تالار عظيم شهر استكلهم ــ محل اعطاي جوايز نوبل‌ ــ شامگاه 29 آوريل در تسخير شش جوان ايراني بود.
در مراسم با شكوهي كه با حضور شهردار پايتخت، مقامات دولتي، اساتيد دانشگاه، محققان برتر و نمايندگان شركت‌هاي بزرگ برگزار شد، جايزه اول بهترين ايده تجاري سوئد به شش دانشجوي جوان ايراني اعطا شد كه با طرح نوآورانه‌اي كه در قالب يك شركت فن‌آوري نوپا ارائه كرده‌اند، استادان برجسته، صاحبان صنايع و روساي بزرگترين شركت‌ها را در قلب اسكانديناوي به تحسين واداشتند.
مسابقه ايده تجاري Venture Cup كه امسال با شركت 929 گروه از دانشگاه‌ها، موسسات علمي و شركت‌هاي پيشتاز سوئدي برگزار شد، يكي از معتبرترين مسابقات طرح تجاري صنعتي در سطح جهان تلقي مي‌شود كه بسياري از برگزيدگان دوره‌هاي قبلي آن، امروز مديران شركت‌هاي موفق و مشهور تجاري دنيا شده‌اند.
طرح نوآورانه اين دانشجويان ايراني مقيم سوئد كه جايزه نوآوري و تكنولوژي تجاري سوئد را هم نصيب آنها كرده در زمينه بينايي رايانه‌يي و پردازش تصوير است و مي‌تواند تحولي جدي در زمينه جست‌وجو در تصاوير و فيلم‌هاي رايانه‌يي ايجاد كند و به همين دليل توجه شركت‌هاي بزرگ رايانه‌يي مثل "گوگل" و "ياهو" و موسسات بزرگ سرمايه‌گذاري سوئد را به خود جلب كرده است.
عليرضا توكلي طرقي، دكتراي رباتيك و پژوهشگر جوان دانشگاه سلطنتي تكنولوژي استكهلم (KTH) و از پايه‌گذاران اصلي شركت نوپاي "اوكولوس آي" از اين طرح موفق فن‌آورانه مي‌گويد.
وي درباره جايزه اعطا شده به اين گروه گفت: Venture Cup معتبرترين مسابقه در زمينه تجاري كردن اختراعات تكنولوژيك است. در سوئد هم مثل ساير كشورهاي پيشرفته، دولت بودجه زيادي را تخصيص مي‌دهد كه دانشگاهها را به سمت طرحهاي صنعتي و تكنولوژيك هدايت كند و اين يكي از عواملي است كه باعث شده در اين كشورها ارتباط تنگاتنگي بين دانشگاه و صنعت شكل بگيرد به طوري كه در حال حاضر بيشترين صادرات اين كشور را محصولات صنعتي تشكيل مي‌دهد.
وي خاطر نشان كرد: دانشگاه‌ها و شركت‌هاي بزرگ صنعتي در سوئد چنين مسابقاتي را برگزار مي‌كنند تا محققاني را كه تحقيقاتشان به يك طرح تجاري مناسب منتهي مي‌شود شناسايي و حمايت ‌كنند. تقريبا تمام دانشگاه‌ها، شركت‌ها و محققاني كه طرح تجاري خوبي براساس ايده‌هاي فن‌آورانه دارند از سراسر سوئد در اين مسابقه شركت مي‌كنند كه امسال تقريبا 929 از سوي اساتيد دانشگاه تا صنعتگران ارائه شد كه از بين همه آنها، 10 طرح و در نهايت از بين آنها طرح ما به عنوان برنده اصلي مسابقه انتخاب شد. اين جايزه به دليل تکنيک و تجاري سازي ايده و کار گروهي به شركت اعطا شد.
اين پژوهشگر ايراني تصريح كرد: مراسم اعطاي جايزه در همان سالني انجام شد كه جايزه نوبل اعطا مي‌شود و شهردار استكهلم و مسوولان بسياري از صنايع در آن حضور داشتند و پس از آن، نمايندگان شركت‌هاي بزرگ مثل گوگل و ياهو براي خريد اين پروژه اعلام آمادگي كردند. پنجشنبه هفته گذشته هم نمايشگاهي از شركت‌هاي نوپا (startup company) سوئد برگزار شد كه در انجا هم شركت ما جزو 30 شركت اول در سوئد انتخاب شد و طرحمان را ارائه كرديم.
وي خاطرنشان كرد: البته جايزه مسابقه Venture Cup بيشتر حالت نمادين داشته و بيشتر يک اعتبارو مهر تاييد است که از سوي هيت داوران به ايده ممتاز داده مي شود که کمک بسيار بزرگي براي وارد شدن به بازار جهاني و جلب توجه سرمايه‌گزاران است و مبلغ آن حدود 200 هزار كرون سوئد است. از طرف ديگر يك شركت خارجي هم حدود همين مبلغ را در قالب اطلاعات و خدمات مشاوره‌يي به ما اعطا كرد و يك شركت مشاوره‌يي ديگر هم دفتر، كارمند و هزينه وكيل و حق اختراع را به شركت هديه كرد.چنين جوايزي كه در كشورهايي مثل سوئد مرسوم است نشان‌دهنده توجه بخش خصوصي به حمايت از تحقيقات خصوصا در قالب شركت‌هاي نوپاست كه مطمئنا اگر در ايران هم چنين تسهيلاتي گسترش پيدا كند كمك موثري به توسعه تحقيقات كاربردي و فن‌آوري‌هاي پيشرفته خواهد بود.
توكلي طرقي در ادامه درباره طرح ابتكاري شركت كه اين چنين مورد توجه قرار گرفته است به ايسنا گفت: اين فن‌آوري امكان پردازش همزمان (REAL TIME) تصاوير ويديو و يافتن اشخاص، اشياء و موضوعات مورد نظر كاربر را فراهم مي‌كند و البته اين كار را برخلاف سيستم‌هاي ابتدايي رايج جست‌و‌جو كه براساس نام ثبت شده براي تصاوير است، براساس بينايي رايانه‌يي و پردازش تصوير انجام مي‌دهد. از كاربردهاي اين سيستم، يافتن و حذف صحنه‌هاي نامناسب فيلمها مثل صحنه‌هاي خشونت آميز و غير اخلاقي يا پيدا كردن سريع صحنه‌هاي مربوط به شخص يا مکان يا رويدادي خاص در بين هزاران ساعت فيلم و تصاوير ويديويي است. وي خاطر نشان كرد: سيستم‌هايي كه قادر به شناسايي افراد و اشيا در فيم‌ها باشند پيش‌ از اين هم ساخته شده‌اند ولي آنچه طرح ما اين طور متمايز كرده، دقت و سرعت فوق‌العاده آن و امكان جست‌وجوي آني در اينترنت است كه بسيار مورد توجه شركت‌هاي رايانه‌يي قرار گرفته است.
توكلي طرقي تصريح كرد: اين سيستم كاربردهاي مهم و بسيار متنوع ديگري هم دارد از جمله اين كه مي توان يك يا چند تصوير از فرد يا شي يا محل خاصي را به سيستم داد و با سرعتي فوق‌العاده تمام عكس‌ها و فيلم‌هاي حاوي اين فرد يا شي يا صحنه خاص را در اينترنت پيدا كرد. اين مساله در مواردي مثل تهيه سريع گزارش‌هاي خبري ، شناسايي مجرمان و ... بسيار كاربرد دارد.
وي خاطر نشان كرد: با استفاده از اين سيستم كاربران قادر خواهند بود به سرعت تصاوير و فيلم‌هاي خود را كه به صورت غيرمجاز و بدون رعايت حقوق پديده آورده يا براي سوء استفاده - حتي با اعمال تغييراتي - در سايت‌هاي مختلف استفاده شده، شناسايي كرده و نسبت به پيگيري و حذف آنها اقدام كنند.
توكلي طرقي در ادامه به تاريخچه جالب شكل‌گيري اين شركت اشاره كرد و گفت: ما تقريبا سه، چهار سال يك انجمن دانشجويان ايراني در سوئد راه‌اندازي كرديم و از آنجا با هم آشنا شديم و تصميم گرفتيم از ايده‌هاي تحقيقاتيمان كارآفريني كنيم. غير از من، پنج نفر ديگر از نسل دوم ايراني‌هاي مقيم سوئد هستند كه بر خلاف نسل اول مهاجران كه بعضا موقعيت اجتماعي و شغلي چندان خوبي نداشته و در جامعه سوئد پذيرفته نشده‌اند، سعي دارند نشان دهند كه چيزي از سوئدي‌ها كم ندارند و با بهره‌گيري از پشتوانه‌ فرهنگ ايراني كه اهميت زياد به تلاش و كوشش مي‌دهد و تاكيد خانواده‌ها كه درس خواندن را به اندازه نان شب واجب مي‌دانند در اين زمينه بسيار موفق بوده‌اند به طوري كه طبق آماري كه چند وقت پيش اعلام شد، ايراني‌ها بعد از سوئدي‌ها بزرگترين گروه در دانشگاه‌هاي اين كشور هستند. خيلي جالب بود در شبي كه جايزه اين مسابقه اعطا مي‌شد از هزار نفري كه در سالن شهر استكهلم جمع شده بودند تنها فقط ما شش نفر غير سوئدي بوديم كه اول هم شديم. وي كه تحصيلات كارشناسي‌اش را در دانشگاه شهيد بهشتي به پايان برده با اشاره به اين كه در تابستان امسال از رساله دكتريش در رشته رباتيك دفاع مي‌كند و در ضمن، دانشجوي فوق ليسانس رشته مديريت در دانشگاه بازرگاني استكهلم هم هست، اظهار كرد: تحصيل در رشته مديريت به پيشبرد اين طرح و تجاري كردن آن بسيار به من كمك كرد تا با دوستان ديگر در قسمت تجاري براي صنعتي كردن اين تكنيك همفکري کنيم و البته بقيه اعضاي اين گروه هم همگي دو رشته‌يي هستند، يعني همزمان در يك رشته مهندسي و رشته مديريت يا اقتصاد درس مي‌خوانند. ما دو سه سالي است كه كارمان را بر اساس طرحي كه از طرف من و بابك رسول زاده - يكي ديگر از اعضاي گروه كه او هم دانشجوي دكتري رباتيك دانشگاه KTH است‌ - آغاز و با کمک چهار دوست ديگرمان آن را تجاري‌سازي کرديم به طوري كه همين الان سرمايه‌گذاران، ارزش شركت را حدود 30 ميليون كرون (سه ميليارد تومان) ارزيابي كرده‌اند كه پيش‌بيني مي‌كنم تا سال 2012 به حدود 120 ميليارد تومان برسد كه با توجه به ماهيت تكنولوژيك كار ما كه نرم افزاري است اين رشد چندان عجيب نخواهد بود و در حال حاضر مشغول مذاكره با گوگل و ياهو هستيم كه شايد علاقمند شوند در شركت سرمايه‌گذاري كنند. وي با بيان اين كه در سال‌هاي اخير همچنان ارتباط خود را با مراكز علمي داخلي حفظ كرده است به ايسنا گفت: تقريبا سه سال پيش گرنتي را با همكاري پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي ايران به مبلغ يك ميليون كرون از دولت سوئد گرفتم كه سه سال دانشجويان ايراني با هزينه‌هاي دولت سوئد به مركز ما بيايند و تز فوق ليسانسشان را انجام دهند كه تا حالا شش دانشجو هر كدام براي مدت سه، چهار ماه آمده‌اند و رفته‌اند و علاوه بر آن پنج دانشجوي ايراني هم دارم كه تحقيقات پايان نامه‌شان را با بودجه و در راستاي تحقيقات شركت انجام مي‌دهند. محقق دانشگاه سلطنتي تكنولوژي استكهلم كه مسووليت واحد تحقيق و توسعه شركت نوپايشان را نيز برعهده دارد، اضافه كرد: ما در روزنامه‌هاي سوئدي اعلام كرده‌ايم كه خيلي علاقمنديم بستري براي تجاري کردن ساير طرحها باشيم و با تکيه بر اين تجريه موفق و گروه پويا تکنيکي - تجاري خود دانشجويان ايراني را براي تحقيق پايان نامه شان جذب كنيم و تا الان 10 درخواست از دانشجويان دريافت كرده‌ايم كه مايلند كه تز دكتري (PHD صنعتي) خود را در جهت تحقيقات بلند مدت شركت انجام دهند. اين چيزي است كه در شركت‌هاي با تكنولوژي بالا مرسوم است. مثلا مايكروسافت يكي از بزرگترين شركت‌هاي تحقيقاتي در زمينه پردازش تصوير است كه شايد بسياري از اين تحقيقات هيچ وقت به جايي نرسد و در صنعت استفاده نشود و فقط به صورت مقاله منتشر شود و البته بعضي هم به محصولات با ارزشي منتهي مي‌شود. اين توجه به تحقيقات يكي از استراتژي‌هاي عمده شركت هاي با تكنولوژي بالاست و ما هم در مدرسه اقتصادي ياد گرفته‌ايم كه بايد در زمينه تحقيقات سرمايه‌گذاري كنيم و فرصت خوبي هم براي خود ما است كه هميشه به روز بمانيم و ارتباطمان را با دانشگاه‌هاي مختلف حفظ كنيم.