سه شنبه ۱۷ ارديبهشت ۱۳۸۷
شماره ۱۰۱۹
 
۷ خانواده  
 
شماره قبل
حاكميّت و ولايت در خانواده
قسمت دوم
دايره اين ولايت، تنها محدود به امور تربيتي و اقتصادي و اين گونه تصرفات نمي شود، بلكه در صورتي كه مفسده اي براي صغير نباشد ولي مي تواند براي او زن بگيرد، يا او را به شوهر بدهد.
در ميان فقها، بحثي هست كه: اگر ولى، صغيري را زن يا شوهر دارد، آيا هنگامي كه صغير، بالغ و رشيد شد مي تواند عقد را فسح كند يا نه نظر مشهور اين است كه: خير.
البته با وجود پدر و جد پدرى، هر دو در عرض هم و به طور مستقل ولايت دارند و هر كدام كه قبل از ديگري به ولايت طفل، كاري انجام دهد، صحيح است و اگر هر دو باهم انجام دادند، كاري كه جد انجام داده، صحيح است.
وصي نيز - به قول بعضي از فقها - در صورتي كه در وصيت به او اجازه داده شده باشد، مي تواندبه صغير زن يا شوهر بدهد و همچنين در صورتي كه صغير بالغ بشود و نيازمند ازدواج باشد و رشد نداشته باشد مي تواند به او زن يا شوهر بدهد.
بديهي است كه اگر ولي و وصي نباشد، وظيفه حاكم شرع است كه نسبت به اموال صغار و تصرفات لازم، تصميم گيري كند و حتي اگر به مصلحت بود، در مورد ازدواج آنها نيز اقدام كند. اين ولايت، درمورد آنهايي كه بعد از بلوغ، ديوانه يا سفيه مي شوند نيز ثابت است.
يك مسأله بسيار مهم.
آيا پدر و جد پدري در خصوص ازدواج، بر دختري كه هنوز شوهر نكرده است ولايت دارند، يا ندارند.
بديهي است كه طرح سؤال فوق، صرفاً، در محدوده ازدواج است اما در مسائل اقتصادي و ديگر جنبه هاي زندگى، بدون هيچ ترديدى، پدر وجد پدري ولايت ندارند، همچنان كه آنها بر دختر بيوه خود نيز هيچ گونه ولايتي ندارند.
درحقيقت، سؤال اين است كه: آيا پدر و جد پدرى، هيچ گونه ولايتي بر دختري كه به حد بلوغ و رشد رسيده و هنوز ازدواج نكرده است ندارند يا اين كه ولايت آنها در مورد ازدواج او ثابت و محفوظ است.
پاسخ اين سؤال از نظر روايات و فتاواي فقها دشوار است.
صاحب شرايع كه يكي از فقهاي بزرگ مذهب ماست مي گويد:.
ظاهرترين روايات، دلالت دارد بر اين كه پدر و جد پدري بر دختر باكره رشيده، در عقد دائم و عقد منقطع، ولايت ندارند. بنابراين، اگر يكي از آنها او را عقد كند، عقد صحيح نيست، مگر اين كه دختر راضي شود.(7).
شيخ الفقها و امام المحققين، مرحوم شيخ محمد حسن نجفى، صاحب كتاب جواهر الكلام، پس از نقل رواياتي كه مؤيد نظريه صاحب شرايع است، مي گويد:.
بنابراين، استدلال به اين نصوص، بر آنچه مورد نظر است، تمام است و جمع ميان روايات مخالف و موافق، از راه فرق گذاشتن ميان عقد دائم و عقد منقطع و اعتقاد به اين كه در اولي ولايت هست و در دومي ولايت نيست، قابل قبول نيست. چنان كه عكس آن هم درست نيست، زيرا اين فرق ها تنها از راه يك نوع ملاحظه واعتباري است كه نمي تواند مدرك حكم شرعي باشد.(8).
در مجموع، اقوال و فتاوايي كه در اين مسأله وجود دارد، به قرار زير است:.
1. اختيار او فقط به دست پدر يا جد پدري است.
2. اختيارش فقط به دست خودش است.
3. در عقد دائم اختيارش به دست خودش و در عقد منقطع، اختيارش به دست پدر يا جد پدري است.
4. درعقد منقطع اختيارش به دست خودش و در عقد دائم اختيارش به دست آنهاست.
5. هيچ يك استقلال ندارند؛ بنابراين، ازدواج او در صورتي صحيح است كه هم خودش راضي باشد و هم پدر يا جد پدرى.
معمولاً مراجع فتوا در عصرما بنا را بر احتياط مي گذارند و توصيه مي كنند كه براي رعايت احتياط، به قول اخير عمل بشود.
آية اللّه سيد محمد كاظم يزدي صاحب عروة الوثقي - رضوان الله عليه - مي گويد:.
نبايد احتياط ترك شود و بايد ازدواج هم به اجازه دختر و هم به اجازه ولي باشد.
بديهي است كه اجازه گرفتن از پدر يا جد پدري براي دختري كه تجربه ندارد و ممكن است گرفتار احساسات و عواطف تند بشود و زرق و برق ظاهري او رافريفته گرداند، بهتر است.
در حقيقت، يك عقل آزموده در اين جا به كمك دختر مي آيد و ضمن اين كه به خواست و رضاي او احترام مي گذارد، با راهنمايي و ارشاد، او را از سقوط در ورطه بدبختي و دربه دري حفظ مي كند؛ مخصوصاً كه پدر يا جد پدرى، جز خير و سعادت فرزند دلبند خود چيزي نمي خواهند و به همين جهت است كه: اگر او را از ازدواج با مردي كه مورد علاقه و كفو اوست، منع كنند و مرد ديگري به همان شرايط براي ازدواج با دختر، موجود نباشد، ولايت آنها - بدون هيچ ترديدي - ساقط مي شود.
براي اين كه دوشيزگان متعهد و مكتبى، بيشتر به جنبه اخلاقي اين موضوع توجه كنند، روايت زير را در اين جا مي آوريم:.
دختري پيش پيامبر آمد و عرض كرد: پدرم مرا به عقد برادرزاده خود درآورده و از اين راه خواسته، جبران خساست و پستي وي كند و من نمي پسندم. پيامبر فرمود: آنچه پدرت انجام داده، اجازه ده. گفت: اجازه نمي دهم؛ زيرا رغبتي به آن ندارم، فرمود: برو و با هر كه مي خواهي ازدواج كن. دختر گفت: رغبتي به آنچه پدرم انجام داده، ندارم، ليكن مي خواستم اعلام كنم كه پدرها هيچ اختياري درمورد دختران خود ندارند.(9).
پدرها و اجداد پدري هم توجه داشته باشند كه: ازدواج تحميلي موجب سعادت و خوشبختي فرزندانشان نخواهد شد، بلكه ممكن است در آغاز يا نيمه راه زندگى، مجبور به متاركه وجدايي شوند.
ادامه دارد
بالای صفحه

برگزاري كارگاه آموزشي ازدواج دانشجويي در مشهد

كارگاه آموزشي ازدواج دانشجويي ويژه زوج‌هاي دانشجو در مشهد برگزار مي‌شود.
حقوق متقابل زن و شوهر، هنر تقسيم كار در منزل، مديريت اقتصادي خانواده، اخلاق در حريم خانواده، بررسي چگونگي بروز اختلاف در مراحل زندگي زناشويي از مهمترين موضوعات اين كارگاه است.
كارگاه مذكور در سه مرحله و در روزهاي 19 و 26 ارديبهشت ماه در تالار ابن سيناي مشهد برگزار مي‌شود.
خاطرنشان مي‌شود، در اين نشست دكتر افروز، دكتر جشني، حجت الاسلام واعظ موسوي، دكتر وثوق و دكتر فردوسي پور حضور دارند.
 لازم به ذكر است، كارگاه مذكور به همت ستاد ازدواج دانشجويي خراسان رضوي و نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشكده علوم پزشكي مشهد برگزار مي‌شود

بالای صفحه

حجاب زنان، موضوع تازه‌ترين نمايشگاه نگارخانه ماه مهر تهران 

نگارخانه ماه مهر نمايشگاهي از آثار امين نوراني ، هنرمند شيوه رئاليسم اجتماعي را با موضوع زنان بر پا كرده است.
به گزارش خبرنگار فرهنگي ايرنا ، نوراني در اين نمايشگاه كه تا پايان هفته ادامه مي‌يابد، مجموعه‌اي شامل ? ??اثر رنگ و روغن خود را به نمايش گذاشته است .
آثار اين هنرمند نمايانگر نكاتي نامكشوف از زندگي زنان ايراني است و مي تواند از نظر جامعه شناسي هنري مورد بررسي و تدقيق قرار گيرد . نوراني از نظر شيوه هنري در سبك رئاليسم اجتماعي دسته بندي مي‌شود .
شيوه هنري رئاليسم ، شيوه‌اي است كه هنرمند به واسطه آن به بيان واقعيات زندگي مي‌پردازد و در برابر شيوه رمانتيسم كه يك دنياي آرماني را در اثر هنري توصيف مي‌كند ، قرار دارد .
هنرمندان سبك رئاليسم اجتماعي به دردها و دغدغه‌هاي جامعه خود مي‌پردازند و امين نوراني نيز دغدغه‌هاي اجتماع خود در رابطه با زن و مسايل مبتلا به آنان را در آثار خود بازگو مي‌كند.
نقاشي‌هاي نوراني بيشتر ، زناني در پوشش برتر ( چادر) را نشان مي‌دهد كه به نور خيره شده‌اند ، گويا كه آرماني را مي‌بينند.
اين هنرمند آثار خود را از هم اكنون تا پايان هفته در نگارخانه ماه مهر در برابر ديد علاقه مندان قرار داده است .

بالای صفحه

كمپوت گوجه‌سبز

كمپوت گوجه‌سبز راه حلي است براي آن‌هايي که طرفدار ميوه‌هاي‌ ترش هستند، ولي به خاطر داشتن ناراحتي گوارشي از خوردن آن محروم‌اند.
اين كمپوت، مانند هر كمپوت ديگري، به‌دليل اضافه كردن شكر، طعم شيريني دارد؛ البته شيريني آن به حدي نيست كه ترشي و طعم و مزه خاص گوجه‌سبز را تحت‌تاثير قرار دهد. به هر حال براي شما غنيمت است.

مواد لازم:
- گوجه‌سبز  يك كيلوگرم
- شكر  250 گرم
- آب   5 پيمانه

طرز تهيه:
1 - ابتدا در يك قابلمه ي استيل يا لعابي، شكر و آب را ريخته و با قاشق آن‌قدر هم بزنيد تا شكر به‌طور كامل در آب حل شود. سپس محلول حاصل را از داخل صافي ريزي عبور دهيد.
2 - دوباره محلول را داخل قابلمه ريخته و روي حرارت اجاق‌گاز قرار دهيد تا جوش بيايد.
در اين فاصله، چوب گوجه‌ها را كنده و آنها را خوب بشوييد. بعد از اينکه محلول آب و شكر به جوش آمد، گوجه‌ها را به آن اضافه كنيد.
3 - شعله اجاق‌گاز را كم كنيد تا گوجه‌سبزها در محلول آب و شكر بپزند. سپس گاز را خاموش كرده و پس از سرد شدن، کمپوت را ميل كنيد.

نکات:
1- زمان جوشيدن گوجه‌ها در محلول نبايد خيلي زياد باشد، زيرا گوجه‌ها له شده و هسته آنها جدا مي‌شود.
2- در صورتي كه كمپوت را با طعم شيرين‌تر دوست داريد، مقدار شكر آن را كمي بيشتر كنيد.

نقش بازي در رشد اجتماعي كودك

بررسي تاريخ گذشته بشري نشان مي دهد كه سعي و تلاش انسان براي ورزش و بازي قدمت كهني دارد . به كار بردن مهارت هاي تير اندازي ، سواركاري ، كشتي گيري و اثار بجا مانده بر در و ديوار هاي سنگي و غارها حاكي از فعاليت هاي مستمر جسمي نزد اقوام پيشين است .
اهداف عمده ورزش و بازي در تاريخ بشري عبارت است از حفظ سلامت و نشاط و شادابي و افزايش توان جسمي كه همه اين عوامل در جهت نيل به اهداف انسان براي بهتر و راحت تر زيستن انجام گرفته است . بنابراين ورزش با وجود اين اهداف جزء تفكيك ناپذير زندگي كودكان و نوجوانان به حساب مي ايد .
اقاي رياحي از متخصصان ايراني نيز معتقد است بازي در شكل گيري و يادگيري رفتارهاي اجتماعي كودك لازم و ضروري است .
از انجا كه ارزوي قلبي والذين موفقيت و شادابي و نشاط كودكان مي باشد ، لذا ضروري است با ديدي درست به بازي كودكان بنگرد تا اين فعاليت خود جوش به صورت عامل كار امدي جهت موفقيت در تمامي عرصه هاي اجتماعي در ايد . از جهتي هر گونه بي توجهي به اين امر باعث بروز اثرات مخرب و زيان بخش خواهد شدكه چه بسا جبران ان بسيار مشكل خواهد بود .
ذهن هر انديشمندي با ديدن بازي گرهي بچه هاي انسان و حتي حيوان به اين فكر مي افتد كه چرا فرزند انسان بازي مي كند و چه رابطه اي بين بازي و زندگي اجتماعي كودك وجود دارد و ايا بازي در شكل گيري شخصيت كودك تاُثيري دارد ؟ وسولات ديگر
بازي از نظر عامه مردم چيزي جز تلف كردن وقت نيست و يا به بازي به عنوان عامل سرگرم كننده ان هم براي راحتي خودشان مي نگرند . به همين دليل والدين بيشتر نگران خواب ، غذا و درس خواندن كودكان خود مي باشند و بسيار جالب است كه اوليا در حين بازي كودكشان علاقه دارند خط مشي انان را مشخص كنند و بر اساس ان نحوه بازي به صورت مشورت بلكه به صورت ديكته اي در اوردند . اين در حالي است كه يكي ازويژهگيهاي بازي شكوفايي استعدا د و خلاقيت مي باشد . همچنين بازي حالتي است براي ارزيابي توان و موقعيت و راهي است براي ورود به عرصه اجتماعي و اماده شدن براي پذيرش نظم و انظباط و قوانين حاكم بر اخلاق . پس بازي رامي توان يك ازمايشگاه تجربي در نظر گرفت كه بستر را براي ورود به ازمايشگاه عملي زندگي اماده مي سازد . بازي وسيله اي براي بروز احسا سات و برقراري روابط ، توصيف تجربيات ، اشكار كردن ارزو ها و خود شكوفايي است .
بازي كودك با بازي اغاز مي شود و و جزء لاينفك رفتار او محسوب مي شود . با توجه به زندگي صنعتي امروز و فضاي كم و محدود اپارتمان ها و كار تمام وقت والدين ، توجه كمتري به بازي كردن كودكان مي شود ، لذا بايد براي فراهم نمودن زمينه و امكانات بازي كودكان تلاش بيشتري نمائيم تا با تاُكيد بر اين مهم و شناخت استعدادهاي كودكان ، اينده روشن را در همه ابعاد براي كشور عزيزمان رقم بزنيم ، چرا كه درصد بالايي از جمعيت كشور را كودكان و نوجوانان تشكيل مي دهند پس توجه به اين مهم حائز اهميت است . شروع بازي را مي توان به گذشته هاي بسيار دور حتي به ابتداي پيدايش انسان نسبت داد . در حقيقت بازي جزئي از زندگي انسان از تولد تا مرگ  است ودر تمامي تاريخچه بشر مندرج مي باشد .
عوامل موُثري در بازي را مي توان به چهار عامل زير دسته بندي نمود .
1- سن       2- جنسيت         3- هوش        4- محيط                    
بازي فوايد بسيار زيادي دارد كه برخي از ان ها عبارتند از :                  
الف): جنبه جسمي : اساس بازي از سن 3 تا 9 سالگي شروع و اهميت ان در 10 تا 12 سالگي با علاقه نشان دادن به سرعت ، قدرت ، مهارت بازي و ميل به رقابت در بازي به مرحله اوج خود مي رسد.    ب) : از جنبه ذهني : بازي حس كنكاوي كودك را بر مي انگيزد و قدرت ابتكار او را افزايش مي دهد و قدرت حل مشكل را در او افزايش داده و شخصيت ذهني و جان او را توانمند مي سازد .    ج): از جنبه عاطفي : هنگامي كه كودك فرصت مناسبي به دست اورد ، مهر ، محبت و خشونت خود را نشان مي دهد . بدينوسيله بازي ابزاري است براي متعادل نمودن احساسات ، تا كودك مهرباني و حق جوئي را بياموزد . 
د): از جنبه اموزش و مقرارت : در بازي هدفمند مقررات خاصي دارد كه كودك ناگزير بايد به ان تن دهد و نيز اصولب انظباتي وجود دارد كه بايد ان ها را بياموزد در غير اينصورت ممكن است از جمع طرد شود وي با تحمل اين نظم راه و رسم زندگي را مي اموزد .
مي گويند بازي يك فصل شيرين ، زيبا و جذاب از دايستان زندگي است . همه فعاليت هاي زندگي را مي توان با بازي تجربه كرد و به وسيله ان شور و شادي را افزايش داد . در بازي شور و شوق ، ميل و رغبت با بازي تجربه كرد و به وسيله ان شور و شاي افزايش داد . در بازي شور و شوق ، ميل و رغبت ، رضايت و خشنودي وموفقيت و پيروزي هست . هر چقدر پيروزي ها و لذت بردن هاي ما از بازي هايي كه مي كنيم بيشتر باشد . رضايت و پيروزي ما هم بالا تر مي رود و زندگي را زيبا تر و روشن تر مي بينيم يكي از كار شناسان خلاقيت درباره بازي بچه مي گويد : باي شغل بچه هاست . وقتي خوب بازي مي كنند ، يعني از عهده بازي زندگي هم به خوبي بر مي ايند . هر چقدر در بازي موفق باشند در زندگي هم موفق مي شوند .بنابراين بصورت مختصر و مفيد مي توان گفت كه كودك در جريان بازي مي تواند تجربه كسب كند . با توانايي ها و ضعف هاي خود اشنا شود، فشارهاي رواني خود را تخليه نمايد ، فكر و ذهن خود را مهارت داده و با راه هاي مختلف حل مشكل و مجهولات اشنا شود و از اين طريق دوست يابي نموده و همكاري را از شركت در فعاليت هاي گروهي بياموزد و درس را پس از بازي و ورزش بهتر درك كند
منبع مجله تربيت - روزنامه جام جم          ( مريم شريفي )