قسمت دوم
اکنون رجوع مي کنيم به آيه 187 سوره اعراف "... ثقلت في السموات و الارض ..."
"وجود و حضور قيامت در همه جا سنگيني مي‌کند، در آسمانها و زمين ، يعني در درون هر اتمي و هر کهکشاني".
پس حادثه "ساعت" به مکان بخصوصي تعلق ندارد، بلکه همزمان در همه جاي جهان آغاز مي‌گردد و در لحظه‌اي هر هفت آسمان را نابود مي‌کند. زمان حادثه بسيار کوتاه است، به نحوي که شايد از يک چشم بر هم زدن هم کوتاهتر باشد:
"... و ما امر الساعه الا کلمح البصرا و هو اقرب..." (نحل - 77)
و ماجراي قيامت نيست مگر به اندازه چشم بر هم زدن و يا کوتاهتر از آن ...
"ما خلق الله السموات و الارض و ما بينهما الا بالحق و اجل مسمي" (روم - 8)
"فاذا النجوم طمست. و اذا السما فرجت و اذا الجبال نسفت" (مرسلات - 8 - 10) پس هنگامي که ستارگان بي نور و محو شوند و آسمان شکافته شود و کوهها برافکنده شوند ... .
"اذا الشمس کورت" (تکوير - 1) هنگامي که خورشيد بي نور شود.
"و اذا النجوم انکدرت" (تکوير - 2) هنگامي که ستارگان تيره شوند.
"و اذا الجبال سيرت" (تکوير - 3) گاهي که کوهها رانده شوند.
و اذا البحارز سجرت" (تکوير - 6) گاهي که درياها بهم آميزند.
"واذا السما کشطت" (تکوير - 11) گاهي که آسمانها بر کنده شود.
"اذا السما انفطرت و اذا لکواکب انتثرت و اذا البحار فجرت" (انفطار - 3 - 1) يعني: هنگامي که آسمان شکافته شود و ستارگان از هم بپاشند و درياها بهم ريزند.
"واذا السما انشقت" گاهي که آسمان بشکافت.
"و اذنت لربها و حقت" و فرمانبردار براي پروردگار خويش و سزاوار شد.
"يوم تمور السما مورا و تسير الجبال سيرا" (طور - 9 و10) هنگامي که آسمان بخزد و کوهها به حرکت در آيند.
"و السموات مطويات بيمينه" (زمر - 67) وآسمانها پيچيده اند به دستش.
"کلشي هالک الاوجهه" (قصص - 88): هر چيزي نابود است جز رويش.
"يوم تکون السما کالمهل و تکون الجبال کالعهن" (معارج - 9 و 8) يعني روزي که گردد آسمان چون روغن گداخته و گردند کوهها چون پشم.
"فارتقب يوم تاتي السما بدخان مبين" (دخان - 9) يعني: پس چشم به راه روزي باش که آسمان به دودي آشکار تبديل شود.
"بديع السموات والارض قضي امرا فاتما بقول له کن فيکون" (بقره - 117) يعني: پديد آرنده آسمانها و زمين و هرگاه بگذارند امري را جز اين نيست که گويدش بشو پس بشود.
"ثم استوي الي السما و هي دخان لها و للارض اتينا طوعا اوکرها قالتا اتينا طامعين" سپس خداوند به آسمان پرداخت و آسمان همچون توده دودي بود و به آسمان و زمين فرمان داد که خواه و ناخواه بحرکت آييد، آسمان و زمين پذيرفتند. نکته آنکه ، آيات "بديع السموات و الارض ..." و "ثم استوي الي السما و هي دخان ..." در مورد آفرينش جهان فعلي مي‌باشد. ظاهرا چنين تخريب سريع و عظيمي نمي‌تواند باشد مگر طي يک انفجار وحشتناک اتمي که ظرف مدت بسيار کوتاهي ، همه اتمهاي جهان را که واحد ساختماني ماده هستند، از درون بشکافد و به انرژي خالص تبديل کند و ديگر هيچ اثري از ماده باقي نگذارد به جز آنچه خدا خواهد، در اين شرايط همه جا را نور و حرارت فرا خواهد گرفت:
"فاذا انشقت السما فکانت ورده کالدهان" (الرحمن - 37)
تا هنگامي که آسمان شکافته شود و همچون روغن گداخته ، گلي رنگ گردد.
"قل لکم ميعاد يوم لاتساتخرون عنه ساعه و لا تستقدمون" ... حال به بعضي آيات ديگر توجه مي نمائيم:
اذا وقعت الواقعه - خافضه رافعه. اذا رجت الارض رجا و بست الجبال بسا فکانت هبا منبثا" (واقعه - 6،5،4،3،1) هنگامي که آن واقعه (حادثه) اتفاق بيفتد، آن حادثه ، بالا برنده فرو آورنده و هنگامي که زمين به شدت بلرزد و کوهها روان شوند، روان شدني و به گرد و غباري پراکنده تبديل شوند.
سخن بزرگان
استاد سيد عبدالعزيز بلادي مي‌فرمايند: "يوم نطوي السما کطي السجل للکتب کما بدانا اول خلق نعيده ، وعدا علينا انا کنا فاعلين" (انبياء - 104) هنگامي که آسمان را مانند پيچيدن طومار نامه‌اي در هم پيچيم، آن را به همان نحو که اول بار آفريديم (خلقت اين جهان يعني "دنيا" منظور است)، مجددا اعاده خواهيم کرد. اين امر وعده ماست و ما انجام دهنده وعده هستيم، آيه فوق به دو نکته جالب توجه اشاره مي‌کند. اول اينکه جهان جديد (آخرت) به همان نحو و طي همان مراحلي که جهان فعلي (دنيا) آفريده شده ساخته خواهد شد. و دوم اينکه قبل از خلقت جهان جديد بايستي جهان ، کنوني در هم پيچيده و منقبض گردد و ...)
استاد شهيد مرتضي مطهري در يکي از آثارشان درباره سرانجام جهان مي‌فرمايند: "تمامي عالم بسوي انهدام و خرابي مي‌رود و همه چيز نابور مي‌شود و بار ديگر جهان نوسازي مي‌شود و تولدي ديگر مي‌يابد و با قوانين و نظامات ديگر که با قوانين ونظامات فعلي جهان تفاوتهاي اساسي دارد، ادامه مي‌يابد و ..."
پاره‌اي از سخنان معصومين عليه‌السلام درباره سرانجام جهان ماده
"حضرت علي عليه‌السلام در نهج البلاغه در فصلي مربوط به آفرينش اشياء ، متعرض اين واقعيت شده! مي‌فرمايند:"لم يخلق الاشيا من اصول ازليه و لا اوائل ابديه بل خلق ما خلق فاقام حده وصور ما صور فاحسن صورته ، يعني نيافريد اشيا را از اصول و اوليات ازلي ابدي بلکه آفريد آنچه را که پديد آورد (ماده اشيا را) و حدود و تعنيات آنها را از يکديگر متمايز نمود و صورت بندي نمود آنچه را که صورتي مي‌پذيرفت و نيکو نمود صورت آنها را ... . حضرت علي عليه‌السلام "نفي ازليت ، ماده مي‌نمايد ضمنا به نفي "ابديت" آن هم تصريح مي‌فرمايد، زيرا آنچه که ازلي نيست ابدي هم نمي‌تواند باشد.
امام عليه‌السلام در دعاي جوشن کبير هم به نفي ازليت ماده اشاره فرموده است، در آنجا که مي‌فرمايد: "يا من خلق الاشيا من العدم". يعني اي کسي که پديده‌ها را از عدم آفريدي." در يکي از دعاهاي ملحقات صحيفه سجاديه (از حضرت امام زين العابدين عليه‌السلام) که معروف به دعاي روز جمعه است چنين آمده است:
بسم الله الرحمن الرحيم ، الحمدالله الاول قبل الانشا والاحيا و الاخر بعد فنا الاشيا ... يعني ستايش خاص خدائي است که آغاز هستي پيش از پيدايش و زندگي است و پايان پس از فنا اشياء ... . همچنين در دعاي جوشن کبير ، در مورد نابودي عالم ماده و ابدي بودن خداوند متعال چنين مي‌خوانيم: "يا من يبقي و ينفي کل شي" اوست که بماند و فاني شود هر چيز.
حضرت علي عليه‌السلام در نهج البلاغه در خطبه‌اي مي‌فرمايند: "بعد از فنا دنيا خداوند تنها مي‌گردند و هيچ شيئي همراه او نيست. و همانطور که قبل از خلق عالم تنها بوده ، همانگونه هم بعد از نابودي آن تنهاست، نه زماني وجود دارد، نه مکاني ، اجلها و زمانها معدوم مي‌گردند و سالها و لحظه‌ها ناپديد مي‌گردند و هيچ شيئي جز خداوند واحد قهار که برگشت همه امور بسوي اوست، باقي نمي‌ماند. در دعاي جوشن کبير مي‌خوانيم:"يا من هوا قبل کل شي يا من هو کل شي" يعني: اوست قبل از هر چيز و اوست پس از هر چيز.
اگر به سخنان معصومين عليه‌السلام در اين راستا به يادگار مانده‌اند، دقت کافي بشود، در مي‌يابيم، که کلام ايشان صرفنظر از آنکه موثق و راسخ هستند، حتي همسنگ با نظريه‌هاي دانش راستين مي‌باشند؛ و در ضمن استعمال واژه‌هاي فنا و مشتقات آن در کلام مبارکشان حاکي از آن است که ، جهان در نهايت به نابودي و نيستي مطلق کشانده مي‌شود، نه اينکه ناپديد گردد.
نتيجه
آنچه در مجموع از بعضي آيات قرآني و پاره‌اي مفاهيم اسلامي مي‌توان دريافت کرد، چندين موضوع اساسي زير مي‌باشد: جهان ماده داراي پاياني است، يعني عمري و سرآمدي معين دارد و روزي بايستي از بين برود؛ آيه قرآني "... و اجل مسمي"؛ به عبارتي ديگر عالم مادي ازلي ابدي و يا هميشگي نيست. بنابراين نظريه ماترياليستها را رد مي‌نمايد. اصل بازگشت (معاد) را در دو بخش ، يکي تحت عنوان اصل بازگشت عالم ماده به همان اصل نخستينش که از آن بوجود آمده و ديگري تحت عنوان اصل بازگشت (رستاخير) انسانها.

اصل بازگشت عالم ماده ، با تمام وجود صورت مي‌گيرد، بدين معني تمامي جهان ماده و اجزايش جملگي نابود مي‌شوند؛ بعضي از افراد چنين گمان کرده‌اند که ويراني و ريزش اجرام ، تنها شامل قسمتهايي از جهان مي‌شود، ولي قسمتهاي ديگر جهان باقي مي‌مانند و يا تغييراتي اندک در آنها پديدار مي‌شود؛ در حالي که چنين نيست، کل جهان و اجزايش و منجمله سياره زمين ، دچار فرو ريختگي و ويراني و در نهايت دچار نابودي کامل قرار مي‌گيرند و آثاري از جهان حتي باقي نمي‌ماند.
اصل پيدايش نخستين جهان ، گاز سوزان و يا ذرات اوليه در شکل گرد پراکنده نبوده‌اند، بلکه بايستي پيش از گاز سوزان و گرد پراکنده ، آفرينشهاي اوليه ديگري هم وجود داشته باشند که گاز سوزان و گرد پراکنده ، از آنها حاصل آمده‌اند باشند. آفرينش آغازين جهان ، دو عالم امر (خلا فيزيک و ميدان واحد گرانشي) ، به عنوان "پيش ماده سازنده عالم" بوده‌اند، که بطور کن فيکون (بشو پس مي‌شود) از طرف خداوند عليم و قادر مطلق صورت گرفته است؛ (و گاز سوزان و يا گرد پراکنده ، از اين پيش ماده سازنده عالم هستي بعدا بوجود آمده‌اند.).
حال ، جهان در هنگام ويراني بايستي به همان اصل آغازينش يعني دو عالم امر (ميدان واحد گرانشي و خلا فيزيکي) تبديل گردد و اين دو عالم امر هم عکس حالت (کن فيکون) ، (نابود شود پس ميشود) به نيستي مطلق مبدل مي‌گردند. لذا دريافت کرديم که جهان به همان اصل اوليه خويش گام به گام رجعت مي‌کند، بنابراين ، طبق مفاهيم بلند اسلامي ، معاد ، يعني بازگشت اشياء با تمام وجودشان ، به چيزي که از آن بوجود آمده‌اند. حال ، آيه فوق را يکبار ديگر مطالعه نمائيم و درباره آن بيانديشيم؛ "يوم نطوي السما کطي ...".
عالم برزخ ، از جنبش جهان فعلي (ماده ، انرژي) نيست؛ بنابراين هنگام ويراني و نابودي کامل جهان کنوني ، عالم برزخ ، همچنان تا روز قيامت انسانها باقي خواهد ماند، افزون آنکه طبق مفاهيم ناب اسلام محمدي صلي ‌الله ‌عليه ‌و آله ‌و سلم پس از مرگ انسانها ، ارواح در عالم برزخ مستقر مي‌گردند. خداوند در آيه‌اي در قرآن مي‌فرمايند؛ "و من ورائهم برزخ الي يوم يبعثون" (کومنو - 100) يعني؛ و از پشت سر آنان است، برزخي ، تا روزي که برانگيخته شوند.