي برايشان بخوان، هنگامي كه هر يك از آن دو، قرباني پيش داشتند. پس از يكي از آن دو پذيرفته شد و از ديگري نه. قابيل گفت: حتماً تو را خواهم كشت. هابيل گفت: خدا فقط از تقوا پيشگان مي‌پذيرد.* اگر دست خود را به سوي من دراز كني تا مرا بكشي، من دستم را به سوي تو دراز نمي‌كنم تا تو را بكشم، چرا كه من از خداوند، پروردگار جهانيان مي‌ترسم * من مي خواهم تو با گناه من و گناه خودت به سوي خدا باز گردي و در نتيجه از اهل آتش باشي و اين است سزاي ستمكاران * پس نفس اماره‌اش او را به قتل برادرش ترغيب كرد و وي را كشت و از زيانكاران شد. * پس زاغي را برانگيخت كه زمين را مي‌كاويد، تا به او نشان دهد چگونه جسد برادرش را پنهان كند. قابيل گفت: واي بر من‌، آيا عاجزم كه مثل اين زاغ باشم تا جسد برادرم را پنهان كنم؟! * پس از زمره پشيمانان شد. * از اين رو بر فرزندان اسراييل مقرر داشتيم كه هر كسي را ـ جز به قصاص قتل يا به كيفر فساد در زمين ـ بكشد، چنان است كه گويي همة مردم را كشته باشد و هر كس كسي را زنده بردارد چنان است كه گويي تمام مردم را زنده داشته است و قطعاً پيامبران ما دلايل آشكار براي آنان آوردند، (با اينها) پس از آن بسياري در زمين زياده‌روي مي‌كنند."

************  اين الگو را مي توان به طور كلي به صورت زير خلاصه كرد:
خلق تصاوير نمايشي
مكالمه، حفظ انسجام قرآن، پيش‌برد طرح داستاني
يكي از مهمترين كاركردهاي ديالوگ در نمايشنامه پيش‌برد طرح و نقشه داستاني است. در هنر نمايش به علت نبود سخن نويسنده در متن، اين ديالوگ است كه همزمان، طرح داستاني، شخصيت پردازي و فضا سازي و... را مي‌سازد.
در قرآن، مكالمه در بسياري جهات نقش اين چنيني را بر عهده دارد؛ يعني حفظ انسجام متن در جهت پيش‌برد و اهداف متن؛ "تا آنجا كه مكالمه‌ها، مضامين قرآني ارايه شده در بافت خاص را به تصوير مي‌كشند، در جهت حفظ پيوستگي و انسجام تركيب بندي قرآني عمل مي‌كنند. اگر به ماهيت فرمولي كلمات و عبارات آغازين يك مكالمه دقت كنيم، به رابطه مكالمه با بافتي كه در آن قرار گرفته، پي خواهيم برد و نتيجه چنين خواهد شد كه مكالمه به جاي فصل در گفتار ،سخن وصل ايجاد مي‌كند...مكالمه به گونه‌اي ديگر نيز پيوستگي و انسجام قرآن را حفظ مي‌كند. در سور متعدد، كه سوره يوسف (ع) بارزترين نمونة آن است، زنجيرة مكالمه‌ها در خدمت پيش‌برد طرح كلي داستان است." سوره يوسف از جمله بارزترين سوري است كه قابليت‌هاي نمايشي فراواني (از جهت طرح داستان، ديالوگ، كار پرداخت و...) در خود دارد.

*************** بيان موقعيت فردي و ايجاد كار پرداخت نمايشي در مكالمات قرآني
مكالمه در جاي‌جاي قرآن در جهت ايجاد كار پرداخت نمايشي و بيان رنج و آلام شخصي كه مكالمه از او نقل مي‌شود، قرار مي‌گيرد: مكالمة ميان هارون و موسي هنگامي كه موسي از كوه طور باز مي‌شود و مي‌بيند كه هارون، برادرش با بت‌پرستان در ساخت گوسالة زرين هم‌داستان شده، از اين گونه كار پرداخت‌هاي نمايشي است: "در اين مكالمه موسي (ع) موي پيشاني هارون و سر او را محكم گرفته، از او توضيح مي‌خواهد. هارون سعي مي‌كند كه برادر خود را آرام كند: "اي پسر مادرم!" فقط مكالمه مي‌تواند زيبايي و تأثير اين صحنه را نشان دهد." مكالمه، كار پرداخت اوليه يعني كشيدن موي هارون توسط موسي را مي‌آفريند و راه را براي كار پرداخت دوم يعني اصرار هارون براي اينكه موسي از او بگذرد باز مي‌كند.
در بعضي جاها مكالمه به زيباترين نحو در جهت بيان دردها و آلام شخصيت قرار مي‌گيرد. در آية 72 سورة هود، فرشتگان به همسر ابراهيم بشارت مي‌دهند كه خداوند به زودي به او فرزندي عطا خواهد كرد. همسر ابراهيم مي‌گويد: "واي بر من، آيا فرزند آورم؟ با آنكه پيرزنم و شوهرم پيرمرد است؟ واقعاً اين چيز بسيار عجيبي است." "اداي اين پاره گفته در غالب سوم شخص، محتواي فني آن را ـ لذت، تعجب و شكي كه به طرزي كارآمد به واسطه اول شخص راوي حاصل مي‌آيد ـ بي‌اثر جلوه خواهد داد."
در آية 45 سورة هود، نوح كه شاهد غرق شدن فرزند در پيش ديدگان خويش است، خطاب به خداوند كه قول داده بود پسر و اهل بيت او را نجات دهد مي‌گويد: "پروردگارا، پسرم از كسان من است و قطعاً وعده تو راست است و تو بهترين داوري." "اين پاره گفته كه شاهد غمي جانكاه، اما در دست كنترل است، از سويي اعلام ايمان قوي به خداوند و از ديگر سو درخواست مؤدبانه براي توضيح علت مرگ فرزند به شمار مي‌رود، كه در قالب سخني غيرمستقيم، غنا و ژرفاي خود را از دست مي‌داد."                    ادامه دارد
به قلم احسان مقدسي برگرفته از سايت ايران تئاتر ، با تشكر از ايكنا

 

اجراي كنسرت‌هاي سنتي و پاپ در كاخ ـ موزه‌هاي تهران كم‌كم درحال رونق يافتن است. مدتي است كه تقريبا هفته‌اي يك‌بار كنسرتي در چنين مكان‌هايي برگزار مي‌شود و نه‌تنها كسي از آن جلوگيري نمي‌كند، بلكه اين برنامه‌ها در برنامه‌ريزي‌هاي آينده‌ي مديران اين مكان‌هاي تاريخي نيز نقش به‌سزايي دارند و اين روش‌ با تامين درآمدي، مسكن آرام‌بخشي براي آن‌ها مي‌تواند باشد.
در اين ميان، همه‌چيز درنظر گرفته مي‌شود، از برطرف كردن عطش‌ جامعه‌اي كه به اين‌گونه تفريح‌ها نياز دارد تا سوق دادن همان جامعه به‌سوي دنياي مدرن موسيقي و تفريحات سالم، البته به‌جز مشكلاتي كه در آينده پيش روي بناهاي قاجاري و پهلوي قرار مي‌گيرند.
مشكلاتي كه هرچند ممكن است، اكنون به‌نظر نيايند، ولي مطمئنا در آينده‌اي نه‌چندان دور و با ادامه‌ي اين روند و ديگر عوامل فرسايشي، هيچ مسكني براي درمان درد اين‌گونه بناها وجود نخواهد داشت.
شايد شب‌هايي كه كنسرت‌هاي موسيقي در فضاي كاخ ـ موزه‌هاي نياوران و سعدآباد برگزار مي‌شوند، از زيباترين شب‌هاي عمر هريك از حاضران باشند كه تا مدت‌ها آن‌را فراموش نكنند، ولي حتما تخريب‌هايي كه در مدت همان شب‌ها ايجاد مي‌شوند، صدمه‌هاي جبران‌ناپذير‌تري را به بار مي‌آورند كه آن‌ها هم هيچ‌گاه از ياد افرادي كه نسبت به اين مساله حساس‌اند، نمي‌روند.
كنسرت‌هاي موسيقي سنتي و پاپ هرچند در فضايي سرباز، روي سبزه و چمن‌ها در كنار كاخ‌ ـ موزه‌ها اجرا مي‌شوند و هرچند به‌راحتي از زحمات يك باغبان براي تزيين و سرسبز نگه داشتن محوطه‌ها مي‌توان گذشت، ولي از ترك ديوارها، لرزش‌ پي‌هاي ساختماني اين بناها،‌ نابودي تدريجي نقاشي‌هايي كه به مرور زمان آسيب مي‌بينند يا حتا گچ‌بري‌ها و مجسمه‌هايي كه چشم اميد آيندگان به آن‌هاست، به‌راحتي نمي‌توان گذشت.
نمونه‌ي بارز اين ادعا كاخ ملت در مجموعه‌ي سعدآباد است كه در سمت چپ بالكن آن در شب كنسرتي كه سال گذشته يك گروه ژاپني اجرا كرد، يك ترك ايجاد شد يا نقاشي‌هاي رنگ و روغني كه هرچند روي تابلوها و به ديوار آويخته شده‌اند، ولي هر لرزش و تكاني، بر اين نوع تابلوها اثرگذار است.
اين موارد يكي از صدهزار نمونه‌اي هستند كه پس از برگزاري چنين مراسمي به‌وقوع مي‌پيوندند. آيا مديران اين كاخ‌ها پيش از امضاي موافقت‌نامه‌ي برگزاري كنسرت‌هاي موسيقي، به اين فكر مي‌كنند كه پشت اين امضا چه مشكلاتي خوابيده است، مشكلاتي كه به نابودي تاريخ و فرهنگ اين كشور مي‌تواند منجر شود؟

قرآن كريم طلايي در سه صفحه و ريزترين خط توسط هنرمند ايراني منقوش و كتابت شده است.
اين قرآن در سه صفحه و در ابعاد ‌12در‌16 سانتيمتر توسط "رائين خانزاده" ساخته شده و در ساخت آن نقره، طلا و برليان به‌کار رفته است.
او مي‌گويد، اين کار در مدت دوسال و براي شرکت در نمايشگاه قرآن کريم انجام داده است؛ اما مدعي است اجازه‌ي ارايه آن در نمايشگاه قرآن كريم به وي داده نشده است.
خانزاده با اشاره به اعلام روس‌ها درباره‌ي ساخت چنين قرآني عنوان مي‌كند، اين اثر بي‌نظير است و نمونه آن هيچ‌گاه ساخته نخواهد شد. چراكه دست‌كم در ‌600 صفحه بايد ساخته شود و اين هزينه بالايي را مي‌طلبد.
وي ديدار خود با آيات عظام اشاره کرده و مي‌گويد: ايشان اين کار را زيبا و جذاب توصيف کرد و ابراز داشت که از لحاظ شرعي هيچ اشکالي ندارد.
خانزاده با بيان اينكه کشورهاي قطر و کويت آمادگي خود را براي برپايي نمايشگاهي از اين قرآن اعلام كرده‌اند، تصريح كرد، اگر حمايت‌هاي لازم از اين اثر انجام نشود، برخلاف ميل باطني مجبورم آن‌را در کشورهاي ديگر عرضه كنم.
وي اعلام کرد: قصد دارم تا کوچک‌ترين تصوير دنيا را هم از تصوير حضرت امام خميني (ره) روي شکر طراحي کنم.
اين هنرمند ايراني، قبل از اين ‌60 خط قرآن روي دانه برنج، نگاشتن کلمه الله اکبر روي شکر و "بسم الله الرحمن الرحيم" روي تار مو، كتابت کوچک‌ترين قرآن دنيا در ابعاد دو در يك ميليمتر و نيز كتابت قرآن روي ‌3/1 ورقي به اندازه‌ي A4 که در موزه خرمشهر نگهداري مي‌شود را در کارنامه خود دارد.