آيت‌الله عميد زنجاني:
حضرت امام اجتهاد را روشمند مي‌دانستند

آيت‌الله عميد زنجاني گفت: حضرت امام هميشه اصالت فقه را حفظ مي‌كردند، نه از ديگران نظريه قرض مي‌گرفتند و نه تحت تاثير موج‌هاي تبليغاتي بودند.
اين استاد دانشگاه افزود: با توجه به آشنايي‌ام با ديدگاههاي اصولي و فقهي امام (ره) و اين كه يكي از كوچك‌ترين شاگردان حضرت امام كه توفيق نزديك به ده سال تلمذ را در خدمت ايشان داشته‌ام بودم، مي‌توانم بگويم حضرت امام اجتهاد را داراي روشي خاص و به اصطلاح روشمند مي‌دانستند و تاكيد مي‌كردند اين اجتهاد روشمند بايد به روال سنت فقهي سلف صالح باشد و تعبيرشان از اين سنت ديرينه، اجتهاد روش فقاهتي جواهرالكلام بود، امام هم بر همان روالي كه محقق حلي ، علامه حلي و شهيدين و محقق كركي، مرحوم كاشف‌الغطا، شيخ انصاري ، صاحب جواهر و به همان ترتيبي كه اين محققان بزرگ فقه و استادان بنام فقه، اجتهاد را پيش مي‌بردند، تاكيد داشتند.
وي افزود: فقه به روال و روش سنتي بدين معنا نبود كه از پاسخگويي به سوالات، نيازها و حوادث جديد متوقف شود و باز بماند، فقه سنتي به معناي روشمندبودن فقه به همان روالي است كه در اصول مقرر شده و احكام فقهي بايد از ادله اجتهادي كه كتاب و سنت است استنباط و يا از ادله فقاهتي كه اصول عمليه است استخراج شود، امام (رض) بر تعبدي بودن فقه اصرار مي‌ورزيدند و به همين دليل هميشه ادله اجتهادي را بر ادله فقاهتي مقدم مي‌داشتند.
عميد زنجاني هم‌چنين با بيان اين كه دو عنصر ظاهرا متقابل و متضاد در انديشه اجتهادي حضرت امام به چشم مي‌خورد، گفت: يكي تقيد امام بر تعبد و دومي پويا بودن فقه و به روز بودن آن بود. اين دو عنصر به ظاهر با هم قابل جمع نبود، ولي امام با يك شيوه منطقي اين دو را در شيوه اجتهادي‌شان جمع كرده بودند.
آيت‌الله عميد زنجاني تصريح كرد: مايه اصلي تقارن اين دو عنصر در انديشه اجتهادي امام طرح مساله زمان و مكان در فقه بود كه قبلا اين نظريه را مرحوم آيت‌الله بروجردي مطرح كرده بودند، ولي امام آن را عيني و عملا وارد فقه كردند.
وي افزود: از اين طريق دو عنصر زمان و مكان تعبد فقه را با پويايي فقه قرين كردند كه شايد براي بسياري جاي تعجب باشد كه از يك سو امام فقاهت سنتي صاحب جواهر را مطرح مي‌كردند و از سوي ديگر پيشتازبودن و از زمان جلوتر بودن را ، به هر حال در انديشه اجتهاد امام فقه به روز و قادر مي‌شود به تمام سوالات، نيازها و حوادث جديد پاسخ بدهد، البته كساني هم بوده و هستند كه اين كار را از طريق التقاط انجام مي‌دهند و يا رفتار عكس‌العملي دارند و تحت تاثير حوادث قرار مي‌گيرند، ولي روش امام با اين دو جريان كاملا متفاوت بود، امام در عين اين كه به ظريف‌ترين و ريزترين مسائل زمان توجه داشتند و براي آن پاسخ صريح ارائه مي‌كردند، هميشه اصالت فقه را حفظ مي‌كردند، نه از ديگران نظريه قرض مي‌گرفتند و نه تحت تاثير موج‌هاي تبليغاتي قرار مي‌گرفتند.

انتظار اهالي فرهنگ از مجلس هشتم:
اهتمام به موضوع اقتصاد فرهنگ

منتخب مردم تبريز در مجلس هشتم گفت: متأسفانه مجلس هفتم نسبت به بحث اقتصاد فرهنگ بي توجه بود و انتظارمان از مجلس هشتم اهتمام به موضوع اقتصاد فرهنگ است.
به گزارش خبرنگار موج، مجلس هفتم در طي چهارسال توانسته فعاليت هايي را در حوزه فرهنگ داشته باشد اما نتيجه عملكرد مجلس هفتم چندان براي اهالي فرهنگ مناسب نبود. به هرحال انتظارات بيشتري از مجلس هشتم درجهت بهبود اقتصاد فرهنگ مي رود. كمبودهاي مجلس هفتم و انتظاراتي كه از مجلس هشتم مي رود، موضوع گفت و گوي ما با سيد محمدرضا ميرتاج الديني عضو كميسيون فرهنگي مجلس هشتم است. مير تاج الديني پيش ازورود به مجلس هفتم رياست سازمان تبليغات اسلامي آذربايجان شرقي را برعهده داشت و اكنون با تجربه اي 4ساله بار ديگر منتخب تبريز ، آذر شهر و اسكو شده است .آنچه از نظر مي گذرانيد حاصل گفت و گوي ما با وي است.
مجلس هفتم درجهت بهبود وضعيت اقتصاد فرهنگ از چه كمبودهايي برخوردار بود؟ مجلس هفتم موضوعات مختلفي را مورد توجه خود قرار داد برخي با اولويت بيشتر و برخي با اولويت كمتر. از مواردي كه توجه درحد مطلوب نشد بحث اقتصاد فرهنگ بود. در بحث سياست هاي اصل 44 قانون اساسي، بخش ويژه اي براي اقتصاد فرهنگ ديده نشد و خصوصي سازي و اعتنا به بخش خصوصي و حمايت از بخش خصوصي در عرصه هاي فرهنگي كمتر مورد توجه مجلس هفتم قرار گرفت. ما در كنار اهتمام به امر فرهنگ درجامعه و فرهنگسازي آن بايد بحث اقتصاد فرهنگ را از نظر دور نكنيم.اقتصاد فرهنگ خود در جامعه خود يكي از موضوعاتي است كه هم درجهت توسعه اقتصادي و هم در فرهنگسازي كمك مي كند.
خودكفا شدن اقتصاد فرهنگ چه مزايايي مي تواند در جامعه داشته باشد؟
زماني كه به اقتصاد فرهنگ توجه مي شود، فرهنگ ناخودآگاه خودكفا شده و در نهايت جامعه مي تواند به توسعه فرهنگي برسد. توجه به رويكردهاي فرهنگي نبايد مورد غفلت قرار بگيرد. ما در عين حال كه ارزش هاي فرهنگي خود را حفظ مي كنيم بايد به بحث اقتصاد فرهنگ هم توجه كنيم. كالاهاي فرهنگي همچون تئاتر، سينما، كتاب و... كه توليد مي شود، مي تواند بخشي از اقتصاد جامعه را تشكيل دهد و اگر به اين سمت حركت كنيم كه دولت حمايت هاي ويژه اي را از آن داشته باشد كم كم به سمت خودكفايي حركت خواهيم كرد.
به نظر شما زماني كه فرهنگ به خودكفايي برسد، بخش خصوصي راغب مي شود كه به اين سمت روي بياورد؟
زماني كه به اقتصاد فرهنگ توجه مي كنيم و فرهنگ به خودكفايي برسد، بخش خصوصي مي ببيند كه در اين جهت سودآوري است و خود را وارد اين عرصه و ميدان مي شود و در آن وقت است كه ما شاهد شكوفايي و توسعه بخش فرهنگ مي شويم.
به نظر شما مجلس هفتم چرا فرهنگ را دراولويت قرار نداد؟
در مجلس هفتم به اصل فرهنگ كمتر توجه شد و شايد اين مسأله به دليل اهميت ندادن بخش فرهنگ درجامعه است كه مجلس هم به اين رويكرد روي آورده است. اين رويكرداصلاح شد هم در بحث فرهنگ كه مورد توجه متوليان فرهنگي است و درمجلس هفتم اين نكته دنبال شد كه براي رفع مظلوميت ومهجوريت از فرهنگ گام هاي استواري بايد برداشته شود.
به نظر شما اقتصاد فرهنگ خود جامعه را را در جهت توسعه فرهنگي كمك خواهد كرد؟
قطعا همينطور است. بخش خصوصي بايد به ميدان بيايد و پاي در تئاترو ديگربخش هاي فرهنگي بگذارد. دولت بايد درعرصه چاپ و نشر كتاب سرمايه گذاري كند تا بازگشت و سود داشته باشد و بخش خصوصي تشويق شوند تا فضا را براي ادامه فعاليت هاي فرهنگي ادامه دهد. با تحقق اين امر، با رونق فرهنگي روبرو مي شويم و كساني كه درعرصه فرهنگ تلاش مي كنند بتوانند زندگي خود را اداره كنند و درواقع فرهنگ يك امر ضعيف و خرده ترحم در جامعه نمي شود كه همه يارانه بدهيم و كمك كنيم تا فرهنگ روي پاي خود بايستد بلكه خود فرهنگ به پديده قوي، مستقل و خود اتكا تبديل مي شود و به مسيرخود ادامه مي دهد و درنهايت تسهيلاتي را به جامعه مي دهد.
انتظار شما از مجلس هشتم درجهت بهبود وضعيت اقتصاد فرهنگ چيست؟
توجه به فرهنگ، اقتصاد فرهنگ بايد از اولويت هاي امور مجلس هشتم باشد و انتظار ما حمايت از اين عرصه به معناي واقعي است. درواقع توسعه جامعه در گرو توجه به اقتصاد فرهنگ است. اگر اين موضوع در مجلس هشتم حل شود، ديگر مشكلي در اين عرصه نخواهيم داشت.
به نظر شما آيا اهتمام به فرهنگ درحال حاضر كمي دير نشده است؟
ماهي را هر زمان از آب بگيري، تازه است. به اين معنا كه هنوز هم ديرنشده است و مي توان چاره اي براي بهبود وضعيت اقتصاد فرهنگ انديشيد. جامعه درحال توسعه است. پديده هايي كه به عنوان شاخصه هاي توسعه شناخته مي شود، به تدريج به آن مي رسد و اهتمام، توجه و دقت خود را به آن افزون مي كند. يكي از موضوعاتي كه جامعه به آن نزديك مي شود توجه به خاص به آن دارد. همين بحث توسعه فرهنگي و اقتصاد فرهنگ و ميدان دادن به بخش خصوصي است كه بتوانند كار كنند.