فاطمه زهرا (ع) دختر پاك پيامبر (ص) و سرور زنان جهان ، عالمه اي است كه معلم او خداوند است و علم و موهبتي است الهي . چشمه ي فياض فاطمي ، سيراب شدگان  بي شماري دارد كه هر كس در توان خود ، از بوستان خزان  ناپذير او گلي مي چيند . فاطمه زهرا (س) ، در همه ابعاد زندگي الگوي بزرگي براي  تمامي زنان جهان است ،و در اين  مقال  بر آنيم كه به بعد علمي او از نظر قرآن و سنت  اشاره اي داشته باشيم .
     شخصيت گرانقدر فاطمه آن قدر  ارزنده است كه به حق رسالت زن مسلمان و چگونه بودن او را بر چهره تاريخ تاباند و در حيات كوتاه و پربارش موج هاي بلند معنويت را در درياي پرتلاطم زندگي و تاريخ بشر ايجاد كرد . اين بانوي بافضيلت  در مقام دانش به جائي رسيد كه پيامبر (ص) درباره اش فرمودند :
( فطمها الله تبارك و تعالي بالعلم ) .    وا‍‍ژه ي فاطمه از (فطم) به معني (قطع كردن) است و آن حضرت را بدين لحاظ خوانند كه : از ناآگاهي و آلودگي جدا شده ، به فضيلت و دانايي و پاكي و طهارت آراسته گرديده
 است . زيرا رسول خدا (ص) فرمودند : اني فَطَمتُكِ بالعلمِ وَ فطمتكِ عَن الطمثِ ) .
 اوست كه صفاي مطلق مهتاب و راه بان مرزهاي فضيلت و عفت مي باشد .تعبير زيباي (اهل بيت ) هم براستي بيانگر پاكي و دور بودن او از آلودگي هاست آن جا كه خداوند مي فرمايد :
 إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا (احزاب/33). 
 همانا خداوند مي خواهد  پليدي و گناه را از شما اهلبيت دور گرداند و كاملاً شما را پاك سازد، (احزاب /33)    فاطمه خود و شيعيان و دوستداران خود را ، از آتش جهنم جدا و آزاد مي گرداند زيرا در حديث مي خوانيم : انها سُميت فاطمه ، لِاَنَّ اللهَ عزّ و جل فطمَ وَ من احَبَّها مِنَ النار) . حال براي اين كه يكي از  يكي از دوستداران واقعي زهراي مرضيه باشم .مي بايست كه تسبيحات او را فراموش نكنيم . به طوري كه در قرآن كريم به (ذكراً كثيراَ )  هم اشاره شده است . يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا (احزاب /41)    اي كساني كه ايمان آورده‏اي؟!" خدا را بسيار ياد كنيد، (احزاب/41)    در فضيلت اين تسبيح ، احاديث بسياري
 وارد شده و در گرامي داشت آن همين بس كه امام صادق (ع) فرمود كه : امر مي كنم كودكان خود را به تسبيح مادرم فاطمه ، چنان كه امر مي كنم ايشان را به نماز ، پس آن را ترك نكنيد ، زيرا هر كه آن را مداومت نمايد ، شقي و بدبخت نمي شود . امام باقر ( ع) نيز مي فرمايد : خداوند در حمد و ستايش به چيزي برتر از تسيبح فاطمه (س) عبادت نشده است .    تلالو آينه حقيقت ، نه فقط آذرخشي در شبستان حيات ، بلكه (مشكوة ) منور قرآن مي باشد . اوست كه آسمان و زمين به نور وجودش روشنايي يافته كه ملائكه به سجده افتادند و در باره عظمت آن نور از حضرت حق سوال كردند . اوست كه مصداق واقعي (مشكوه) مي باشد :
 مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ (نور /35)   مثل نور خداوند همبستر چراغداني است كه در آن چراغي (پر فروغ) باشد، آن چراغ در حبابي قرار گيرد، حبابي شفاف و درخشنده هم‏از يك ستارگان فروزان، ( نور /35)فاطمه ، همان انسان كاملي است كه قرآن و روايات چهره او را تصوير كرده اند . زني كه مثل اعلاي بشري است و مظهر صفات و اسماي الهي و از معدود زناني است كه توانسته به مرحله كمال انساني دست يابد . او چنان مي زيبد كه خداوند هم ( نساء نا) را در وصف
 ايشان مي آورد : فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ (آل عمران/61)     بگو: "بيت ما فرزندان خود را دعوت كنيم؟! شما هم فرزندان خود را; ما زنان) خويش را دعوت نماييم، شما هم زنان) خود را; ما از نفوس خود دعوت كنيم؟! شما هم از نفوس خود;
 آن‏گونه مباهله كنيم; و لعنت خدا را بر دروغگويان! قرار دهيم. (آل عمران/61)    دستان كرامت بخش اهل بيت علي الخصوص فاطمه زهرا هميشه شميم زيباي بخشندگي را به مساكين و ايتام هديه مي داد از زيباترين
 احسان گرفته تا  اهدا كردن گردن بند پربركت خود هيچ گونه كوتاهي نمي كرد . و به حق بندگان برگزيده خداوند ، به ارزش هاي  دنيوي به چشم حقارت مي نگرند و به آنان چندان بها نمي دهند . آنان دنيا را سراي خدا مي نگرند و ثروت را براي ايثار و انفاق در راه خدا مي خواهند :وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا (اسرا/26)    و حق نزديكان را بپرداز، و (هم چنين حق) مستمند و وامانده در راه را! و هرگز اسراف و تبذير مكن، (اسرا 26)    بخشندگي  فاطمه آن قدر زيباست كه خداوند نه فقط (ذالقربي ) را به ايشان منتسب بلكه در تعبيري ديگر ( يطعمون) را هم به نوعي به او و علي و حسن و حسين منتسب مي كند .آن جا كه خداوند مي فرمايد : وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا (دهر/8).  و غذاي (خود)
 را در حالي كه خود دوست دارند ، به "مسكين‏" و "يتيم‏" و "اسير" مي‏خورانند .( دهر /8)    حضرت زهراي مرضيه در كنار علي بزرگ دو درياي ژرف عاطفه و ايثار هستند كه هنوز كه هنوز است پيروان راستين آن دو بزرگ از چشمه سار درياي جودشان آب سلامتي مي نوشند : مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ
 (الرحمن/19).     دو درياي مختلف (شور و شيرين،) را در كنار هم قرار داديم، در حالي كه
 با هم تماس دارند; (الرحمن /19)
    الگو قرار دادن بانوي دو عالم حضرت فاطمه موجب مي شود كه شفيعه ما در روز قيامت باشد آن هنگام كه خداوند زهرا را به پيامبر عطا كرد  فاطمه هم در واقع شفيع دوستانش خواهد شد . وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ
 رَبُّكَ فَتَرْضَى (ضحي/5)  و بزودي پروردگارت آن، به تو (چيزي )عطا خواهد كرد كه خشنود
 شوي! (ضحي /5)  به راستي كه زيبنده شمع جمع آفرينش ، سازنده تاريخ سفير كبير هدايت ، محمد
 مصطفي (ص) همان فاطمه زاراست . آن هنگام كه او را ابتر ناميدندخداوند چنان عزيزش داشت
 كه در عين آن كه  دشمنانش را رسوا نمود ، خير كثيري به او عطا كرد كه بعداً سرور تمام زنان جهان شد .  كوثر پرخير و بركتي كه تا دامنه ي قيامت ، از آن خير و نور مي بارد . إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ (کوثر/1)
   ما به تو كوثر (خير و بركت فراوان) عطا كرديم! (1)    فاطمه ،كسي است كه وجودش از انوار
 تجليات ربوبي و نطفه اش از عنايات خداوندي و تفاح بهشتي (سيب بهشتي ) تحقق يافته است آن
 جا كه خطاب شد ... اي محمد ، اين سيب بهشتي است كه خداوند به تو هديه كرده است .
 روايات زيادي از شماري از صحابه مثل : سعدبن مالك ، ابن عباس ، عايشه و ديگران نقل شده
 است كه مي گويند : نطفه فاطمه (س) از ميوه بهشتي بسته شد . در عظمت اين تولد بزرگ در بحارالانوار از "لاحدي الكبر " تاويل به ولادت حضرت فاطمه شده است . إِنَّهَا لإحْدَى الْكُبَرِ (35)نَذِيرًا ِلْبَشَرِ
 (مدثر/36).  كه آن (حوادث هولناكتر قيامت)، از مسائل مهم است! (35)هشدار و انذاري براي (همواره) انسان ها است  (مدثر /36)    فاطمه مادر نمونه ي تاريخ است و سيماتي ملكوتي اين ام بزرگ مايه ي مباهات
 فرشتگان وكروبيان است . دامان اين مادر بزرگ پرورش دهنده ي گوهرهاي عصمت و طهارت مي باشد
 . نه فقط ما او را مادرمي ناميم بلكه خداوند هم از او به "امه " تعبير نموده است :
وَوَصَّيْنَا الإنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ ( احقاف /15)
ما به انسان   توصيه كرديم كه به پدر و مادرش نيكي كند، مادرش به دشواري باردار شد و به دشواري زايمان كرد .( احقاف /15)
بعد از نزول آيه:  قُلْ لا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى  (شوري/23) ( بر اين رسالت ) مزدي از شما جز دوست داشتن خويشاوندان نمي خواهم .  (شوري /23) از پيامبر سوال شد اي رسول خدا (ص) خويشان نزديكت كه مودت و دوستي آنان بر ما واجب است چه كساني هستند ؟ حضرت در جواب فرمود : (( علي ، فاطمه و دو فرزند آنها حسن و حسين (ع) مي باشند )) .
اميد است كه همه ي ما از پيروان راستين آن امام همام باشيم .
والسلام              
 
منابع :
1- قرآن كريم
2- تفسير نمونه - آيت الله مكارم شيرازي
3- تفسير صافي
4- بحارالانوار ج 23
5- وسائي الشيعه ج6 و 4
6- زندگاني فاطمه زهرا (س) ، تاليف ، محمد
 قاسم نصيرپور
7-صد آموزه زيبا از سيره عملي فاطمه زهرا
 (س) تاليف منصوره جوكار و زهرا خلجي
8-غنچه هاي نور تاليف جواد نعيمي رواق
 روشني تاليف جواد محدثي

قسمت دوم(پاياني)
پيرامون سيماي امام زمان (عليه السلام ) در آينه قرآن ؛ در شماره گذشته گفتيم كه بيش از 140 آيه از آيات قرآن کريم که روايات فريقين (شيعه و سني) به ظهور قبله موعود و کعبه مقصود تفسير شده است و در قسمت اول اين مقاله به نقل 5 آيه در اين رابطه پرداختيم و ادامه نقل آيات مورد نظر را پي مي‌گيريم:
6 - " قل ارايتم ان اصبح ماؤکم غوراً فمن يأتيکم بماء معين ".
يعني: "بگو اگر ببينيد که آب شما فروکش مي کند، چه کسي براي شما آب گوارا باز آورد".16
همه موجودات زنده از آب آفريده شده و قوام آنها با آب است ولي منظور از آب گوارائي که در آيه فوق مطرح شده، مقام ولايت کبراي حضرت صاحب الزمان ارواحنا فداه است که پس از دوران فروکش (غيبت) يکبار ديگر به فرمان خدا ظاهر شده، تشنگان دانش و فضيلت، و شيفتگان تقوي و عدالت را، از آبشخور اقيانوس بيکران آب حيات و معادن حکمت، سيراب فرموده، به سعادت دنيا و آخرت نائل مي گرداند. به دليل نقش حياتي حضور امام عليه السلام در زندگي توده ها، قرآن کريم وجود اقدس امام عليه السلام را آب گوارا تعبير نموده است.
علي بن جعفر از برادر بزگوارش امام موسي بن جعفر عليه السلام، از تفسير اين آيه مي پرسد، امام عليه السلام مي فرمايد: "‌هنگامي که امامتان از ديدگان شما ناپديد شود و نتوانيد او را ببينيد چه خواهيد کرد ".17
پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله خطاب به عمار مي فرمايد: اي عمار!
خداوند با من عهد کرده که از تبار حسين عليه السلام 9 امام پديد مي آيد که نهمين آنها از ديدگان ناپديد مي شود و اين است معناي آيه شريفه " قل ارايتم ان اصبح ماؤکم غوراً "، براي او يک غيبت طولاني است که گروهي از عقيده خود برمي گردند و گروهي بر آن ثابت مي مانند و چون آخرالزمان فرا برسد، او ظاهر مي شود و دنيا را پر از عدل و داد کند. چنانکه از جور و ستم پرشده است".18
7 - " هدي للمتقين الذين يؤمنون بالغيب ".
يعني:"هدايت است براي پرهيزکاران که به غيب ايمان آوردند".19
طبق احاديث فراواني منظور از غيب در اين آيه امام غائب عليه السلام است: امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه مي فرمايد:" پرهيزگاران " شيعيان علي بن ابي طالب عليه السلام هستند و اما " غيب " پس آن حجت غائب است.20
جابربن عبدالله انصاري در ضمن يک روايت طولاني که از 12 پيشواي معصوم و قائم آنها بحث کرده، از رسول اکرم صلي الله عليه و آله نقل مي کند که فرمود: خوشا به حال آنانکه در زمان غيبت او شکيبائي پيشه کنند و بر محبت آنها استوار بمانند، که آنها را خداوند متعال در آيه " الذين يؤمنون بالغيب " ستوده است.21
8 - " و لقد کتبنا في الزبور من بعد الذکر ان الارض يرثها عبادي الصالحون ".
يعني:" گذشته از ذکر- تورات -در زبور نيز نوشتيم که به راستي زمين را بندگان شايسته ام به ارث مي برند".22
از امام باقر و امام صادق عليهما السلام روايت شده که منظور از بندگان صالح در آيه شريفه، حضرت قائم ( ارواحنا فداه ) و ياران او مي باشد.23
جالب توجه اينکه متن اين بشارت در زبور فعلي موجود است.
طبق وعده قطعي خدا در همه کتابهاي آسماني، روزي بندگان صالح خدا وارث زمين خواهند شد، و پرچم توحيد را در سراسر کره خاکي به اهتزاز در خواهند آورد.
ديگر از ظلم و ستم و تبعيض و تجاوز و حق کشي نشاني نخواهد بود. روح صفا و صميميت و برادري و برابري بر تمام دلها حکومت خواهد کرد. به اميد آن روز.
9 - " وله اسلم من في السموات و من في الارض طوعاً و کرهاً ".
يعني:" هرکه در آسمانها و زمين است خواه و ناخواه -تسليم او شده -بر او اسلام آورده اند".24
امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه فرمود: هنگامي که قائم (عليه السلام ) قيام کند، نقطه اي در روي زمين نمي ماند جز اينکه به يکتائي خدا و رسالت حضرت پيامبر( صلي الله عليه و آله ) گواهي مي دهند. 25
ابن بکير مي گويد: از ابوالحسن (عليه السلام) در مورد آيه " وله اسلم "‌پرسيدم، فرمود: در حق قائم (عليه السلام ) نازل شده است، هنگاميکه ظاهر شود اسلام را بر يهود، نصاري، صابئين، ملحدين، مرتدين، و کافرين شرق و غرب، عرضه مي کند هر کس( پس از شناخت حقانيت اسلام ) از روي رغبت اسلام آورد، او را به نماز و زکات و ديگر وظائف اسلامي امر مي فرمايد. و هر کس نپذيرد گردن مي زند تا در شرق و غرب جهان احدي جز موحد باقي نباشد. 26
10 - " وعدالله الذين امنوا منکم و عملوا الصالحات ليستخلفنهم في الارض، کما استخلف الذين من قبلهم و ليمکنن لهم دينهم الذي ارتضي لهم و ليبدلنهم من بعد خوفهم امنا ".
يعني:" خداوند انها را که از شما ايمان آورده، و عمل شايسته انجام داده اند، وعده داده است که در روي زمين جانشين سازد، چنانکه پيشينيان را جانشين ساخت. و آنان را از ديني که براي آنها پسنديده، متمکن سازد. و آنها را پس از خوف و وحشت به امنيت برگرداند".27
امام صادق عليه السلام در تفسير آيه فوق فرمود: درباره قائم (عليه السلام) و ياران او نازل شده است.28
امام زين العابدين عليه السلام آيه شريفه را تلاوت کرده فرمود: به خدا سوگند مقصود از آنها شيعيان ما اهل بيت است. خداوند آنها را به دست مردي از ما که "مهدي " اين امت است جانشين قرار مي دهد و متمکن مي سازد و به امنيت مي رساند.29
نظير اين روايت از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نيز نقل شده است.30
*************** منابع:
16 ملک : 30 .
17 کمال الدين ، ص 360  و غيبت نعماني ، ص 9.
18تفسير برهان ، ج 4 ، ص 36.
19 بقره : 2 و 3 .
20 بحارالانوار ، ج 51 ، ص 52 و کمال الدين ، ص 340 .
21 المحجة ، ص 17 .
22 انبياء : 105 .
23 عقدالدرر ، ص 217 ، مجمع البيان ، ج 7 ، ص 66 و بحارالانوار ، ج 51 ، ص 47 .
24 آل عمران : 83 .
25 تفسير عياشي ، ج 1 ، ص 183 و ينابيع المودة ، ص 506 .
26 همان مدرک .
27 نو ر : 55.
28 غيبت نعماني ، ص 126 .
29 تفسير عياشي ، ج 3 ، ص 136 .
30 مجمع البيان ، ج 7 ، ص 152