فعاليت 26 هزارمبلغ در سراسر کشور

معاون امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي با اشاره به اينکه حدود 26 هزار مبلغ در سطح کشور فعال هستند، تأکيد کرد: اين رقم نسبت به جمعيت کشور بسيار محدود است .
حجت الاسلام حسين روحاني نژاد معاون امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي در گردهمايي سراسري کارشناسان اعزام و استقرار مبلغين استانهاي کشور افزود: آشنايي کارشناسان اعزام و استقرار با مسئوليت و وظايف خود، شناخت آنها نسبت به مبلغان در بعد توانايي و دانايي و شناخت مبلغان و کارشناسان به مخاطبان و شرکت کنندگان در برنامه ها و فعاليتها جزء عناصر مؤثر در تبليغ محسوب مي شود.
روحاني نژاد با اشاره به اعزام مبلغ توسط سازمان در 17 مناسبت مذهبي و لزوم چاپ نشرياتي براي تغذيه فکري مبلغان در مناسبتهاي مختلف افزود: حدود 16هزار مبلغ به عنوان ائمه جماعت در سراسر کشور مستقر شده اند که لازم است آنها را نيز تغذيه فکري و فرهنگي کنيم.
معاون امور فرهنگي وتبليغ سازمان با تأکيد بر اجراي پرقوت طرح توسعه استقرار مبلغين در همه استانها، گفت: بايد از ظرفيت طرح هجرت نيز با تمام توان استفاده کنيم. دنيا، دنياي رقابت است و ما بايد با برنامه ريزي دقيق و حساب شده به سوي افزايش توانمندي و توسعه کاري روحانيون مستقر گام برداريم.
روحاني نژاد با اشاره به اهميت اجراي طرح آموزش خطيب، گفت: امسال اين طرح در 11 استان کشور اجرا مي شود که در صورت موفق بودن در سالهاي بعد به تمام استانهاي کشور تعميم مي يابد.

اجراي طرح خادمان سلامت مساجد با اعتبار 2ميليارد ريالي 

مدير کل اداره سلامت شهرداري از اجراي طرح خادمان سلامت مساجد در سال جاري با اعتبار 2 ميليارد ريالي خبر داد.
تعداد خادمان سلامت مساجد از 500 نفر به 800 نفز افزايش پيدا کرده است و هم اکنون خادمان سلامت مساجد در مساجد منطقه و محل زندگي خود فعاليت مي کنند.
عباس استاد تقي زاده، مديرکل سلامت شهرداري تهران با اعلام اين خبر گفت: نظر به اهميت بحث بهداشت و سلامت مساجد طرح خادمان سلامت مساجد از سال گذشته در شهر تهران به اجرا درامده است که هزينه اجراي اين طرح در سال جاري 2 برابر افزايش يافته است.
وي افزود: اداره کل سلامت شهرداري تهران در سال جاري به منظور آموزش خادمان سلامت و توانمندشدن آنان بودجه اين طرح را از مبلغ 1 ميليارد ريال به 2 ميليارد ريال افزايش داده است و بودجه ياد شده تنها به اجراي طرح خادمان سلامت اختصاص دارد.
استاد تقي زاده با بيان اينکه بودجه ياد شده ويژه اجراي طرح خادمان سلامت است و براي کارهاي عمراني مساجد هزينه نمي شود، اظهار داشت: هزينه آموزش و توانمندسازي هر خادم سلامت مسجد در سال جاري 2 ميليون و 500 هزار ريال است.
وي با ابراز خرسندي از افزايش بودجه اجرايي اين طرح نسبت به سال گذشته گفت: هدف نهايي ما بهبود وضعيت و ارتقاي سطح سلامت مساجد است و در اين راستا طرح خادمان سلامت مساجد در سه سطح انجام مي شود.
سطح اول بهداشت و سلامت خود مسجد، نظارت بر وضعيت بهداشتي و محيط مسجد، سطح دوم آموزش و ارتقاي سلامت نمازگزاران، و سطح سوم کاربردي کردن مسجد و محور قرار دادن آن در همه امور شهري و برقراري کانون هاي سلامت در مساجد.
مدير کل سلامت شهرداري تهران تصريح کرد: در اين طرح هيئت امنا و امام جماعت مسجد با توجه به شاخص هاي موردنظر ما يک نفر از نمازگراران را به اداره کل سلامت معرفي مي کند در واقع اين فرد رابط سلامت شهرداري تهران و مساجد مي شود و پس از گذراندن دوره هاي آموزشي در حوزه بهداشت و سلامت مساجد توانمند مي شود.
وي از برگزاري دوره هاي مختلف اموزش و بهداشت، امداد و ايمني در مسجد و مشارکت مردم در ارتقاي سلامت مساجد در سال گذشته ويژه 500 خادم سلامت مسجد خبر داد و افزود: اداره کل سلامت شهرداري تهران در راستاي ارتقاي سطح آموزش خادمان سلامت مسجد کتاب بهداشت مساجد را به عنوان يک کتاب درسي منتشر کرده و در اختيار خادمان سلامت مساجد قرار داده است.
استاد تقي زاده خاطرنشان کرد: اداره کل سلامت شهرداري تهران بررسي نيازها و مشکلات مساجد در حوزه سلامت را در دستور کار سال جاري خود قرار داده است و به همين منظور چک ليست هاي تهيه شده از طريق اين اداره در اختيار خادمان سلامت مساجد قرار داده شده تا خادمان سلامت مساجد پس از تکميل چک ليست ها آن را به شهرداري تهران ارايه دهند.
وي افزود: ما پس از دريافت چک ليست هاي تکميل شده اطلاعات مساجد را آناليز مي کنيم و با همکاري ساير ارگان ها به رفع مشکلات مساجد مي پردازيم.
مديرکل اداره سلامت شهرداري تهران با تاکيد بر اينکه اين طرح به همت شهرداري تهران با محوريت شهرداري به اجرا درآمده است اظهار داشت: در اجراي اين طرح وزارت بهداشت و مرکز رسيدگي به امور مساجد با شهرداري همکاري کرده اند.
وي يادآور شد: تا پايان سال جاري تمامي مساجد شهر تهران تحت پوشش اجراي اين طرح قرار مي گيرند در اين راستا از 2 هزار مسجد موجود در شهر تهران 800 مسجد خادم سلامت دارد و حدود 1200 مسجد ديگر در انتظار حضور خادم سلامت مسجد است.
استاد تقي زاده تجهيز 500 مسجد به 500 جفت دستگاه خوشبوکننده هوا را از ديگر فعاليت هاي اداره کل سلامت شهرداري تهران در سال گذشته برشمرد.

معاون وزير بهداشت خبر داد:
ايجاد هيئت ممتحنه اخلاق پزشکي

معاون آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي از تأثير امتياز فرهنگي در ارتقاء اعضاي هيئت علمي علوم پزشکي، ايجاد هيئت ممتحنه اخلاق پزشکي و اعزام اساتيد نمونه علوم پزشکي به عمره مفرده خبر داد.
دکتر بهرام عين اللهي افزود: دکتر پازوکي به عنوان مشاور فرهنگي و اخلاق پزشکي معاونت آموزشي منصوب شده است و از اين پس فعاليتهاي فرهنگي و و ارتقاء موضوع اخلاق پزشکي در اين بخش به طور جدي تر از گذشته پيگيري مي شود.
وي از راه اندازي هيئت ممتحنه اخلاق پزشکي خبر داد و گفت: در همه سطوح برنامه هايي براي توسعه موضوع اخلاق پزشکي در دانشگاههاي علوم پزشکي در دست اقدام است.
معاون آموزشي وزارت بهداشت با اشاره به برگزاري طرح معرفت در مشهد مقدس يادآور شد: در اين دوره از طرح معرفت 120 عضو هيئت علمي علوم پزشکي در دو بخش باليني و پايه شرکت داشتند که 54 درصد اين افراد را گروه هيئت علمي باليني تشکيل دادند.
وي اضافه کرد: در اين برنامه کلاس هاي ويژه براي اعضاي هيئت علمي و خانواده هاي آنها طراحي شده بود. شرکت در طرح معرفت داوطلبانه است اما با توجه به آئين نامه جديد ارتقاء اعضاي هيئت علمي اين فعاليت هاي فرهنگي داراي امتياز در ارتقاء خواهد بود.
عين اللهي خاطرنشان کرد: طرح معرفت در مراکز مطالعات توسعه آموزش پزشکي دانشگاهها در ايام ماه مبارک رمضان ادامه مي يابد.
وي از اعزام 40 نفر از اساتيد نمونه منتخب در جشنواره آموزشي شهيد مطهري به عمره مفرده خبر داد و گفت: علاوه بر جوايزي که در جشنواره شهيد مطهري اعطا شد، اساتيد نمونه يک جايزه معنوي سفر حج را نيز دريافت کردند که در ماه آينده به اين سفر اعزام مي شوند. اين سفر در جوايز دوره هاي بعدي فرآيندهاي برتر آموزش علوم پزشکي ادامه مي يابد.
معاون آموزشي وزارت بهداشت در خصوص برگزاري گردهمايي دانشجوياني فعال ايراني شاغل به تحصيل در خارج از کشور يادآور شد: اين گردهمايي به طور مشترک ميان وزارت بهداشت و وزارت علوم با ميزباني نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها در مشهد آغاز به کار کرده است.
وي افزود: در اين گردهمايي که در روز پاياني با حضور وزراي علوم و بهداشت جمع بندي مي شود دانشجويان مسائل و مشکلات خود را مطرح مي کنند و با قوانين جديد ارزشيابي مدارک تحصيلي نيز آشنا مي شوند.

مديرکل اوقاف و امور خيريه استان تهران:
سرمايه گذاري در موقوفات موجب اشتغالزايي مي شود

گروه اجتماعي:  مديرکل اوقاف و امور خيريه استان تهران گفت: سرمايه گذاري آينده در موقوفات موجب اشتغالزايي بوده و در اين راستا بخشي از مشکل بيکاري جوانان را حل خواهد کرد.
حجت الاسلام و المسلمين سيد يدالله شيرمردي افزود: در صدديم با ايجاد تحول در بحث اقتصادي از تمام توان موقوفات براي ايجاد شرايط مساعد در زمينه مسکن استفاده کنيم که اين اقدام با رعايت کامل حقوق موقوفات انجام مي شود.
وي انجام فعاليت هاي وسيع فرهنگي در سطح جامعه را ضروري دانست و گفت: سازمان اوقاف و امور خيريه فعاليت هاي فرهنگي ديني را در دستور کار خود قرار داده و در اين راستا اداره کل اوقاف و امور خيريه استان تهران برنامه هايي را براي انجام فعاليت هاي وسيع فرهنگي در سطح استان طراحي کرده و به مرور زمان اجرايي مي کند.
حجت الاسلام و المسلمين شيرمردي با بيان اينکه برنامه هاي جديد اين اداره کل همراه با خلاقيت و ابتکاراتي در دو حوزه بقاع و امام زادگان و احياي موقوفات است، افزود: در صدديم با انجام فعاليت هاي فرهنگي موقوفه خواران را به سوي تمکين از سازمان اوقاف هدايت کنيم.
مدير کل اوقاف و امور خيريه وقف را خدمتي صادقانه و رايگان براي همه افراد دانست و گفت: هدف اين سازمان انجام خدمات عام المنفعه و رفع تورم و گراني است و در اين راستا با همکاري دستگاه هاي قضايي، نظامي و امنيتي با افرادي که نيت منفعت طلبانه در زمينه موقوفات داشته باشد، برخورد مي شود.
حجت الاسلام و المسلمين شيرمردي در ادامه اظهار داشت: همه مسوولان نظام آماده مبارزه با معارضين موقوفات و مصصم براي احياء ارزش هاي واقعي آن هستند.

مراسم يادبود شهداي دانش آموز مدرسه محور مي شود

مدير کل تبليغات و مراکز فرهنگي بنياد شهيد و امورايثارگران گفت: مراسم يادبود شهداي دانش آموز در سال جاري مدرسه محور مي شود.
اسکندر يارنسب با بيان اين مطلب گفت: در اين طرح يادواره شهداي دانش آموز در سطح مدارسي که داراي شهيد دانش آموز بوده و يا به نام شهيد نامگذاري شده است برگزارمي شود.
اين طرح سال گذشته در مدارس استانهاي کردستان و لرستان به صورت آزمايشي برگزار شد که بسيار رضايت بخش بود.
وي با اشاره به نصب يادمان شهداي دانش آموز در مدارس سراسر کشور گفت: در اين طرح همچنين در مدارسي که به نام شهيد نامگذاري شده يادمان آن شهيد نيز نصب مي شود.
يارنسب تصريح کرد: برگزاري مسابقات نقاشي، انشاء نويسي، سرود و خاطره نويسي با موضوع شهداي دانش آموز و با محوريت ايثار و شهادت از ديگر برنامه هاي اين طرح است.
به گزارش خبرگزاري ايسکانيوز، منتخبين اين مسابقات در مراسمي که در سطح استان برگزار مي شود مورد تجليل قرار مي گيرند.
مدير کل تبليغات و مراکز فرهنگي بنياد شهيد و امورايثارگران مشارکت دادن دانش آموزان در برگزاري مراسم و مسابقات را از بهترين روش هاي اشاعه فرهنگ ايثار و شهادت در ميان نوجوانان دانست.

رابطه فرهنگ کار و کار شايسته از ديدگاه اسلام

نويسنده و محقق: نصرت احمدي
 
دنياي روبه توسعه امروز با مسائل پيچيده اي روبروست که اگر مسائل مربوط به آن به درستي شناخته نشده باشد، منجر به ايجاد بحران پديده توسعه و عوامل مؤثر آن مي گردد که موجب فساد و ابتذال جامعه بشري مي شود، به همين سبب ناهنجاريهاي و خسارتهاي بوجود آمده به راحتي قابل اصلاح و جبران نيست، پس بهتر است قبل از گرفتار شدن در غرقاب توسعه به مسائل مر بوط به آن به خوبي پرداخته شود و پيش زمينه هاي آن به خوبي فراهم گردد و معيارها و شاخصهاي مؤثر در توسعه بدرستي ديده شود، يکي از مسائل مورد نظر مؤثر در فرآيند توسعه فرهنگ کار و مسائل مربوط به آن است که اگر بدرستي به آن پرداخته نشود اميد به فراهم آمدن محيط مناسب رشد و ارتقاء و فضاي سالم مسائل حاکم بر کار پديد نمي آيد و در نتيجه شاهد افت و خيزهاي تکان دهنده جامعه کاري خواهيم ماند و کار نقش پويائي و نشاط و سرزندگي و مفيد بودن خود را براي جامعه بشري از دست مي دهد و انسانها خسته و سرگردان و نااميد و افسرده و ناراضي و عصبي از وضعيت موجود کار و زندگي خود خواهند بود امّا با اين وجود به موجب نياز زندگي با مسائل کار دست و پنجه نرم مي کنند، تا بتوانند با مسائل ناخواسته پيش آمده آن کنار آيند ولي از کسب درآمد و کار و زندگي خود احساس رضايت نمي نمايند و در چنين فضاي ناخوشايند و ناسالم کاري، انسانها ميزان موفقيّتشان در کار و انعطافشان در هماهنگي با فضاي حاکم بر کار و يا رضايتبخشي آنها از کار دچار اختلال مي گردد و خواه ناخواه اين مسائل در عرضه کار مفيد و کارآمدي و بهره وري کار تأثيرات سوء و غير قابل جبراني دارد. به همين دليل سؤالاتي مانند: چه عناصر و عوامل فرهنگي موجب آفرينندگي کار شايسته مي گردد و اساسا چه کارهائي شايسته هست ؟؟! به سبب روشن بيني دست اندرکاران عرصه کار و فراهم شدن بستر و زمينه خلق کار شايسته؛ پاسخگوئي به آنها ضرورتي انکار ناپذير است.

مقدمه:
فرهنگ اسلامي انسان را براي حضور در صحنه هاي کار و تلاش آماده مي نمايد و رمزهاي موفقيّت را براي انسان روشن مي کند و انسان را در ساختن زندگي ياري مي نمايد. امام علي (ع) مي فرمايد: بر شما باد به تلاش و سخت کوشي و مهيا شدن و آماده گشتن. به طاعت خداي سبحان دست نيابد مگر کسي که تلاش کند و نهايت کوشش خود را به کار گيرد.
در اين مقاله واژه فرهنگ به معناي علم، دانش،ادب، معرفت، تعليم و تربيّت، آثار علمي و ادبي يک قوم و ملّت و واژه کار به معناي پيشه، شغل، عمل و عبادت انسانها به جهت تأثير گذاري بر زندگي براي اداره اقتصادي، فرهنگي، بهداشتي، علمي ،اجتماعي و ... نيازهاي فردي و اجتماعي جامعه اطلاق مي گردد.
در اين مقاله به موضوع رابطه فرهنگ کار و کار شايسته؛ با بهره مندي ازرهنمودهاي کتاب آسماني قرآن و ديدگاه پيامبر اکرم ( ص) و همچنين ائمه معصومين ( ع ) پرداخته شده است. بديهي است که اين مقاله با توجّه به توانائي نويسنده و همچنين محدوديتهاي مقاله به جهت زمان پردازش و ظرفيت متناسب با مقاله نگاشته شده است، از اين رو هر گونه ضعف در پردازش، به دليل محدوديّت هاي فوق مي باشد. روشن است که چشمه جوشان فرهنگ غني اسلام، مبناي همه رويکردها و راهکارهاي مناسبي است که جامعه انساني با کنکاش و تدبّر و تفکّر و به کار گيري و بهره مندي مناسب از رهنمودهاي روشنگرانه آن، مي توانند به سعادت و رستگاري دنيا و آخرت خود دست يابند. تأکيد بزرگان دين و هدايتگران بشريت از استفاده از منبع فيض چشمه جوشان فضيلت به همين سبب است. در روايات آمده است: امام علي (ع) مي فرمايند:
" خداي سبحان کتابي راهنما فرستاد و در آن خوب و بد را روشن ساخت؛ پس راه خوبي را پيش گيريد، تا هدايت شويد و از کوره راه بدي دوري جوئيد تا به مقصد برسيد." "بدانيد که شرايع دين يکنواخت است و راههايش رساننده ( به هدف ). هر که در اين راه قدم گذارد ( به هدف ) رسد و سود برد و هر که از پيمودن آنها باز ايستد، گمراه وپشيمان شود. " مردم هيچ يك از مقررات ديني را براي سود دنياي خود ترك نمي گويند مگر آن كه خداوند بر اساس نظام تكوين يا تشريع، دري را كه زيان بارتر است به روي آنان مي گشايد."
انجام کار شايسته و با کيفيت مناسب همواره از مسائلي بوده است که بشر در دوره هاي مختلف زندگي خود بدان نياز داشته است و براي انجام شايسته کار همواره تلاشهاي زيادي نموده است. پيامبران وحکما و علماء و دانشمندان نيز با بهرهمندي از الهامات و تجربيات در اين باره به مردم توصيه هائي داشته اند. قرآن و پيامبر اسلام و ائمه معصومين (ع) نيز در اين رابطه توصيه هاي قابل ملاحظه براي بهرهمندي جامعه انساني به ارائه نموده اند. که به جهت فراهم شدن پيشنيازهاي انجام کار شايسته جامعه انساني نيازمند برخورداري از شناخت و فرهنگ سازي مناسب ديدگاههاي اسلامي است که با بهره مندي از آن به عنوان مباني و راهبردها و راهکارها و اصول دستورالعمل وقانون کار؛ در فراهم شدن زمينه مناسب چرخش زنجيره فرايند کار و ايجاد محيطي سالم و پويا با نتايجي مفيدتر تأثير بسزائي خواهد داشت. در اين مقاله به عوامل به مسائل و عوامل مؤثر فرهنگ کار در خلق کار شايسته در حد امکان محدوديتهاي مقاله پرداخته شده است. اميد است با بهره مندي از عوامل مؤثر در خلق کار شايسته جامعه کار آفرين در بستر سازي و زمينه سازي خلق کار شايسته موفقيّتهاي لازم را کسب نمايند و همچنين جامعه کاري نيز با آشنائي با فرهنگ کار شايسته به کسب توفيقات لازم در خلق کارشايسته نائل شوند و همگي موجب استمرار چرخه رو به رشد کار شايسته گردند، تا رضايتمندي لازم از تلاش و پشتکار نيروي کار و سرمايه هاي عمر و زمان زمان و مالي به شايستگي حاصل شود.

********مباني انجام کار شايسته:
در اين قسمت مباني انجام کار شايسته به اصول و معيارهائي مي پردازيم که به عنوان زير بنائي و مباني تفکري واعتقادي فرهنگ کار مطرح هست و بر اساس آن راهبردها شناسائي و وضع مي گردد.

*******کار شايسته چيست؟؟
در اين مقاله منظور و تعريف کار شايسته شامل دو دسته از کارهائي است که آدمي به سبب انجام آن کسب درآمد مي نما يد و هم شامل کارهائي است که به دليل خيرخواهي انجام داده مي شود و در برابر آن دستمزد دريافت نمي گردد، هر گاه انجام کار به جهت کسب رضايت خداوند باشد و به خوبي رضايت خداوند لحاظ شود و به موجب آن به مخلوقات خداوند خدمت شود، عنوان عبادت، عمل صالح و کار شايسته به ن اطلاق مي شود. در ديدگاه اسلامي کارهائي شايسته بر مبناي معيارهاي ايدئولوژي اسلامي استواراست.
حال اين سؤال مطرح است که چگونه کاري در فرهنگ اسلامي مورد رضايت خداوند مي باشد و به چه کاري در ديدگاه اسلامي شايسته مي گويند و کار شايسته افراد با برخورداري از چه ويژگيها و خصوصيات فردي و اجتماعي و کاري صورت مي پذيرد؟
کار شايسته ابعاد و جوانب، سطوح و درجات و شکلهاي مختلفي دارد، و خداوند بر اساس استعدادها، توانائي ها و تفاوتهاي فردي افراد از آنها انتظار دارد و اساسا خداوند نظام آفرينش را بر اساس کارهاي متناسب با نيازهاي افراد طرّاحي نموده است، و به تعداد نيازهاي کاري براي انجام امور زندگي مردم از استعدادهاي متفاوتي برخوردارند، البته هر چه انسانها نسبت به توانائي هاي خود شناخت بيشتري داشته باشند و در جهت پرورش توانائي ها و استعدادهاي خود تلاش مفيدتري نمايند و هر چه نسبت به تربيّتّ نفس و شخصيّت خود آگاه باشند و از اطلاعات مورد نياز روزبيشتري بهرهمند مي گردند و موفقيِتهاي بيشتري کسب مي نمايند. در فرهنگ اسلامي \"براي انسان بهره اي جز سعي و کوشش او نيست.\" امام علي (ع) مي فرمايد: \" پس بر شما باد كه با تلاش و كوشش پي گير و هوشياري، اين مايه هاي هستي را شكوفا ساخته و آمادگي لازم را بدست آوريد تا در آن زندگي جاويد نتيجه كوشش اين جهاني خود را دريابيد. \" به هر نسبت كه دانش آدمي زيادتر مي شود توجّه خود را به نفس خويش افزون مي كند، و براي نيل به سعادت و صلاح، سعي و كوشش خود را به كار مي اندازد. \" مسائل کار يا پيشه ويا شغل شايسته در متون مذهبي با صفاتي مانند خوب، صالح و نيکو به آن پرداخته شده است که منجر به موفقيّت، سعادتمندي و رستگاري انسان مي گردد.

*******مباني معيارهاي کار شايسته از ديدگاه اسلام چيست؟
از جمله معيارهاي مؤثر در انجام کار شايسته از نظر اسلام عبارت است از:
الف) کار و کوشش براي رضايت خداوند و در انجام کار خدا را در نظر داشت است. در متون اسلامي در اين باره چنين آمده است:امام علي (ع) مي فرمايد:\" برترين کارها، کاري است که براي خدا باشد. \"به پروا داشتن از خدا فرمان داريد و براي نيکوکاري و ( فرمانبرداري ) از خدا آفريده شده ايد. \" آنچه را خداوند بر شما فرض کرده است، وجهه همّت خود قرار دهيد و براي اداي حق او که از شما خواسته است، از او توفيق و کمک طلبيد.\"
ب‌) کار بر اساس معيارهاي کسب حلال باشد، اسلام کسب در آمد حلال را بر هر زن و مرد مسلماني به عنوان يک فريضه، وظيفه و واجب است و از ارزشمندترين عبادتها به شمار مي آيد و کسب حلال و غذاي پاک، موجب استجابت دعا مي شود. در اين باره چنين آمده است:حضرت رسول اكرم ( ص ) مي فرمايند: \"خواستن رزق مباح و گذران كردن از درآمد حلال وظيفه واجب هر مرد و زن مسلمان است.\" حضرت محمّد(ص) در : \"عبادت داراي هفتاد بخش است و بدست آوردن روزي حلال ارزشمندترين آنهاست.\" \"كسي كه دوست دارد دعايش مستجاب شود، غذا و كسب خود را پاك و حلال سازد.\"
و در قرآن آمده است:\" از تو مي پرسند چه چيز براي ايشان حلال شده است. بگو: چيزهاي پاکيزه بر شما حلال شده است.\" \" اي مردم! از آنچه در زمين حلال و پاکيزه است بخوريد و به دنبال شيطان نرويد که او دشمن آشکار شماست.\"
از عوامل عدم انجام انجام کار شايسته، عدم توجّه به حلال و حرام احکام الهي مي باشد، که در روايات و آيات متون اسلامي به آن توجّه ويژه شود، از عوامل مهمي است که انجام کار شايسته را تحت شعاع خود قرار مي دهد و سبب عدم تحقق و کسب موفقيّت در انجام کار شايسته و سالم مي گردد. مال حرام نيز از جمله موارد ديگريست که بر سلامت کار و زندگي تأثير منفي مي گذارد. در اين باره چنين آمده است: حضرت محمّد( ص) مي فرمايد: كسي كه مال حرام مي خورد ( و در عين حال به خيال خود)، عبادت مي كند، عبادتش خانه اي است روي شنهاي روان صحرا.
( يعني اثري از عبادت او چون خانه روي رمل باقي نماند و عبادتش پذيرفته نشود.)
 از جمله افعال حرام غصب است. حضرت محمّد (ع) مي فرمايد:\" براي هيچ کس چيزي از مال برادرش روا نيست مگر با رضايت خود او.\" هر كس به نا حق مال مؤمني را غصب كند، خداوند پيوسته از او روي گردان است و همه اعمال نيك و خوب او را مغبوض مي دارد و هيچ عمل نيكي را از وي ثبت نمي كند مگر اينكه توبه كند و مالي را كه غصب كرده، به صاحبش بر گرداند.
و يکي ديگر از موارد افعال حرام تصاحب و غصب مال يتيم است. که حرام بودن آن به دليل پيشگيري از ظلم و حق کشي مي باشد. حضرت فاطمه (ع) ( در يکي از سخنرانيهاي خود فرمود): خداوند پرهيز از خوردن مال يتيم را به خاطر جلوگيري از ظلم و حق کشي واجب فرمود.
 يکي از راههاي کسب حرام ربا مي باشد، زيرا موجب اختلال در کسب و تجارت اموال مورد نياز زندگي مردم مي گرديد در اين باره آمده است:
امام جعفرصادق در پاسخ به پرسش هشام بن حكم از علت تحريم ربا ، فرمود:\" اگر ربا حلال بود، مردم كار تجارت و كسب مايحتاج خود را رها مي كردند. پس خداوند ربا را حرام فرمود، تا مردم از حرام خواري دست كشيده به تجارت و خريد و فروش روي آورند و به يكديگر قرض دهند.\"
 يکي ديگر از راههاي کسب حرام که منجر به اختلال در پاسخگوئي سالم و صحيح به نيازهاي مردم مي گردد، رشوه هست و همه کساني که در عمل رشوه شرکت مي کنند مورد سرزنش قرار گرفته اند. در اين باره آمده است: امام محمّد باقر (ع) مي فرمايد: \" پيامبر خدا (ع) لعنت کرده است مردي را که مردم به کار او نيازمندند، و او از مردم رشوه مي خواهد. ( و در مذمت رشوه آن حضرت فرمود):\" خدا لعنت کند رشوه دهنده، رشوه گيرنده و واسطه ميان آن دو را.\"
 احتکار يکي ديگر از راههاي کسب حرام که منجر به ايجاد تورم و اختلال اقتصادي مي گردد و موجب ضرر و زيان براي مردم و سود حرام براي محتکرين مي گردد. عمل احتکار به قدري گناه هست که انجام فعل احتکار خيانت محسوب مي گردد و خداوند از محتکرين بيزار است و اين عمل براي حکمرانان عيب و ننگ شمرده شده است، زيرا موجب کاهش خير وبرکت محروميت مي شود. در اين رابطه چنين آمده است: حضرت محمّد (ع) مي فرمايد: جز خيانتکاران احتکار نمي کنند. چه بد بنده اي است محتکر! اگر خداوند متعال قيمتها را کاهش دهد، او اندوهگين مي شود و اگر گران کند شاد مي گردد. کسي که در بازار ما دست به احتکار زند به منزله کسي است که کتاب خدا را انکار کند. هر کس خوراکي را به اميد گران شدن چهل روز انبار کند از خداوند بري شده و خدا نيز از او بري و بيزار است. و امام علي (ع) نيز در رابطه با احتکاردر فرمان زمامداري مصر به مالک اشتر مي فرمايد:\" با اين همه، بدان که بسياري از آنان ( تجّار و صاحبان صنعت ) در داد وستد بيش از اندازه سختگيرند و بخل ورزي ناپسندي دارند و به منظور سود بيشتر کالا را احتکار مي کنند و به دلخواه نرخ گران مي بندند و اين کار کار براي توده مردم زيانبار و براي حکمرانان عيب و ننگ است. بنابراين از احتکار جلوگيري کن، زيرا که رسول خدا(ع) از آن منع فرموده است.
هر احتکاري که به مردم زيان رساند و نرخها را بالا برد، خير و برکتي در ان نيست. محتکر بخيل براي کسي گرد مي آورد ( وارث) که از او تشکّر نمي کند و به سوي کسي مي رود ( خداوند در آخرت) که عذرش را نمي پذيرد. احتکار موجب محروميّت است.\" البته قابل ذکر است که منظور از احتکار نگه داشتن جنب به جهت گراني مي باشد و يا اينکه منجر به محروميت و گراني جنس شود.
مبناي حلال بودن خوراکيها به خطر نيفتادن سلامت انسان و جامعه انساني مي باشد و همچنين مبناي حرام بودن به خطر افتادن سلامت انسان است، در اين باره حضرت امام رضا (ع) مي فرمايد: هر چيز سودمند و نيرو زا براي جسم که موجب تقويت بدن مي شود، حلال است، و هر چيز زيان آور که نيروي آدمي را مي گيرد، يا کشنده است حرام است.
حضرت محمّد( ص ) مي فرمايد: چون لقمه حرام به شكم بنده اي داخل شود، همه فرشتگان آسمانها و زمين او را لعنت كنند و تا وقتي كه آن لقمه در شكم اوست خداوند به او نظر لطف نمي كند. و در مذمّت لقمه حرام چنين آمده است: كسي كه لقمه حرام بخورد چهل شب نمازش قبول نمي شود و چهل روز دعايش مستجاب نمي شود.
از جمله نوشيدنيهاي حرام مشروب الکلي مي باشد، که به دليل تأثيرات منفي بر انسان حرام است، دراين باره حضرت امام رضا (ع) فرمودند: \" رسول اكرم (ص) روايت كرده هر قسم مشروب الكلي كه از نوشيدنش عقل تغيير مي كند زياد و كمش حرام است.\"
ت) نوع و کيفيّت انجام کاربه گونه اي باشد که موجب رستگاري انسانها گردد. در اين رابطه امام جعفر صادق (ع) مي فرمايند: \"امروز در دنيا کاري کن که به وسيله آن اميد رستگاري در آخرت داري.\" . همچنين حضرت علي( ع ) نيز مي فرمايند:اگر طالب نجات و رستگاري هستيد بي خبري و غفلت را ترك گوئيدو پيوسته ملازم كوشش و مجاهده باشيد.
در ديدگاه اسلامي کاري شايسته است که منجر به يک سري رفتارهاي هنجارهاي عاقلانه گردد که موجب رستگاري و کمال انسان و جامعه انساني مي شود.
ت‌) از موارد ديگري که عنوان کار شايسته مي توان به کاري اطلاق نمود، انجام مناسب، موفّق و خوب کاراست.
امام علي (ع) نيز برتري کار را به بالا بودن سطح کارها و حسن کما ل کارها دانسته اند، حضرت مي فرمايد: برتري به حسن کمال و کردارهاي بالاست، نه به بسياري مال و بزرگي کارها ( و منصبها) پيامبر اسلام حضرت محمّد (ص) نيز مي فرمايند: خداي تعالي دوست دارد وقتي کسي کاري مي کند آن را به خوبي انجام دهد.
همچنين حضرت محمّد مي فرمايد: خداوند کارهاي والا و ارجمند را دوست مي دارد و کارهاي حقير و خرد را ناخوش مي دارد.
ج) از عوامل ديگر خوب بودن ظاهر و باطن کار مي باشد، کاري که پاک و پاکيزه باشد و صاحب کار خوي نيک و انفاق نمايد و صحبت نمودنش نيز اندازه باشد، مورد تأئيد اسلام مي باشد. در اين رابطه حضرت علي (ع) مي فرمايد: \" خوشا به حال كسي كه ... كسب و كارش پاكيزه، و نيت و درونش پاك، و خوي او نيك، زيادي دارايي خود را انفاق مي كند و زبانش را از زياده گويي نگه مي دارد.\"
در واقع در اين جملات توجّه بزرگان ديني به به کمال و شايستگي کار، که امروزه به عنوان بهره وري و بهينه سازي و رعايت استاندارد کاراطلاق مي شود، معطوف شده است.

******ارزش و تآثير کار شايسته:
تأثير وارزشها ي کار شايسته چيست ؟
رضايت خداوند از انسان يکي از ارزشها و تأثيرات کار شايسته است. خداوند انسان با ايمان پيشه ور را دوست دارد. از حضرت محمّد پيامبر خدا (ع) چنين آمده است: \" خداوند متعال بنده مؤمن پيشه ور و شاغل را دوست وارد.\"
خشنود بودن خداوند و دوجهاني بودن پاداش کار از ديگر ارزشهاي کار نيکو مي باشد، در اين باره در کتاب آسماني قرآن آمده است: پس خدا فتح و پيروزي در دنيا و ثواب آخرت نصيبشان گردانيد و خداوند نيکوکاران را دوست دارد.
 کار خوب و نيکو پايدار و ماندني است. در اين باره امام علي (ع) مي فرمايند: کار خوب، اندوخته اي ماندني و ميوه اي پاکيزه و خوشگوار است.\"
 در ديدگاه اسلامي براي زن و مرد مؤمني که کار نيکو و شايسته انجام دهد زندگي خوش و پاکيزه و همچنين پاداش و جايزه اي بهتر از کارشان وعده داده است. در کتاب آسماني قرآن آمده است:\" هر کس، از مرد و زن که مؤمن باشد و کار نيکو انجام دهد، زندگي خوش و پاکيزه اي بدو خواهيم داد و پاداشي بهتر از کارشان به آنان مي دهيم.\"
و امام علي (ع) در اين باره مي فرمايند: \"آن که درخت خوبي مي نشاند، شيرين ترين ميوه را از آن مي چيند.
 افراد به اندازه تلاشي که مي نمايند در نامه اعمالشان براي آنها پاداش منظور مي گردد. حضرت محمّد (ص) در اين باره مي فرمايد: \"هر که نهالي بکارد، خداوند به مقدار ميوه اي که از آن درخت بدست مي آيد، در نامه اعمال او پاداش مي نويسد.\"
 خداوند کسي را از ثواب کار نيکش محروم نمي گرداند. در کتاب آسماني قرآن آمده است: هر کار نيک کنيد البتّه از ثواب آن محروم نخواهيد شد و خدا دانا به حال پرهيزکاران است.
 گذشت نمودن در معامله هنگام فسخ موجب بخشش گناهان در روز رستاخيز مي شود. در اين باره امام جعفر صادق (ع) مي فرمايد:\" هر گاه يکي از دو مسلمان معامله کننده پشيمان شود و تقاضاي فسخ کند و طرف ديگر تقاضاي او را بپذيرد، خداوند در روز رستاخيز از گناهان او در گذرد.\"
 خداوند پاداش کار نيک را ده برابر و کيفر کار بد را به اندازه عمل مي دهد. در اين باره در کتاب آسماني قرآن چنين آمده است: \" آن کس که حسنه و کار نيکي انجام دهد براي او ده برابر آن هست و آن که کار بدي انجام دهد، جز مثل آن کيفر داده نشود.\"
 خداوند افرادي را که به خداوند ايمان مي آورند و نيکو کار مي شوند محبوب مي گرداند. در قرآن در اين باره چنين آمده است:\" همانا آنان که به خدا ايمان آوردند و نيکوکار شدند خداي مهربان آنها را ( در نظر حق و خلق ) محبوب گرداند.\"
 تفاوت نتيجه و حاصل نيکوکاري و بدکار بودن نيز از ارزشهاي انجام کار شايسته به شمار مي رود، در قرآن چنين آمده: \" البتّه خدا آنان را که ايمان آورده و نيکوکار شدند در بهشتي که زير درختانش نهرها جاري است، داخل گرداند و آنان را که به راه کفر شتافتند به تمتّع و شهوتراني و شکم پرستي مانند حيوانات پرداختند عاقبت منزل آنها آتش دوزخ خواهد بود. \"
 آنچه که عمل مي کني نتيجه مي گيري، و آنچه که کار مي کني درو مي نمائي و نفع و ضرر کارفرد به او بر مي گردد و در نتيجه کسي که کار شايسته انجام دهد به خودش نفع رسانده و کسي که کار ناشايسته انجام دهد به خودش ضرر رسانده است، در اين باره در قرآن آمده است: \" هر کس کار نيک کند به نفع خود و هر که بد کند به زيان خويش کرده است، آنگاه همه به سوي خداي خود باز مي گرديد. \"
و امام علي (ع) در اين باره مي فرمايد: \"هر انساني کرده خود را مي بيند و سزاي کردارش را مي گيرد.\"
همچنين در قرآن آوده است:\"از آن خداست هر آنچه در آسمانها و هر چه در زمين است تا کساني را که بد کرده اند در برابر اعمالشان را کيفر دهد و آنان را که نيکي کرده اند به کردار نيکشان پاداش.\"
همچنين در قرآن آمده است: \"هر كس به اندازه يك ذره كوچك كار خوبي بكند در آن سراي پاداشش را خواهد ديد و هر كس ذره اي كار شر از او صادر شود، كيفرش را خواهدديد.\"
رفتار نيکو، شخصيّت انسان را زيبا و قدرتمند نشان مي دهد و براي زمامداران پناهگاه زمامداريست. در اين باره امام علي (ع) مي فرمايد: \"رفتار نيکو نشان زيبائي قدرت . پناهگاه زمامداري است.\"
 نجات انسانها و ايجاد روحيه همکاري نيز از تأثيرات ديگر کار نيکو مي باشد. در اين باره حضرت محمّد (ص) مي فرمايد: \" کسي که دسته اي از مسلمانان را از خطر سيل يا آتش سوزي نجات دهد، بهشت بر او واجب مي شود.\"
با انجام کار نيکو سازندگي شکل مي گيرد، شهرها آباد مي گردد و عمرها افزايش مي يابد. حضرت امام جعفرصادق ( ع ) مي فرمايند: نيكوكاري و حسن خلق، شهرها را آباد مي كند و عمرها را افزايش مي دهد.
کار نيکو موجب در امان ماندن انسان از انجام گناه مي شود. در اين رابطه حضرت محمّد (ع) مي فرمايد:\" اي گروه بازرگانان! در هنگام معامله شيطان و گناه حاضرند، پس بيع (مال) خود را با صدقه در آميزيد.\"  کسب و کار انسان را از آنچه در دست مردم است بي نياز مي گرداند. دراين باره چنين آمده است:
به تجارت پردازيد، که آن شما را از آنچه در دست مردم است بي نياز مي گرداند و خداوند بنده پيشه ور و درست کار را دوست دارد.
کسب و کار شايسته موجب کسب روزي و برکت از طرف خداوند و بدست آوردن ثروت مي گردد. در اين باره آمده است: امام جعفر صادق (ع) از شغل يکي از اصحاب خود پرسيد، عرض کرد: فدايت شوم، من تجارت را کنار گذاشته ام؛ حضرت فرمود: چرا؟ عرض کرد: منتظر اين امر ( روي کار آمدن دولت و حکومت شما) هستم. حضرت فرمود:\" اين ( رفتار) از شما ( باعث) تعجّب است.، ثروتتان از بين مي رود. از تجارت دست مکش و فضل و برکت خداي را بجوي، حجره خود را بگشا و بساط کسب و کارت را پهن کن و از پروردگارت روزي بطلب. \"

*********مباني ويژگيهاي و ضرورتهاي افراد به جهت انجام کار شايسته:
براي انجام کار شايسته افراد توجّه به مسائل و عوامل مؤثر در ايجاد کار شايسته اجتناب ناپذير است، از اين رو در اين قسمت به پاره اي از عوامل و مسائل و ويژگيهاي مؤثر در خلق و ايجاد کار شايسته مي پردازيم. از جمله اين عوامل و مسائل مربوط به انجام کار شايسته عبارت است از:
تفاوتهاي فردي در سليقه افراد در انتخاب نوع کار مؤثر است. در اين باره چنين آمده است: امام علي (ع)
مي فرمايد: مردم مانند درختان هستند که همگي از يک آب آبياري مي شوند امّا ميوههايش گوناگون است.\"
همچنين ( درباره آيه ما روزيشان را ميانشان قسمت مي کنيم،) مي فرمايند:\" خداوند سبحان ... با حکمت خود، خواسته ها و همتّها و ديگر احوال ايشان را ( مردم را ) متفاوت و ديگرگون قرار داد و اين امر را مايه قوام و معيشت خلق ساخت، چون يک مرد مرد ديگري را اجير مي کند... اگر مردي از ما ناچار شود کار بنّائي يا نجّاري و يا صنعتگري، و ديگر پيشه ها را براي خويش، انجام دهد با اين وضعيت کارهاي دنيا روبراه نمي شود و آنها نيز فرصتش را ندارند و به يقين از انجام آن ناتوانند. امّا خداوند به اين صورت تدبيري دقيق کرد که خواسته هايشان را گونه گون سازد و خواسته هاي هرکس که به چيزي تعلق گرفت هر يک براي ديگري آن را انجام دهد؛ و هر کدام با کمک ديگري آنطور که مصلحت حالش اقتضا دارد، امور زندگيش را پيش ببرد.
خداوند به اندازه توانائي افراد از آنها انتظار کار دارد، لحاظ نمودن و رعايت اين معيار به عنوان يک اصل توقع افراد از توانائي کاري خود را منطقي مي نمايد. حضرت علي (ع) در اين باره مي فرمايند: \"...روشي را انتخاب كن كه در حدود توان و طاقت تو باشد و بتواني هميشه آن را انجام دهي. \" ساختمان طبيعي و سرشت مردم از يكديگر دور و با هم متفاوت است و از همه بهتر طبيعتي است كه از شرو بدكاري بر كنار تر باشد.
پرهيز از انجام کارهائي که بيش از توانائي افراد مي باشد، ضروري است زيرا نتيجه چنين کاري موجب خواري و ذلّت و عدم کسب موفقيّت لازم در انجام شايسته و نيکوي کار ميشود. در اين رابطه حضرت امام جعفر صادق ( ع ) مي فرمايد:\" سزاور نيست مرد با ايمان موجبات خواري و ذلت خود را فراهم نمايد. عرض شد چگونه آدمي باعث خوار خود مي شود؟ فرمود به كاري دست مي زند كه قدرت و طاقت انجام آن را ندارد.\" امام موسي کاظم(ع) نيزمي فرمايد: \"اي هشام خردمند انديشمند کسي است که کاري را از عهده آن بر نمي آيد، رها مي کند.\"
و در قرآن چنين آمده است: \"خدا هيچكس را تكليف نكند مگر به قدر توانائي او و روز جزا نيكي هاي هر شخص به سود خود او و بديهايش نيز به زيان خود او است بار پروردگارا ما را بر آن چه به فراموشي يا به خطا كرده ايم مؤاخذه مكن بار پروردگارا تكليف گران و طاقت فرسا چنان كه بر پيشينيان نهادي بر ما مگذار بار پروردگارا بار تكليفي فوق طاقت ما را به دوش منه و بيامرز و ببخش گناه ما را و بر ما رحمت فرما تنها سلطان ما و يار و ياور ما توئي ما را بر- مغلوب كردن- گروه كافران ياري فرما.\" \" آيا آنان رحمت پروردگارت را قسمت مي کنند؟ روزي آنان در زندگي دنيا را ما ميان ايشان قسمت مي کنيم. و درجات و مراتب برخي را بر برخي ديگر برتري داديم تا يکديگر را به خدمت گيرند. و رحمت پروردگارت از آنچه آنها گرد مي آورند، بهتر است.\"
نيّت از جمله عواملي هست که در انجام هر کاري تأثير بسزايي دارد، در اين باره حضرت محمد (ص) مي فرمايد: \"جز اين نيست كه اعمال به نيّات است\". \" در هر چيز بايد نيّت نيک داشته باشي، حتّي در خوردن و خواب.\"
\" نجات تنها در اين است كه با خداوند از در خدعه و فريب وارد نشويد كه خداوند با شما خدعه نمايد. زيرا هر كس با خدا خدعه كند خدا با او خدعه خواهد كرد و ايمانش را از وي سلب ميكند. كسيكه با خدا خدعه مي كند اگر درست بفهمد در واقع خود را فريب داده است.
((از حضرت پرسيدند: يا رسول الله چگونه با خدا خدعه مي كند؟)) حضرت فرمود: فريضه اي را كه خداوند بدان امر فرموده انجام مي دهد ولي در نيت غير خدا را اراده مي نمايد. سپس فرمود: راه تقوا درپيش گيريد و از ريا بپرهيزيد كه ريا شرك به خداوند است و ريا كار در قيامت به چهار اسم خوانده مي شود: اي كافر، اي فاجر، اي مكار، اي زيانكار اعمالت بر باد رفت و اَجرت باطل شد.\"
از عوامل مؤثر درانجام کار شايسته اخلاص مي باشد، عمل و عبادتي را خداوند قبول مي نمايد که از روي اخلاص باشد.اين موضوع نشانگر اين است که از افراد وارد شدن به بازار کار بايد به رتبه اي از رشد که موجب حفظ سلامت مسائل مربوط به کار مي گردد، شود. در اين باره آمده است: حضرت محمّد (ص) مي فرمايد: \" دلت را خالص گردان، تا عمل اندک تو را بسنده باشد.\"
و همچنين حضرت علي ( ع ) مي فرمايد: \"هيچ عملي از تو در پيشگاه خداوند مورد قبول واقع نمي شود مگر آن را كه با خلوص انجام داده باشي. \"اخلاص ملاک و معيار عبادت است.\" اين احاديث نشان مي دهد که تأثير عمل خالص بيشتر از عملي است که انسان بدون خلوص نيّت و خلوص رفتار انجام مي دهد و معيار قبولي عمل و عبادت همانا اخلاص افراد مي باشد.
اميد واعتماد و توکل به خداوند نيز در انجام موفق کارشايسته مؤثر است، در اين باره امام جعفرصادق (ع)
مي فرمايد: \"هر که به خدا اعتماد کند، خداوند کارهاي دنيا و آخرتش را، که او را بي قرار کرده اند کفايت مي کند.\"
همچنين آمده است: عمار ساباطي به ابو عبداللّه ( امام صادق (ع) ) عرض کردم:\"انسان مي تواند تجارت کند با اين حال خودش را اجير ( ديگري ) سازد، به اندازه اي که خودش تجارت کند به او داده مي شود. حضرت فرمود: اجير نشود، بلکه از خداوند روزي طلبد و دست به تجارت زند، زيرا اگر مزدوري کند مانع روزي خود شده است.\"
و حضرت محمّد( ص) اميدواري و حسن ظن به خداوند را از جمله عبادت برشمرده و مي فرمايد: \"اميدواري و حسن ظن به خداوند تعالي از عبادات است.\" \" هر که به خدا توکّل کند، خداوند کفايتش کند و هر که از خدا بخواهد، خداوند به او عطا کند و هر که به خدا وام دهد، خداوند آن را باز پس دهد و هر که خدا را سپاس گويد، خداوند به او پاداش دهد.\"
و حضرت علي (ع) نيز در تعريف عبادات خالص و ناب يکي از عناصر مؤثر در خلوص در عبادت اميد به خداوند برشمرده و مي فرمايند : \"عبادات خالص و ناب، آن است كه انسان تنها به خدايش اميد داشته باشد و فقط از گناهانش بهراسد.\"
از ديگر عوامل انجام کار شايسته بهره مندي از معيارهاي دين مي باشد. با بهره گيري از دين است که انسان دنيايش را حفظ مي نمايد و ارزشمندي دينشناسي از هر متاعي ارزشمندتر و قيمتي تر است و نردبان ترقي هست که به وسيله آن رسيدن به هر مقام بلندي ميسّر مي گردد، که البته کمال دين در طلب دانش و به کار بستن آن است. در رابطه با رابطه دين و امور و کارهاي دنيوي چنين آمده است:
امام علي (ع) مي فرمايد:\" دينت را با بهره گيري از دنيايت حفظ کن تا نجات يابي و مبادا دين خود را وسيله حفظ دنيايت قرار دهي که خوار شوي.\"
\"اگر دين خويش را تابع و پيرو دنيايت قرار دهي، دين و دنيايت را تباه كرده اي و در آخرت هم در شمار زيانكاران خواهي بود و اگر دنيايت را تابع دينت قرار دهي هم به دين خود و هم به دنيايت دست يافته اي و در آخرت نيز از رستگاران خواهي بود.\"
\"هر كه نهان خود را اصلاح نمايد، خدا آشكار او را نيكو فرمايد، هر كس به كار دينش پردازد خدا كار دنياي او را درست سازد، و هر كه ميان خود و خدا را به صلاح آرد، خدا ميان او و مردمان را نيكو دارد.\" بدانيد که کمال دين در طلب دانش و به کار بستن آن است.\"
همچنين حضرت امام جواد ( ع ) مي فرمايد: \" دين شناسي، قيمت هرمتاع گران قدر و نردبان ترقي براي وصول به هر مقام بلندي است.\"
از جمله عوامل مؤثر در انجام کار شايسته و نيکو عبارت است از برخورداري انسان از: الف) آگاهي و دانائي. ب) تعقل، تفکّر و خردمندي. پ) بصيرت و معرفت. ت ) دقّت و تدبير. ث) مورد اعتماد بودن.
اساسا عدم برخورداري کارها از آگاهي و دانائي، تعقل و خردمندي، بصيرت ، معرفت وتدبير و دقّت؛ موجب انحراف و ضايع شدن و به هدر رفتن کارها مي گردد. ضرورت علم و معرفت براي انجام فعاليتها به قدري ديده شده است که اطاعت و عبادت خداوند و توحيدي بودن انسان و تشخيص کارهاي جايز ( حلال) و کارهايي که خداوند از انجام آنها بندگانش را باز داشته است ( حرام ) و سعادت و بدختي جامعه انساني و افراد و انجام کارهاي نيکو حتّي انجام هر فعاليت و حرکت فردي و اجتماعي تحت شعاع برخورداري يا عدم برخورداري از ميزان دانائي مي باشد و راه صواب و درست و تحقق کار شايسته با استفاده از علم و معرفت و خردمندي ميسّر است. از پيامبر اکرم و ائمه معصومين که درود و رحمت خداوند بر آنان باد چنين آمده است:
حضرت محمّد (ص) در اين باره مي فرمايد:\" پسر مسعود! هر گاه خواستي كاري را انجام دهي،آن را با آگاهي و خردمندي انجام بده. و بپرهيز از اينكه كاري را بدون دقت و آگاهي انجام دهي زيرا خداوند بزرگ مي فرمايد:\" مباشيد همانند آن زن كه رشته تابيده خود را پنبه كرد.\" هر کس به آنچه که مي داند عمل کند خداوند دانش آنچه را نمي داند را به وي مي بخشد.
نظام زندگي و تكيه گاه بشر عقل اوست. نظم و تربيت و نقطه اتكاء زندگي در عالم حيوانات غرائز است، ولي بشر با اتكاء و مدد عقل به زندگي خود نظم و انضباط مي دهد. همه خوبيها و نيكيها بوسيله عقل نصيب بشر مي شود. كسي كه كارش بر پايه علم و معرفت استوار نباشد، زيان و فساد عملش بيشتر از خير و مصلحت است. \" هر گاه ( پزشکي) به درمان بيماري پردازد، در حالي كه از دانش پزشكي شناخت كافي ندارد، آن گاه ( او را درمان كند) و موجب تلف يا آسيبي به وي گردد، ( پزشک ) ضامن ( کار خود ) خواهد بود.
حضرت امام علي (ع) در زمينه تأثيرات متعدد عوامل ذکر شده بر اعمال و رفتار و مسائل انساني چنين مي فرمايد: \" عبادتي كه از روي فهم و آگاهي ( نسبت به آنكه و آنچه انجام ميدهد) صورت نگيرد، فايده اي ندارد.\" به وسيله علم است كه خداوند اطاعت و عبادت مي شود. با علم، معرفت خداوند و توحيد او حاصل مي شود، به وسيله علم صله رحم، انجام، و حلال و حرام باز شناخته مي شود و علم پيشواي عقل، و عقل تابع آن است و سعادتمندان بدان الهام مي يابند و تيره بختان، محروم مي شوند. علمي كه با آن هدايت خود را فاسد و تباه سازي بدترين علم است. فقط آن چه را مي خواهيد عمل كنيد، ياد بگيريد، زيرا خداوند از علم، جز از طريق عمل كردن به آن، سودي به شما نمي رساند. به يقين دانشمندان ( راستين همواره ) در فكر عمل كردن به علمند و سفيهان ( دانشمند نما ) در فكر ياد گرفتن و نقل علم. شايسته مرد عاقل آن است كه نظر صائب خردمند را بر انديشه خود بيفزايد و دانش خويش را به علم دانشمندان پيوند دهد. عقل حفظ تجربيات زندگي است. در ارزش و عظمت عقل تو بس را است كه راه ظلالت و بدبختي تو از صراط نجات وخوشبختيت تميزمي دهد. عقل بر دو قسم است، اول عقلي كه به طور طبيعي و بر اساس سنّت آفرينش، نصيب بشر مي شود و ديگري عقلي كه از راه شنيدن سخنان ديگران و فرا گرفتن معلومات اين و آن، عايد آدمي مي گردد، ولي براي كسي كه عقل طبيعي و سالم ندارد شنيدن مقالات علمي، سود بخش نيست، مانند كسي كه چشمش نابينا است نمي تواند از پرتو نور آفتاب استفاده كند و موجودات را ببيند. ديدن با نگاه کردن نيست، زيرا گاه چشمها به صاحبان خود دروغ مي گويد، امّا عقل کسي را که از او خير خواهي کند فريب نمي دهد. كسي كه عقل خودرا برهواي نفس خويش مقدم بدارد اعمال و كوششهاي او همواره نيكو و پسنديده خواهد بود.
\"عاقل كسي است كه هر چيزي را در جاي خود قرار مي دهد.\" \"افكار عاقلانه ات تو را به راه صواب و هدايت واقعي راهنمائي مي كند.\" براي آدمي دو فضيلت و برتري است: يكي عقل است و ديگري منطق. با عقل خود استفاده علمي مي كند و به درك حقائق نائل مي گردد و با منطق معلومات خويش را براي ديگران باز گو مي كند و آنان را بهره مند مي سازد.\" \"شايسته است انسان عاقل، خويشتن را از مستي ثروت، از مستي قدرت، از مستي علم و دانش، از مستي تمجيد و تملّق، از مستي جواني مصون نگاه دارد. زيرا هر يك از مستي ها بادهاي مسموم و پليدي دارد كه عقل را زائل مي كند و آدمي را خفيف و بي شخصيت مي نمايد.\" \"عاقل آن كسي نيست كه تنها نيكي را از بدي تشخيص دهد، بلكه عاقل كسي است كه وقتي در مقابل دو بدي قرار مي گيرد ، آن را كه خطرش كمتر و شرش خفيفتر است بشناسد ، و با تن دادن به شر كوچكتر خود را از شر بزرگتر مصون نگاه دارد .\" هر کس بدرستي تجربه آموزد، از هلاکتها جان سالم به در برد و هر کس از تجارب بي نيازي جويد، عواقب امور را نبيند. \"خرد، اندوختن تجربه هاست.\" \" براي تأديب و تنبيه تجربه کافي نيست. انديشه مرد به اندازه تجربه اوست. \"خرد قريحه اي است که با دانش و تجربه زياد مي شود.\" خردمند خواهان کمال است، ونادات جوياي مال.\" كسي كه در پيروي مكتب من يكي از صفات پسنديده را در وجود خود پايدار و محكم سازد او را با آن يك خصلت خوب مي پذيرم و از اين كه فاقد ساير صفات خوب است چشم مي پوشم. ولي بي خردي و بي ديني براي من قابل گذشت نيست و از آن چشم پوشي نخواهم كرد چه آنكه بي ديني مايه نا امني است و زندگي بدون امنيت، تلخ وناگوار است و بي خردي از دست دادن حيات انساني است و انسان بي خرد، جز با مردگان قابل مقايسه و سنجش نيست. سعادت و تدبير در پرتو تدبير و احتياط است، و تدبير و احتياط به تفكر صحيح بستگي دارد. و تفكر صحيح به حفظ ارزشها و اسرار مربوط است.
با بصيرت کسي است که بشنود و بينديشد، نگاه کند و ببيند، از عبرتها بهره بگيرد، آنگاه راههاي روشني را بپيمايد و بدين ترتيب از افتادن در پرتگاهها دوري کند.\"
\"بد بخت و زيانكار كسي است كه از سرمايه هاي عقل و تجربه سودي نبرد و از ذخائري كه به وي عطا شده است بهره اي نگيرد.\" \" اگر طالب نجات و رستگاري هستيد بي خبري و غفلت را ترك گوئيدو پيوسته ملازم كوشش و مجاهده باشيد.\"
حضرت امام جعفرصادق ( ع ) در رابطه با ضرورت نياز مردم هر شهر به برخورداري از کارگزاراني متخصص عالم، آگاه وخيرخواه ومورد اعتماد چنين مي فرمايد: \"مردم هيچ سرزميني از سه كس كه در امر دنيا و آخرتشان بدان پناه برند، بي نياز نيستند و اگر آنها را از دست دهند مردمي هستند به دور از تمدن، به فقيهي عالم و پارسا، و اميري خير خواه كه فرمان برده مي شود، و پزشك آگاهي كه مورد اعتماد باشد.\" كسي كه بدون بصيرت و دانائي، به كاري دست مي زند مانند مسافري است كه در بيراهه مي رود، او هر قدر بر سرعت سير خود مي افزايد به همان نسبت از جادّه دورتر مي شود.
امام موسي كاظم ( ع ) فرمودند:
خداوند به اهل عقل و فهم فرموده مژده بده به كساني كه سخنان را مي شنوند و از آن چه خوب و پسنديده است پيروي مي كنند. اينان كساني هستند كه خداوند آنها را هدايت فرموده و اينان صاحبان عقل ودرايت هستند.
انجام کار شايسته انسان عاقل صورت نمي گيرد، مگر با شناخت زمان و مقتضيات و اوضاع روزگار، ميزان شناخت و توجّه لازم افراد نسبت به اين مسئله مهم افراد را در انجام کارهاي شايسته ياري مي نمايد. در اين باره چنين آمده است:
حضرت محمّد (ع) مي فرمايد: هر کس که دري از خير به رويش گشوده شود، بايد آن را غنيمت شمرد؛ زيرا که نمي داند آن در، کي به رويش بسته مي شود.
امام علي (ع) نيز مي فرمايد: کارها در گرو زمانهاي خود هستند.
كسي كه اوضاع روزگار خود را مي شناسد از آمادگي در مقابل مقتضيات آن غفلت نمي ورزد.
شتافتن در کاري پيش از اينکه فرصت دست دهد و درنگ و کندي کردن ( به کاري) پس از دست دادن فرصت، نشانه نادايست.\"
حضرت امام جعفر صادق ( ع ) همچنين مي فرمايد:
انسان عاقل بايد زمان خود را بشناسد، به كاري كه موظف است روي آورد و آن را به درستي انجام دهد.
هوشياري در کنار تلاش و خلّاقيت و شکوفائي سرمايه ها نيز از پيشنيازهاي ديگر انجام کار شايسته است. در اين باره آمده است: امام علي (ع) مي فرمايد: \"پس بر شما باد كه با تلاش و كوشش پي گير و هوشياري، اين سرمايه هاي هستي را شكوفا ساخته و آمادگي لازم را بدست آوريد تا در آن زندگي جاويد نتيجه كوشش اين جهاني خود را دريابيد. \"
دورانديشي و عاقبت انديشي نيز از موارد ديگريست که در انجام شايسته کارها تأثير بلند مدتي در زندگي جامعه انساني دارد و بر پايداري کارها و معرفي کارها و پيشگيري از عواقب بسيار مؤثر مي باشد.
امام علي (ع) در اين رابطه مي فرمايد:
هر کس دست به کاري زند بي آن که در عواقب آن بينديشد، خود را در مهلکه گرفتاريها اندازد. پيروزي با دورانديشي و اراده پايدار به دست مي آيد. در عزم و تصميمي که با دور انديشي همراه نباشد خيري نيست. دور انديش کسي است که برخورداري از نعمت و ثروت او را از کار براي آخرت باز ندارد\". \" دورانديشي عاقبت نگري است و رايزني با خردمندان.\"
از جمله ابزار کسب دانش، آگاهي و شناخت مطالعه در کنار پژوهش و تحقيق مي باشد، در اين باره آمده است:
امام علي (ع) مي فرمايد: دل ها مانند بدنها خسته مي شود پس (براي رفع خستگي آن ها) حکمتهاي تازه بجوييد. هر کس چيزي را بجويد به همه اش يا بخشي از آن مي رسد. مشاهده مانند خبر نيست. (براي ترقي و پيشرفت) روشي بهتر از پژوهش و تحقيق نمي باشد.
حضرت امام جعفرصادق ( ع ) در اين باره همچنين مي فرمايد: \"مطالعه بسيار و پيگير در مسائل علمي، باعث شگفتي عقل و تقويت نيروي فكر و فهم است.\" از جمله پندهاي لقمان به فرزندش اين بود كه به او گفت: فرزندم! در روزها و شبها و ساعات خود بهره اي را براي دانش اندوزي قرار ده، زيرا هيچ تباهي را هم چون ترك آن نخواهي يافت.\"
آموزش، فراگيري مهارتها و دانائي از جمله مواردي است که پيش نياز انجام کار شايسته مي باشد. در اين باره آمده است:
حضرت علي ( ع ) مي فرمايد: \"هيچ فعاليت و حركتي نيست مگر آن كه در انجام آن به علم و معرفت نيازمندي.\" \" بهترين چيزي که نوجوانان بايد فرا گيرند، چيزي ( مطالب و مهارتي ) است که در بزرگسالي خود به آنها نياز خواهند داشت.\" \" اي جماعت بازرگان! احکام داد و ستد را بياموزيد سپس تجارت کنيد. احکام داد و ستد را بياموزيد و سپس تجارت کنيد.احکام داد و ستد را بياموزيد و سپس تجارت کنيد. \"
امام جعفر صادق(ع) نيز مي فرمايند:\" هر کس که بخواهد تجارت کند بايد احکام دين خود را بياموزد تا حلال را از حرام باز شناسد. کسي که احکام دين خود را نياموزد و تجارت کند در کام شبهات فرو غلتد.\"
مشورت و مشاور نيز از عوامل مؤثر ديگر در انجام کار شايسته مي باشد و کار را از خردمندي و پختگي و سنجش بيشتر و مناسبتر برخوردار مي نمايد در کار مي باشند. ضرورت توجّه به اين عامل مهم را در رهنمودها و سيره ائمه اطهار (ع) مي توان مشاهده نمود. تا جائيکه تأکيد شده است قبل از انتصميم گيري مشورت نما و حتّي ميزان بالاي برخورداري افراد از دانش و دانائي آنها را از مشورت در امور مورد نياز بي نياز نمي سازد. در اين باره آمده است:
حضرت امام علي ( ع ) مي فرمايند :\" بهترين مشاوران تو، خردمندان و دانشوران و تجربه داران دور انديشند. قبل از تصميم گيري مشورت كن و پيش از اقدام در كار فكر كن.\" \"...هيچ پشتيباني مانند مشورت كردن نيست.\"
حضرت امام حسن ( ع ) نيز مي فرمايند:\" هيچ قومي با يكديگر مشورت نكردند مگر آن كه به راه پيشرفت خود رهنمون شدند.\" امام جعفر صادق (ع) در اين باره فرموده است: \"در کارت با کسي مشورت بکن که از خدا مي ترسد.\"
امام رضا ( ع ) همچنين مي فرمايد: \"هيچ انديشه اي با انديشه امام موسي كاظم ( ع )، برابري نمي كرد و( با اين حال ) چه بسا با يكي از خادمان سياه خود مشورت مي كرد.\"
توجّه به برخورداري فرد از ويژگيها و تخصص و مهارتها ي مورد نياز کار مورد نظر نيز در انجام شايسته کار مؤثر است.. اين مسئله حتّي در مواردي که اجراي فرائض دي مي باشد مد نظر است:امام علي (ع) مي فرمايد: "بايد فصيح ترين فرد شما اذان بگويد و آگاهترين شما به مسائل ديني امامت ( نمازتان) را به عهده گيرد."
"و بر سر هر يك از كارهايت مهتري از آنان بگمار كه نه بزرگي كار بر او چيره شود و نه بسياري آن، وي را پريشان و درمانده سازد، و هر عيبي را كه از دبيران خود ناديده بگيري بر عهده خود تو گذارده شود. \" موقعي كه فرومايگان در بين مردم سروري و بزرگي به دست آورند آرزوي خوشبختي و سعادت آن جامعه از ميان مي رود و در هاي ترقي و تعالي به روي مردم، بسته مي شود.
 ارتباطات از عوامل مؤثر ديگر در انجام کار شايسته ارتبات مي باشد. ارتباطات در ايجاد فضائي سالم و محيطي مناسب براي انجام کارها به طور شايسته و همچنين سلامت روحي، رواني، جسمي افراد بسيار مؤثر مي باشد و رضايتمندي کارکنان و کارآفرينان را نسبت به انجام خدمتي کا ري که انجام مي دهند و کاري که عرضه مي نمايند و بهره وري کار و کارآمدي کار تاثير بسزائي دارد.
مردم داري يکي از عوامل موفقيّت در کار مي باشد. در اين باره امام جعفر صادق(ع) مي فرمايد: نيک مردم داري يک سوم خردمندي است.
سامان يافتن همزيستي و معاشرت، به پيمانه اي پر مي ماند که دو سومش هوشمندي و يک سومش ناديده گرفتن ( خطاي ديگران ) است.
مبادا مردم تو را خود فريفته سازند زيرا ( نتيجه) اعمالت به خودت باز مي گردد نه به آنها.
تنگ چشمي، بالاتر و بدتراز بخل است ، زيرا بخيل نسبت به آنچه خود دارد بخل مي رزد، امّا تنگ چشم هم به مال مردم و هم به مال خودش بخل مي ورزد، تا جائي که هر چه دست مردم مي بيند آرزو مي کند که، به حلال يا حرام، از آن او باشد؛ از آنچه روزيش کرده نه سير مي شود و نه سودي بر مي گيرد.
حضرت محمّد (ع) نيز در اين باره مي فرمايند: کسي که به فردي غير امين امانت سپارد، خداوند ضامن او نيست؛ زيرا او را به امانت سپاري به غير امين باز داشته است.
بنده به حقيقت ايمان به حد كمال نمي رسد تا آنكه نزاع و لجاجت لفظي را حتي در جائي كه حق
با وي است رها سازد.
حضرت خطاب علي (ع) مي فرمايند: \"اي علي سرآمد كارها سه كار است: انصاف با مردم، هم دردي و كمك به برادر ديني، و به ياد خدا بودن در همه حال.\"
حضرت امام علي ( ع ) نيز مي فرمايند : از مراكز بد نام بپرهيز، از مجالسي كه مورد سوء ظن است دوري كن و بدان كه رفيق بد، دوست خود را فريب مي دهد و ميل او را به كارهاي نا پسند تحريك مي كند و سر انجام آلوده اش مي سازد. چشم پوشي از آنچه در دست مردم است بالاتر از بخشندگي است. بر شما باد به ارتباط و بخشش به يکديگر و دوري گزيدن از جدائي و پشت کردن به يکديگر.\"
كسي كه درارتباط با مردم از در الفت و محبت وارد شود، مردم دوستدار وي خواهند شد.
و همچنين حضرت علي (ع) خطاب به يکي از زمامداران چنين مي فرمايند: \" هيچ گاه خود را فراوان از مردم پنهان مدار ، كه پنهان بودن زمامداران از مردم نمونه اي است از تنگ خويي و كم اطلاعي در كارها، و نهان شدن از مردم، زمامداران را از دانستن آن چه بر آنان پوشيده است باز دارد، پس كار بزرگ نزد آنان اندك به شمار آيد، و كار اندك بزرگ نمايد. زيبا، زشت شود و زشت زيبا، و باطل به لباس حق در آيد. \"
امام حسن (ع) نيز در رابطه با تنبيه و مجازات مي فرمايند: \" و در مجازات خطا کار شتاب مکن و ميان خطا و مجازات راهي براي عذر خواهي قرار بده.
امام جواد (ع) مي فرمايد:\" آن که براي پيروي از هوس تو راه پيشرفت را از تو پنهان کند، با تو دشمني کرده است.\"

********راهبردهاي مؤثر در تحقق انجام کار شايسته:
محکم کاري از عوامل ديگر موفقيّت انجام شايسته کار مي باشد، حضرت محمّد (ص) در اين باره مي فرمايد:\" خداوند تعالي دوست دارد که هر گاه فردي از شما کاري کند آن را محکم ( و بي عيب) انجام دهد. خدا دوست دارد هر گاه يکي از شما کاري انجام مي دهد، آن را درست و استوار انجام دهد.
پايداري و شکيبائي، صبر و پشتکار در انجام کار شايسته نام برد. در اين باره حضرت علي (ع) مي فرمايد : کار کنيد. آن را به پايانش برسانيد و در آن پايداري کنيد، آن گاه شکيبايي ورزيد و ... تلخي صبر را شيريني کاميابي مي برد. با تحمّل رنج ها سروري بدست آيد. صبر کليد رسيدن است و کاميابي سرانجام کسي است که صبر کند. همه خير و خوبي در خويشتنداري است. هيچ شرافت و افتخاري چون بلند همّتي نيست. و نيز حضرت محمّد (ص) نيز در مذمّت آثاري از بي صبري مي فرمايد:
خداوند متعال از هر آدم درشت خوي ذليلي که در بازارها بي تابي مي کند و جاروجنجال و داد و فرياد راه مي اندازد و در شب مثل نعش مي افتد و در روز مانند الاغ است و به کار دنيا آگاه است و به آخرت نادان، نفرت دارد.
استمرار و مداومت در تحقق از عوامل مؤثر ديگر کار شايسته است. در اين باره آمده است: و حضرت محمّد (ع) مي فرمايند برترين کار، با دوامترين آنهاست هر چند اندک باشد. محبوبترين کار نزد خداوند با دوامترين کار است، اگر چه اندک باشد. \" کار اندک، که برآن مداومت ورزي، از کار بسيار که از آن خسته شوي اميدوار کننده تر است.\" عبادتي كه به طور مداوم و مستمرباشد، دليل برسعادتمندي است.\"
امام سجّاد (ع) نيز مي فرمايد: \"دوست دارم بر کار مداومت داشته باشم، اگر چه اندک باشد.\"
و همچنين امام باقر (ع) مي فرمايند: \"هيچ چيز نزد خداوند محبوبتر از کاري نيست که بر ان مداومت شود، هر چند اندک باشد.\"
مراقبت و نظارت بر کارها از عوامل مهم در انجام سالم کار است. در باره اهميّت مراقبت و نظارت بر کار چنين آمده است:
حضرت علي ( ع ) در رابطه با ضرورت مراقبت و نظارت بر کارها با ذکر توصيه به عمل نمودن آن چنين فرموده است: \"مراقبت در پاك واقع شدن عمل دشوارتر از خود عمل است.\" \"خدا رحمت كند كسي را كه چون سخن حكيمانه اي بشنود، فرا گيرد... و از نظارت و مراقبت خدا بر اعمالش غفلت نكند ...\"
 از عوامل ديگري که موجب مي شود انسانها در انجام کارهاي شايسته از موفقيّت لازم برخوردار نشوند سرگرم نمودن خويش به کارهاي غير ضروري مي باشد . در اين باره حضرت علي (ع) مي فرمايد: كسي كه خويشتن را به كارهاي غير ضروري سرگرم كند با اين عمل، كارهاي ضروري خود را ضايع و تباه نموده است. هر گاه کارهاي مستحبي بر امور واجب ضرر رساند، مستحب را رها کنيد. در هيچ واجبي کوتاهي نبايد و در هيچ مستحبي سخت گيري نشايد. کسي که ارزش خود را بشناسد خود را با امور فناپذير خوار نمي کند. دورترين مردم از موفقيّت کسي است که شيفته سرگرمي و مزاح است.
همچنين امام جعفر صادق(ع) مي فرمايد: خوشابه حال کسي که آرزوهاي پوچ و دروغ او را سرگرم نکرده باشد.
حضرت محمّد (ع) نيز آمده است: ارجمندترين مردم کسي است که آنچه را که برايش سودي ندارد رها کند.
ميانه روي و تعادل در انجام شايسته کار نيز ازويژگيهاي مؤثر کار است: در اين باره امام جعفرصادق (ع) مي فرمايد: روش تو در كسب و كار بايد آنگونه باشد كه تلاشت بيش از كوشش انسان تنبل ( كه پي كار نمي رود) و كمتر از فعاليت فرد حريص، كه خشنود و مطمئن به دنياست، و در اين موضوع روش ميانه روي را پيش گير و خودت را از فرد ناتوان بالاتر بر و آنچه را كه بدان نيازمندي كسب كن.
حضرت علي ( ع ) نيز مي فرمايد: \" فرزند عزيز در شئون زندگي و امور عبادي ميانه رو باش و از افراط بپرهيز.. بخشنده باش ولي ولخرج مباش؛ و صرفه جو باش ولي سختگير مباش. ولخرجي سر لوحه فقر و ناداري است. بخشنده باش ولي ولخرج مباش؛ و صرفه جو باش ولي سختگير مباش. \"ميانه روي مال اندک را رشد و اسراف مال زياد را نابود مي کند.\" \"ميانه روي زندگي را تأمين مي کند.\" اسراف مايه نابودي است و ميانه روي مايه توانگري.
امام کاظم (ع) نيز در اين باره فرموده است: \"هيچ انساني با ميانه روي، نيازمند نشد.\" و امام حسن عسکري (ع) مي فرمايد: \" ميانه روي اندازه اي دارد، که اگر از آن فراتر رود بخل است.\" \"هيچ خرجي در نزد خدا محبوبتر از خرجي نيست که با ميانه روي همراه باشد.\" \"ميانه روي و نيک روشي و شيوه درست و پسنديده، جزئي از بيست و اندي جزو ( شيوه ) نبوّت است. \"
رعايت حقوق ديگران و مديريت درست مالي از مولرد ديگر انجام کار شايسته است. که اگر به جا و به موقع و به اندازه از آن در جهت کارهائي که بايد هزينه شود، استفاده نگردد منجر به ايجاد خسارت و مشکلات مي گردد. البته اين استفاده به موقع و به جا از اموال، در موارد ديگر هم صادق و قابل تعميم مي باشد. در اين بار آمده است:
امام جعفر صادق (ع) مي فرمايد: از جمله (عوامل) پايندگي مسلمان و پايندگي اسلام، اين است که اموال در دست کسي باشد که حق و حقوق آن را بشناسد و از آن در راههاي نيکوکاري به مصرف رساند و از
( عوامل) نابودي اسلام و نابودي مسلمانان، اين است که اموال در دست کسي باشد که حق و حقوق آن را نشناسد و از آن در راههاي نيکوکارانه به مصرف نرساند. همچنين حضرت محمّد (ص) مي فرمايد: ميانه روي در خرج کردن نيمي از ( مديريت اقتصاد) زندگي است. \" قدمهاي هيچ يك از بندگان ، در قيامت جابجا نمي شود تا مورد پرسش چهار سئوال واقع شود. از عمرش كه در چه راهي فاني نموده، از جوانيش كه در چه راهي فرسوده اش ساخته، از عملش كه چگونه بوده و چطور انجام داده و از مالش كه از كجا به دست آورده و در چه راهي صرف نموده است.\" \"کسي که مزد مزدبر ( کارگر) را کم دهد، خداوند عملش را باطل گرداند و بوي بهشت را که از مسافت پانصد ساله به مشام مي رسد بر وي حرام کند. کم دادن مزد مزدبر ( کارگر) از گناهان بزرگ است. \" مزد کارگر را بدهيد پيش از آنکه عرقش خشک شود و در همان حال کار، مزدش را برايش مشخص کنيد.\" حضرت محمّد (ع) نهي فرمود از اينکه کارگري پيش از تعيين مزدش به کار گرفته شود. نشانه خشنودي خداوند متعال، در ميان آفريدگانش، دادگري سلطان آنها و ارزاني نرخهايشان است و نشانه خشم خداوند تبارک و تعالي بر آفريدگانش، ستمگري سلطان آنها و گراني نرخهايشان است.
امام جعفر صادق (ع) نيز مي فرمايد: \" بالا بودن قيمت ها، اخلاق را بد مي کند، امانتداري را از بين مي برد و انسان مسلمان را دلتنگ و بي قرار مي سازد.\"
عدم توجّه به عبرت و پند و آنچه موجب پيشرفت انسان در کارها مي شود نيز از جمله عوامل عدم کسب موفقيّت در انجام کار شايسته مي باشد. در اين باره آمده است: حضرت علي ( ع ) فرمودند : \" كافي است كه واقعه گذشته، ما را بر معيار ديگر قضايا آگاه سازد، و كافي است كه خردمندان از تجاربي كه اندوخته اند عبرت بگيرند و آنها را سر مشق ‎آينده خويش قرار دهند . از آنان مباش كه ? آن چه را مايه عبرت است وصف كند و خود عبرت نگيرد، و در اندرز دادن مبالغه كند، و خود اندرز نپذيرد. در گفتن، بسيار گفتار، و در عمل، اندك كردار. در آن چه نا ماندني است خود را بر ديگري پيش دارد، و آن چه را ماندني است آسان شمارد. غنيمت را غرامت پندارد و غرامت را غنيمت انگارد. كافي است كه واقعه گذشته، ما را بر معيار ديگر قضايا آگاه سازد، و كافي است كه خردمندان از تجاربي كه اندوخته اند عبرت بگيرند و آنها را سر مشق ‎آينده خويش قرار دهند .\" \"هر کس تو را پند دهد، به تو نيکي کرده است.
حضرت محمّد (ص) نيز در اين باره مي فرمايد: غافل ترين مردم کسي است که از دگرگوني دنيا از حالي به حال ديگر پند نگيرد. \" همچنين امام جعفر صادق ( ع ) نيز مي فرمايد: انسان عاقل از يك سوراخ مار دوبار گزيده نمي شود يعني انسان عاقل همواره تجربيّات خود را به خاطر مي سپارد و عملا بكارمي بندد و اگر يك بار اشتباه كرد دوباره آنرا تكرار نمي كند.
 آزمايش نمودن و کنترل کار موجب کسب اطمينان نسبت به انجام شايسته کار مي گردد، در اين باره حضرت امام علي (ع) در اين رابطه مي فرمايد: هر کس کارها را نيازمايد، فريب خورد. اعتماد کردن پيش از آزمون خلاف دور انديشي است.
توجه به حقوق افراد و پرهيز از مسامحه و سهل انگاري در اداي حقوق ديگران و پرهيز از ظلم:
يکي از عوامل مهم پرهيز از ظلم توجه به حقوق افراد است، و دستورات اسلامي حکم مي کند که افراد از مسامحه و سهل انگاري در اداي حقوق ديگران پرهيز نمايند، اين موضوع در روابط حقوقي و مالي صاحبان معاملات اقتصادي و مالي نيز مورد توجّه مي باشد.
پيامبر اكرم(ص): مسامحه و سهل انگاري در اداي حق ديگران براي آنكس كه مي تواند، ظلم محسوب مي شود.
غوال اللئالي، ج4، ص72

********راهکارهاي ايجاد فرهنگ کار شايسته:
امام جعفرصادق ( ع ): تحقق اهداف نيازمند برنامه ها و ابزاري است که به وسيله آن اهداف تحقق مي يايد. ضرورت اين معنا را در سخن امام جعفر صادق ( ع ) مي توان يافت. امام مي فرمايد: \" خداوند امتناع از اين دارد، كه كارها جز از طريق اسباب و وسائطش، انجام شود. به همين سبب با بهره مندي از سرچشمه پر فيض رهنمودهاي اصولي و پوياي اسلامي در رابطه با مسائل کاري، لازم است در جهت رشد و نهادينه نمودن فرهنگ کار گامهاي شايسته اي برداشته شود و با تبيين مباني و راهبردها و راهکارهاي مسائل کار از ديدگاه اسلامي؛ منبع و مأخذ قانون گذاري و کتب درسي و دايره المعارف ها و دستورالعملها و طراحي سيستمها و برنامه ها و آموزش کار را توانمند تر و متقن تر و پوياتر گردد. قابل ذکر است که، کار شايسته به ميزان فراهم شدن زمينه ها ي خلق و پديد آمدن کار شايسته مي تواند ظهور و بروز نمايد و به مراتب کمال ارتقاء يابد، به همين سبب فرهنگ سازي کار شايسته به جهت فراهم شدن زمينه و بستر ايجاد کار شايسته، ضرورت و توجّه به بهره مندي از راهکارها ئي که تسهيل کننده و عينيت بخش فراهم شدن اين مهم مي باشد، متذکر مي شود، که از جمله آنها عبارت است از :
الف) تبيين منشور مسائل کار از جمله راهکارهائي هست که اگر با توجّه به تجربيات، دانش عوامل مؤثر در خلق کار شايسته و روند رو به رشد جامعه انساني صورت پذيرد مي تواند گام مهمي از هدفمند نمودن تحقق خلق کار شايسته با توجّه به پشتوانه سرمايه اي متقن مباني و راهبردها و راهکارهاي مشخص و روشن و قابل قبول مي گردد که منجر به بهره وري و کارآمد نمودن جامعه کاري در دورههاي مختلف و انتقال تجربيات نسلهاي مختلف به هم مي گردد.
ب) تبيين قوانين و دستورالعملهائي که منجر به بستر سازي و فرهنگ سازي خلق کار شايسته گردد.
پ) تدوين کتب درسي و کمک درسي مورد نياز دوره ها و مراتب و ابعاد مختلف کاري بطور مستمر و متوالي و متوازن به جهت تعليم و تربيت نيروهاي کاري و کار آفرين، مورد نياز در دوره ها و مراتب شغلهاي مختلف به جهت ايجاد زمينه و بستر و فرهنگ کار شايسته.
ت) توجّه به استفاده و بهره مندي بهينه از امکانات تبليغي و آموزشي مختلف ( رسانه، کلاس درس، فيلمهاي ويدئوئي، امکانات تکنولوؤي روز،ايجاد کتابخانه هاي صوتي و تصويري و توليد و استفاده از انکانات فيلم سازي و برنامه هاي متنوع صدا وسيما و بهرهمندي از همايشها و کلاسها و کارگاه هاي آموزشي در رابطه با فرهنگ سازي کار شايسته و فراهم شدن بستر و زمينه هاي لازم.
ث) ايجاد مراکز وفضاي فعال و پويا و کارشناسي، مطالعه و پژوهش و تحقيق در رابطه با خلق کار شايسته و توسعه دادن و به روز نمودن آن در محيط هاي کاي و آموزشي دانشگاهي و پيوستگي ميان مراکز دانشگاهي و کاري در زمينه هاي مختلف کاري و بهره مندي از تجربيات و تحقيقات داخلي و خارجي.
ج) استفاده از عنصر هنر و نهادينه سازي عوامل خلق فرهنگ کارشايسته به سيله آثار هنري مانند شعر،نمايشنامه، داستان بلند و کوتاه، فيلم، فيلم متحرک، سرود، در سطوح مختلف سنّي با توجّه به توالي و توازن و تنوع مطالب قابل طرح و سطوح سني مختلف.
چ) توجّه به آموزش و تربيّت نيروي انساني کار آفرين و مدير و کارگزار، به طور مستمر در سطوح مختلف سنّي به طور عمومي و تخصصي در دوره هاي کوتاه مدّت و بلند مدّت.
نويسنده و محقق: نصرت احمدي