حجت الاسلام دکتر خاموشي در همايش مسئولان دارالقرآن سراسر کشور:
چهره تلخ بيسوادي قرآني، بايد ارائه شود

ادامه از صفحه اول:
مدير کل دفتر طرح و برنامه سازمان دارالقرآن در ادامه اين همايش از ثبت و صدور مجوز دو هزار مرکز قرآني مردمي در اين سازمان تا پايان سال جاري خبر داد.
تک فلاح، مدير کل دفتر طرح و برنامه سازمان دارالقرآن در پانزدهمين همايش مسئولين دارالقرآن الکريم ادارات کل تبليغات اسلامي سراسر کشور گفت: سازمان دارالقرآن الكريم عهده دار پيگيري طرح جامع قرآني کشور است. همچنين طرح اعتلاي مدارک تخصصي قرآن از ديگر مسئوليت هاي سازمان دارالقرآن است.
وي افزود: در عصر انفجار اطلاعات بهره گيري از فناوري هاي نوين در فعاليت هاي قرآني ضروري است. راه اندازي سايت تلاوت و پيگيري فعاليت هاي قرآني در اينترنت در اين راستا انجام شده است و آموزش مجازي و انتقال اخبار قرآني از طريق اينترنت از موارد مورد توجه بوده است.
تک فلاح با اشاره به فعاليت 110 کانون قرآن در کشور گفت: اگر از تمامي پتانسيل هاي موجود و کارشناسان قرآني استفاده کنيم اين تعداد به 400 كانون مي رسد.
وي افزود: بيش از هزار مرکز، موسسه و خانه قرآني در دارالقرآن هاي کشور شناسايي شده که 800 مورد مجوز گرفته اند و از اين تعداد 500 مورد نيز ثبت شده است که تا پايان سال جاري به دو هزار مورد مي رسد.
مدير کل دفتر طرح و برنامه سازمان دارالقرآن به تغييرات چارت سازمان دارالقرآن اشاره کرد و گفت: اداره کل ارتباطات و اداره کل اجرايي شکل گرفته و معاونت ها از دو مورد به سه مورد ارتقاء يافته است. راه اندازي سايت و گسترش فعاليت هاي شبکه Lan سازمان دارالقرآن را داشتيم. برنامه هاي تبليغي و ترويجي در اداره کل امور اجتماعي پيگيري مي شود و جشنواره قرآني جوان امسال در اين اداره پيگيري مي شود.
وي به تدوين طرح بانک جامع اطلاعات قرآني کشور اشاره کرد و اظهار داشت: امسال قصد داريم شناسنامه تمامي دستگاه هاي دولتي و نهادهاي فعال در زمينه قرآن را جمع آوري کنيم. بانک جامع اطلاعاتي از دستگاه هاي قرآني، اشخاص حقيقي فعال در زمينه قرآن (قاريان، خطاطان، حافظان و ...) تدوين مي شود. طرح بانک جامع اطلاعاتي قرآني کشور براي دستگاه هاي قرآني در سال جاري و بانک اشخاص فعال قرآني در سال 88 تدوين مي شود.

****
اجراي طرح پيش‌دبستاني قرآني در سراسر كشور

"حسين بهبودي" مديركل آموزش و پژوهش سازمان دارالقرآن‌ الكريم، با بيان اين مطلب درباره دوره‌هاي آموزشي سازمان دارالقرآن الكريم گفت: آموزش‌هاي سازمان در چهار سطح آموزش‌هاي عمومي، متوسطه، عالي و تخصصي پيش‌بيني و طراحي شده همچنين اجراي يك طرح پيش‌دبستاني را مدنظر داريم كه بسياري از استان‌ها با آن درگير بوده‌اند و در اين زمينه احساس نياز به ارائه يك كار ارزشمند وجود دارد البته اصول دهگانه طرح پيش‌دبستاني قبلا در آموزش و پرورش طراحي شد اما به مرحله اجرايي، تهيه و توليد محتوا نرسيد.
مدير آموزش و پژوهش سازمان دارالقرآن‌ الكريم در ادامه افزود: با توجه به ضرورت اجراي طرح پيش‌دبستاني مصوب شد كه اين طرح تبديل به يكي از برنامه‌هاي قرآني مطرح سازمان دارالقرآن شود و تهيه محتواي آن نيز به عهده اين سازمان قرار گرفته و سازمان دارالقرآن الكريم خود را مكلف به پي‌گيري جهت اجراي اين طرح مي‌داند و اين پيش نيازها موجب شد تا با كمك متخصصان قرآني يك پيش طرح تدوين و اعتبار اين طرح در بودجه سازمان دارالقرآن نيز پيش‌بيني شده است.
بهبودي درباره طرح‌هاي آموزش عمومي سازمان دارالقرآن الكريم يادآور شد: طرح‌هاي آموزش عمومي بيشتر شامل طرح‌هاي نهضت‌ قرآن‌آموزي (قرائت سطح يك و دو كه شامل روخواني و روان‌خواني و مفاهيم سطح يك قرآن كريم است) و آموزش قرآن به كاركنان دولت كه يك دوره عمومي و ادامه‌دار است، مي‌شود همچنين آموزش متوسطه شامل آموزش مفاهيم سطح دو و سه، حفظ سطح يك و دو و قرائت سطح سه است.
وي درباره آموزش‌هاي عالي اين سازمان تصريح كرد: آموزش‌هاي عالي سازمان دارالقرآن شامل قرائت سطح چهار، دوره‌هاي تربيت معلم يك و دو، دوره تربيت ممتحن سطح سه و چهار و دوره تربيت داور سطح يك و دو و طرح "بينات" است همچنين دوره‌هاي علمي‌ـ‌كاربردي تربيت مبلغ قرآني آغاز شده و فعلا مجوز اجراي طرح تربيت مربي قرآن را در تهران داريم و اگر استاني نيز اعلام آمادگي كند زمينه اجراي اين طرح در آن استان نيز فراهم خواهد شد.

مدير آموزش و پژوهش سازمان دارالقرآن‌ الكريم در ادامه افزود: شرايط اجراي طرح علمي‌ـ‌كاربردي فقط نيازمند فضاي آموزشي است و اگر استاني فضا را مهيا كند اين طرح در آن استان‌ نيز اجرا خواهد شد.
وي افزود: دوره‌هاي تربيت معلم قرآن كه سازمان دارالقرآن طراحي و اجرا مي‌كند نسبت به دوره‌هاي تربيت معلم نهادها و مراكز قرآني ديگر جامع‌تر و كامل‌تر است چراكه اين موضوع از آثار آن نيز هويدا است
بهبودي درباره تربيت ممتحن قرآني يادآور شد: در اين زمينه كمبود نيرو وجو دارد و دارالقرآن‌ استان‌ها مي‌توانند جهت بهره‌گيري از ممتحن از مركز يا استان‌هاي ديگر كه ممتحن مجاز دارند، كمك گيرند همچنين دارالقرآن‌ استان‌ها مي‌توانند جهت تاييد ممتحن قرآني خود از نحوه كلاس‌داري، تدريس و فضاي آموزشي به طور كامل فيلم تهيه كنند و براي ارزيابي به سازمان دارالقرآن مركزي ارسال كنند.
وي درباره تربيت داور قرآني اظهار كرد: نخستين دوره تربيت عمومي داور با حضور استادان ممتاز و مجرب كشور اسفندماه سال گذشته در اداره كل تبليغات اسلامي خراسان رضوي در مشهد مقدس برگزار شد و ارزيابي آن نيز به پايان رسيد.
وي با اشاره به دوره‌هاي آموزش عالي گفت: اجراي طرح قرآني نسيم حيات از ديگر موارد دوره‌هاي آموزش عالي است و مسئولان و مجريان اين طرح بايد فيلمي از نحوه اجراي طرح نسيم حيات يعني از تمام زواياي آموزش، كلاس، مدرس و مخاطب فيلمي تهيه ‌كنند تا بتوان به طور صحيح آن را ارزيابي كرد.
بهبودي درباره دوره‌هاي آموزش تخصصي قرآن كريم يادآور شد: دو طرح تخصصي در سال گذشته در مازندران اجرا شد اين طرح تخصصي شامل طرح تربيت و تعليم مدرس قرآن كريم بود كه خرداد ماه در بابلسر و بهمن ماه سال 87 در ساري اجرا و از استادان مجرب و توانمند براي اجراي اين طرح استفاده شد؛ اين دوره شامل آموزش تخصصي قرائت قرآن سطح پنج(طرح ارتقا) بود كه در تيرماه با حضور 105 نفر در يك دوره براي خانم‌ها و يك دوره براي آقايان در تهران برگزار شد.
وي در ادامه افزود: فرصت حضور نمايندگان استان‌ها در اين طرح فراهم و ظرفيت آن نيز موجود است و عدم بهره‌گيري از اين ظرفيت‌ها موجب اتلاف و اسراف هزينه‌ها مي‌شود بنابراين استان‌ها بايد با توانمندي بيشتري در اين دوره‌ها حضور يابند و نمايندگان استان‌ها جهت حضور در اين دوره‌ها بايد از دانش كافي برخوردار باشند تا بتوان آن‌ها را با مهارت‌ها و تكنيك‌هاي لازم آشنا كرد.
بهبودي اظهار كرد: مشكل اساسي در اين دوره‌هاي يك روزه يا يك هفته‌اي كم‌تجربگي و ناكافي بودن دانش نمايندگان استان‌ها است بنابراين دارالقرآن استان‌ها كارشناسان و افرادي را كه با اين موضوعات آشنايي بيشتري دارند به عنوان نمايندگان خود معرفي كنند.
وي درباره توجه به آموزش مجازي و انتقال همزمان صوت و تصوير آموزش قرائت سطح دو براي مخاطبان يادآور شد: سازمان دارالقرآن الكريم به دنبال اجراي طرح آموزش قرائت سطح دو در فضاي مجازي است و اين رويكرد در كاهش هزينه‌هاي فني و پشتيباني بسيار موثر خواهد بود و در قالب همكاري با موسسه تبييان پي‌گيري مي‌شود.
يادآوري مي شود، اين همايش دو روزه در سالن كنفرانس سازمان دارالقرآن الكريم واقع در ميدان امام‌حسين، خيابان خواجه نصيرالدين طوسي داير شد.

رئيس شانزدهمين نمايشگاه بين‌المللي قرآن:
نمايشگاه قرآن، امسال سه روز زودتر از ماه رمضان داير مي‌شود

شانزدهمين نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم امسال سه روز زودتر از ماه مبارك رمضان در مصلاي تهران داير مي‌شود.
محمدعلي خواجه‌پيري، مشاور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و رئيس شانزدهمين نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم در گفت و گو با خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا) با اعلام اين خبر گفت: مقدمات راه‌اندازي نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم در حال فراهم شدن است و جلساتي نيز براي برپايي اين نمايشگاه در مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني كشور تشكيل شده است.
وي افزود: برپايي ايستگاه‌هاي زندگي قرآني و پخش مستقيم به سه زبان از ويژگي‌ نمايشگاه جديد است.
خواجه‌پيري تصريح كرد: نمايشگاه به سه زبان فارسي، انگليسي و عربي به صورت آن‌لاين از طريق شبكه جهاني اينترنت در دسترس همه قرار مي‌گيرد و علاقه‌مندان بدون حضور در نمايشگاه مي‌توانند از بخش‌هاي مختلف آن بازديد كنند و در جريان نشست‌هاي آن قرار گيرند.
مشاور قرآني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي اظهار كرد: سال قبل 300 نمايشگاه در سراسر كشور برگزار كرديم و امسال نيز بنا داريم تا نمايشگاه به صورت تقويمي و چرخشي در سراسر كشور داير شود.
وي افزود: ما به شهرستان‌ها و استان‌ها توصيه مي‌كنيم نمايشگاه‌ها را محدود به ماه رمضان نكنند و مي‌توانند زودتر يا بعد از آن نيز برپا كنند تا فضاي قرآني در طول سال در كشور وجود داشته باشد و محدود به ماه رمضان نشود.
خواجه‌پيري درباره حضور كشورهاي ديگر در نمايشگاه جديد هم تصريح كرد: ما به همه كشورها فراخوان مي‌دهيم البته به شرطي مي‌توانند در نمايشگاه حاضر شوند كه آثار آنان با استانداردهاي تعريف شده نمايشگاه همخواني داشته باشد.
يادآوري مي‌شود نمايشگاه‌هاي بين‌المللي قرآن در سال‌هاي گذشته به طور معمول چند روز بعد از ماه رمضان داير مي‌شده است.

"قرآن فارسي كهن"
نخستين ترجمه‌هاي قرآن به فارسي رونمايي مي شود

"قرآن فارسي كهن"(نخستين ترجمه‌هاي قرآن به فارسي) تأليف "سيدمحمد عمادي حائري" در مركز پژوهشي ميراث مكتوب رونمايي مي‌شود.
كتاب "قرآن فارسي كهن" شامل تاريخ، تحريرها و تحليل كتابي نوشته "سيدمحمد عمادي حائري" است كه در مركز پژوهشي ميراث مكتوب به چاپ رسيده است.
به همين مناسبت شصت و پنجمين نشست متن‌پژوهي اين مركز به رونمايي، نقد و بررسي اين اثر اختصاص يافته است.
تعيين نخستين ترجمه قرآن و تحليل و نقد افزون بر شش تحرير قديم و جديد كهن‌ترين ترجمه قرآن به فارسي، موضوع اين كتاب است. مؤلف براي پژوهش خود ترجمه سوره يوسف را برگزيده و بدين منظور ويراستي تازه از شش تحرير ترجمه سوره يوسف ـ متعلق به قرون چهارم تا ششم ـ برگرفته از قرآن فارسي كهن عرضه كرده است. وي در طي اين اثر، مسائل عمده متن‌شناسي را به بحث مي‌گذارد و از آموزه‌هاي تازه‌اي در تصحيح متون سخن به ميان مي‌آورد.
سخنرانان اين نشست دكتر "آذرتاش آذرنوش"، "ابوالقاسم امامي"، "علي رواقي" و "سيد محمد عمادي حائري ( مؤلف اثر)" هستند.
اين نشست روز چهارشنبه 8 خرداد ساعت 17 در مركز پژوهشي ميراث مكتوب برگزار خواهدشد.
موضوع ترجمه قرآن از زماني كه اسلام مورد پذيرش مسلمانان غيرعرب واقع شد، مطرح بوده است و اين بحث همواره بين عالمان و دانشمندان اسلامي مخالفان و موافقاني داشته است. بعضي، حكم به تحريم ترجمه قرآن دادند و در مقابل، گروهي ديگر از عالمان، ترجمه قرآن را جايز دانستند.
با اين وجود قرآن كريم نخستين‌بار در قرن چهارم هجري ترجمه شد. ترجمه‌اي كه به دست امير ساماني، منصور بن نوح (350-366ق) و با پشتوانه فتواي فقهاي ماوراءالنهر صورت گرفت. اين ترجمه كهن فارسي نه‌تنها نخستين ترجمه سراسري قرآن به فارسي بود، بلكه به عنوان ترجمه معيار قرآن جايگاهي يافت كه مي‌توان از آن به قرآن فارسي تعبير كرد.
بنابر برخي نقل‌ها، سلمان فارسي، صحابي بزرگ پيامبر(ص)، نخستين كسي بود كه بخش‌هايي از قرآن را به فارسي برگردانيد.

تفاسير قرآني

قسمت پنجم
****
   اُبَىّ بن كعب

او يكى از دانشمندان يهود بود كه به دين اسلام گرويد و در رديف نويسندگان وحى و قاريان بـزرگ قـرار گـرفت و سرانجام ((سيّد القُرّاء)) لقب يافت . اُبىّ بن كعب به اسرار كتابهاى كـهـن و مـحـتـواى آنـهـا آگـاهـى داشـت ، هـر گـاه آيـه اى از قـرآن ، بـه نـظـرش مـشـكـل مـى رسيد، مفهوم آن را از پيامبر مى جست . او از مفسران نامى عصر صحابه بود و بيش از ديگر مفسران ، در مدينه شهرت داشت و اكثر مفسّران عصر تابعين در مدينه ، از شيوه تفسيرى او پـيـروى مـى كـردنـد و مـى تـوان او را پـايـه گـذار مـكـتـب تـفـسـيـرى اهل مدينه دانست . 
ابـى بن كعب از جمله دوازده صحابيى است كه در جريان سقيفه از على (ع ) طرفدارى كرده و از بيعت با حاكم وقت امتناع ورزيد و به اين انتخاب اعتراض ‍ نمود.
***
مفسران تابعين

بـا فـتـح شهرها و كشورهاى مختلف به وسيله مسلمانان و گسترش حوزه نفوذ اسلام ، تعدادى از صـحـابـه ، از مـديـنـه مـنوّره به سوى ساير شهرها مهاجرت كرده ، مردم را بامعارف اسلامى و تـفـسـيـر قـرآن آشـنـا كـردنـد. بـا پـايـان يـافـتـن ـ دوره مـفـسـران صـحـابـه ، مـرحـله اول تفسير نيز به پايان رسيد و مرحله دوم ، به وسيله تابعين آغاز شد. تابعين با استفاده از درسى به تفسير قرآن كريم پرداختند.
****
مشخّصات تفسيرى اين دوره

1 ـ طـريـقـه تـابـعـين در تفسير، همان روش صحابه بود. آنان نيز در تفسير آيات بيشتر به روايات تكيه مى كردند. البته هر شاگردى به روايات مربوط به استاد خود استناد مى جست .
2 ـ وارد شـدن مـقـدار زيـادى از اسرائيليّات ، به معارف اسلامى و مطالب تفسيرى كه از طريق مـسـلمـان شـدن تـعـداد زيادى از اهل كتاب مانند عبدالله بن سلام و كعب الاحبار، سرچشمه گرفته بود و در اطراف موضوعاتى همچون آفرينش انسان ، داستانهاى گذشتگان به ويژه سرگذشت پـيامبران و امتهايشان دور مى زد. اين مطالب بدون ارزيابى ، بررسى و انتقاد به ميان مطالب تفسيرى راه يافت .
3 ـ هـر چند اختلاف مذهبى ، بعد از وفات رسول خدا آغاز شد ولى مى توان گفت اثر گذارى آن در تـفسير، به اين دوره بر مى گردد چنانكه قتاده از مفسران اين دوره به ((قَدَرى مذهب )) بودن مشهور شده و گروهى ، تفسير او را به همين علّت نپذيرفتند. 
4 ـ شـروع تـفـسـيـر بـه راءى از ايـن دوره بـوده اسـت ، هـر چند اكثر مفسران از تفسير به راءى خـوددارى كـرده و تـنـهـا بـه نـقل روايات بسنده مى كردند ولى درمورد برخى همچون ((مجاهد))، ((عـطـاء))، ((زيد بن اسلم ))، ((قتاده )) و اكثر مفسران كوفه نوشته اند كه از تفسير به راءى امتناعى نداشتند.
****
مكتبهاى تفسيرى تابعين

مفسران تابعين ، به سه دسته تقسيم مى شوند:
1 ـ شاگردان ابن عباس .
2 ـ شاگردان ابىّ بن كعب .
3 ـ شاگردان ابن مسعود.
شرح حال برخى از آنان مى پردازيم .
****
مفسّران مكّه

مفسران مكه كه اسامى آنها درمنابع ((تاريخى )) و ((رجالى )) آمده است ، عبارتند از:
((سعيدبن جبير))، ((مجاهد))، ((عكرمه ))، ((طاووس )) و ((عطاء)).
سـعيد بن جبير: او در اصل ، آفريقايى و داراى ويژگيهاى برجسته و پسنديده انسانى بود. از تفسير به راءى بيمناك بوده و از آن خوددارى مى كرد. ابن عباس او را مطمئن ترين حجّت و سند ديـنـى مـعرفى مى كرد و مردم را براى فراگيرى معارف و تفسير به وى ارجاع مى داد. ((سعيد بـن جـبير)) از ارادتمندان اهل بيت (ع ) بود و بدين جهت مورد خشم حجاج بن يوسف واقع گرديد و پس از پافشارى بر اعتقادات خالصانه خود و بحث و مناظره با حجاج به وسيله او به شهادت رسيد. 
مـجـاهـد بـن جـبـر مـكـّى : او روايـات تـفـسـيـرى خـود را از امـيـرمـؤ مـنـان (ع ) و ابـن عـبـاس نقل كرده است . در تفسير قرآن بيشتر از ديگر مفسران عصر خود جسارت و جراءت داشت و درمعناى بـرخـى از آيـات بـه تـشـبـيـه و تـمـثـيـل مـعـتـقـد بـود و مـى گـفـت ظـاهـر ايـن آيـات بـه عـنوان مثال و تشبيه است ولى مقصود اصلى چيز ديگرى است . خطّ مشى مجاهد و شيوه او زير بناى روش تـفـسـيـرى مـعـتـزله بـه شـمـار مـى آيـد. از ايـن رو گـروهـى از مـفـسـران اهل سنت به خصوص عده اى از اشعريها از اعتماد به تفسير او خوددارى مى ورزند. 
عكرمه : او غلام ابن عباس و شاگرد وى بود. او با اينكه راءى خوارج را داشت ولى نسبت به امام باقر(ع ) علاقه خاصى داشت و هميشه با آن حضرت ماءنوس بود.
هـنـگـام مـرگ عـكـرمـه ، بـه امـام بـاقـر(ع ) گـفـتـنـد كـه اجل عكرمه فرارسيده است .حضرت فرمود:
((اگر به او دسترسى داشتم به او سخنى مى آموختم كه طعمه آتش نگردد.)) 
عـطاء بن ابى رياح : او از فقهاء و مفسران مكه بوده كه صحابه بسيارى را درك كرده است وى بـا حـكومت ستمگر بنى اميه رابطه نزديكى داشته و به شدت مورد احترام و توجّه آنان بوده و بـه هـمـيـن جـهـت حـاكـمان بنى اميه ، مقام فتوا را مناسب او دانسته و مردم را به فراگيرى معارف دينى از او وادار مى كردند. 
طـاووس بـن كـيـسـان : او حـدود 50 تـن از صـحـابـه را درك كـرده و بـا آنـهـا هـمـنشين بوده است .
ادامه دارد...