نويسنده: آيت الله محمد هادي معرفت
فروزان‌ترين بعد اعجاز بياني قرآن، همسازي با نغمه‌اي دلنشين، و آهنگهاي وزين صوتي است، آنگاه كه با صدايي گرم و زيبا، و آوايي نرم و فريبا، دمساز گردد، اتشي بر خرمن دلها افكند.
كه شعله‌هاي تابناكش جهانيان را به سوز و گداز گذارد.
در دستور تلاوت آمده: قرآن را با آهنگي حزين و نغمه دلنشين، تلاوت كنيد.
بگرييد و بگريانيد((1))، قرآن، از همان روزهاي نخست، با همين شيوه شيوا، سنگدلان عرب را شيفته و شيداي خود نمود، و انديشه مقاومت و ايستادگي را از آنان ربود.
اعراب، شگفت زده، در برابرقرآن،‌زانوي تسليم بر زمين زده وبه عجز و ناتواني خود اعتراف، و اعجاب و تحسين خود را در مقابل قرآن صريحا ابراز داشتند.
اين يك جاذبه و كشش روحاني بود، كه اين مردم سخت دل و مغرور را به نرمي و گرايش واداشت.
گو اينكه برخي آن را شعر، و پاره‌اي سحرش مي‌پنداشتند، ولي خود نيك مي‌دانستند كه قرآن نه شعر است و نه سحر، گر چه همچون شعر نافذ است و همچون سحر، افسونگر.
.. ان من البيان لسحرا... ((2)). قرآن و سخنوران عصر پيامبر اصولا، عبارت و جمله بنديهاي قرآن به گونه‌اي تنظيم شده: روان، يكنواخت،‌ هماهنگ و همساز.
حروف و كلمات ان متناسب و هم آوا،‌پيوسته به يكديگر پيوند خورده‌اند.
با اينكه قرآن كلام منثور ((3)) است،‌به كلام منظوم بيشتر مي‌ماند. بدين وصف، سبك نويني در لغت‌نامه عرب به ارمغان آورد، و نظم و تاليف جديدي به جهانيان ارائه نمود،‌اعراب و جهانيان را به حيرت و شگفتي واداشت.
وليد بين مغيره ـ يكي از سران با نفوذ عصر جاهليت ـ براي اولين بار كه تلاوت قرآن را شنيد، گفت: آنچه كه فرزند ابي كبشه ((4)) مي‌سرايد، مايه شگفت است، به خدا قسم،‌ نه شعر است و نه سحر و نه هذيان گويي، بدرستي كه آن سخن خداست. قريش را اين سخن ناخوش آمد، وي را سرزنش كردند: چرا چنين گفتي و مسلمانان را چيره‌تر ساختي. به آنان گفت‌: به خدا قسم، روز گذشته، سخني از محمد(ص) شنيدم،‌كه هرگز به سخن آدميان نمي‌آمد، و پريان را چنين انديشه‌اي نشايد... به خدا قسم، شيرين و دلپذير باشد، و رويه‌اي زيبا در بردارد... بدرستي كه بر آن ثمربخش، و ريشه آن استوار. از همه برتر، و چيزي بر آن چيره نيايد ... پيش از موسم حج نزد وليد آمدند تا چاره بيانديشند، چه كنند كه عرب را از گرد او باز دارند.
به آنان گفت: درباره سخن افسونگر او چه انديشيده‌ايد.
گفتند: مي‌گوئيم جادوگر است.
گفت: زمزمه‌هاي جادوگران را شنيده‌ام،‌هرگز شباهتي به آن ندارد.
گفتند: مي‌گوئيم ديوانه است.
گفت: هرگز آشفتگي ديوانگان را ندارد.
گفتند: مي‌گوييم شاعر است، و اين شعر او است كه افسون مي‌كند.
گفت: وزنهاي شعر و رجز و انواع آن، بر همه مشهود است، كه سخن وي از همگي جدا است.
گفتند: مي‌گوييم ساحر است، و اين سحر او است كه او را چيره ساخته.
گفت: افسون ساحران را ديده و شنيده‌ام،‌هرگز تناسبي با آن سخن و الا و شيوا ندارد.
گفتند: پس چه بگوييم.
گفت: هر چه بگوييد، باور ناكردني است و خود را رسوا كرده‌ايد.
جز آنكه بناچار ساحرش خوانيد، كه به سحرانگيزي كلامش بيشتر مي‌ماند، زيرا كه ميان فرزندان و پدران تفرقه انداخته، و زنان را بر شواهران گستاخ نموده، و افراد را از قبيله‌هايشان جدا ساخته.
از اين رو شايد بتوان او را به سحر و افسونگري نسبت داد
(( 5)). و سخناني از اين قبيل، كه جملگي حاكي از دلهره و هراس اعراب بود، و خود را در مقابل قرآن، پاك باخته بودند. و نيز كساني مانند: طفيل بن عمر ـ شاعري برازنده و از اشراف عرب بشمار مي‌آمد ـ و نصر بن حارث ـ زعيمي نافذ اكلمه و سخنوري توانابود ـ و عتبه بن ربيعه ـ بزرگمردي كهن و محترم در ميان اعراب ـ عيان بود
((6))،‌ سر عجز در مقابل قرآن فرود آورده بودند... خداوند از زبان آنان گويد: بل قالوا اضغاث احلام، بل افتراه، بل هو شاعر
((7)): گفتند: آشفتگي خوابهاي او است، يا بافته‌هاي مغزي او، يا شاعري چيره است. ثم ادبرواستكبر. فقال: ان هوالا سحر يوثر
((8)): پشت كرد و رفت،‌و مغرورانه گفت: افسوني بيش نيست كه از ديگران فرا گرفته. قرآن نيز در نكوهش چنين سنجش بي‌خردانه گويد: افسحر هذا ام انتم لاتبصرون.
((9)) آيا اين اين سخن به افسون مي‌ماند. يا آنكه بينش خود را فرو نهاده‌ايد... و ما هو بقول شاعر، قليلا ما تومنون
((10)): اين،‌به سخن شاعران نمي‌ماند. پذيرشتان اندك است. خداوندان سخن،‌و استادان بيان،‌در آن روز، درباره قرآن چنين داوري مي‌كردند، و آن را يك پديده نو، و والاتر از انديشه انسانها مي‌دانستند، كشش آن آنان را مجذوب،‌و از درخشش آن، پاك مرعوب گشته بودند، گاهي شعر و گاهي سحرش مي‌ناميدند،‌ولي مي‌دانستند: زيباتر از شعر و فريباتر از سحر است ... چرا چنين مي‌گفتند. قرآن و ادباي عصر حاضر ادباي عصر حاضر، و سخنوران دوره معاصر، نيز همگام با گذشتگان،‌ هم آواز، همان سخنان را تكرار مي‌كنند: والاتر از شعر است و شيواتر ازهر كلام ... بي‌نظير و بي مانند ... همانا كلام خدا است. در اين زمينه، استاد محمد عبدالله ( دراز) گويد: ... قاري قرآن، اگر نيك تلاوت كند، آنگونه كه خواست قرآن است، نه آنگونه كه خواست خود او است ... هر آينه مي‌يابي: آوايي هماهنگ و نغمه فراگير، تمام وجودت را فرا گرفته،‌با آنكه قرآن شعر نيست،‌ولي در آن چيزي مي‌يابي كه در شعر و نغمه‌هاي ديگر هرگز يافت نمي‌شود ... آري، از نغمه قرآني چنان سرخوش مي‌گردي كه هرگز در لذتهاي ديگر آنچنان خوشي نخواهي ديد... اين حروف قرآني است، و كلمات آسماني است، كه با نظم و تاليف خاص خود،‌و با فاصله‌هاي رديف قرار گرفته، اين چنين جمال و زيبايي آفريده.
((11)) استاد محمود مصطفي گويد: از دوران كودكي،‌بدون آنكه بدانم،‌اين حقيقت را يافته‌ام،‌ و آن حكايتي از موسيقي دروني قرآن بود، كه از عميق‌ترين اسرار نهاني اين كتاب آسماني بشمار مي‌رود، دريافت و ساخت آن وجود دارد، نه شعر است و نه نثر است و نه سجع،‌بلكه خود يك ياختار نوين كه با رديف قرار گرفتن واژه‌هاي متناسب چنين آواي موسيقايي را بوجود آورده است. بسي فرق است ميان موسيقي بروني كه شاعران،‌با تصنع و تكلف آن را مي‌سازند،‌و بر قافيه‌ها و نظمهاي از پيش تعيين شده استوار مي‌باشد... و موسيقي دروني قرآن، كه از اسرار معماري همين ساختار است و بس، كه با يك سطر از كلام، ‌و كمتر از يك بيت، و بدون آنكه رعايت قافيه كرده باشد،‌چنان آواي بلندي سر مي‌دهد كه هيچ يك از تركيب بندهاي ادبي به او نمي‌رسد...
((12)) سيد قطب گويد: عرب را جنون عارض نگرديده بود،‌وقوف خود را بر مزاياي شعر از دست نداده بودند،‌موقعي كه گفتند: اين پيوند كلام والا، شعر است. ربوده بود،‌و چنين گفتار دلربايي، يافت آنان را دگرگون كرده بود... اينها از ويژگيهاي شعر است كه پايه‌هاي آن راپي‌ريزي مي‌كند،‌آنگاه قافيه و وزن تفاعلن را رها كرده،‌و آزادانه گوياي مطالب خويش است،‌و در عين حال از ويژگيهاي شعر برخوردار، آواي موسيقايي دروني، و فاصله‌هاي متناسب و نزديك به هم، ‌آن را از وزنهاي تفاعلن و تفاعيل بي‌نياز ساخته،‌بافت و ساخت قافيه را بخود گرفته، همان نثر و نظم را بهم آميخته است ...
((13)) استاد مصطفي صادق رافعي گويد: موقعي كه قرآن،‌بر عرب قرائت گرديد،‌يافتند: حروف هر كلمه، و كلمات هر جمله از آن، داراي آواي بلندي است،‌كه به جهت نظم و تاليف خاص خود، مانند آن است كه يك قطعه را تشكيل داده، كه قرائت آن،‌نغمه مي‌آفريند.

هنرمندان غيرمسلمان كشورهاي مختلف دنيا از سال آينده مي‌توانند در جشنواره هنرهاي تجسمي جوانان مسلمان شركت كنند.
نخستين جشنواره هنرهاي تجسمي جوانان مسلمان در شش رشته طراحي،نقاشي و نگارگري، پوستر،مجسمه‌سازي، كاريكاتور و خوشنويسي نستعليق شهريورماه سال جاري در گرگان برگزار مي‌شود و شركت‌كنندگان در اين جشنواره آثارشان را با موضوع قرآن، پيامبراعظم (ص)، جلوه‌هاي حج، انتفاضه، انتظار، همدلي و همراهي، ستايش و نيايش، شكوفايي و خلاقيت تا 20 مردادماه به دبيرخانه جشنواره ارائه مي‌كنند.
امسال در نخستين دور از اين جشنواره آثار جوانان مسلمان 30 كشور دنيا شركت خواهد داشت و به گفته محمود شالويي مدير كل دفتر امور هنرهاي تجسمي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، قرار است از سال آينده آثار هنرمندان جوان غيرمسلمان نيز به اين جشنواره راه پيدا كند و زمينه حضور آنها نيز در جشنواره فراهم شود. اين جشنواره با انگيزه رقابت در عرصه خلاقيت‌هاي هنري،ارتقاي سطح تخصصي هنرجويان و با هدف ارتباط هنري هنرمندان جوان سراسر كشور با جوانان مسلمان جهان برگزار مي‌شود.