سه شنبه ۲۴ ارديبهشت ۱۳۸۷
شماره ۱۰۲۵
 
۴ قرآن  
 
شماره قبل
پاسخ حسين کهفي به سروش
هفتم(قسمت پاياني):
جانشين خدا در زمين كجا و خدا شدن در سطح توان كجا؟ چه خلط نامباركي است اين برداشت. قرآن صفات خليفه گري آدميان و حدود آن را خود نيز مشخص نموده است. يا داود انا جعلناك خليفه في الارض فاحكم بين الناس بالحق و لا تتبع الهوي فيضلك عن سبيل ا... در خلافت حضرت داود حكم عادلانه، وظيفه خلافت و عدالت، محور خلافت است. حضرت داود نيز مانند حضرت رسول فناي في ا... بود اما در داستان قضاوت خود ترك اولي كرد11. به براهين متين دقت نكرد و دچار غفلت گرديد و خدا او را آگاه كرد. (سوره ص آيات23 - 26 )
حضرت يوسف در كاخ فرعون همت به زليخا نمود و اگر برهان قاطع حق برايش آشكار نمي شد به زليخا گرايش مي كرد (سوره يوسف آيه24 )
عشق بي حد حضرت سليمان به اسب او را دچار آسيب مي‌كرد و خدا او را آگاه كرد و او اسب ها را كشت (سوره ص آيه 33 ).
در مورد همه پيامبران چنين مصاديقي صحت دارد و در قرآن از آن ها نقل شده است، پس چگونه است كه نفس خدايي شده، فرمان خدايي صادر نمي كند و اگر خدا در آنها دخالت نمي كرد همه آنها اشتباه اساسي و ذنب مرتكب مي شدند، فناي في ا... شدن هم امكان خطا و لغزش را از بين نمي برد، لطف خدا و حمايت او هميشه لازم و ضروري است، اگر سيئه كنترل شود، ذنب كه گناه اجتماعي است باقي مي ماند كه نياز به استغفار دارد، در سوره فتح خداوند رسماً به پيامبر مي گويد ليغفر لك من ذنبك .... خطاهاي اجتماعي كه محصول گذشتگان و حال است آيندگان را نيز در بر مي گيرد و پيامبران نيز از آن ها در امان نيستند و نياز به غفران خداوند دارند اگر حضرت رسول (ص) در سطح توان خود كه يك سطح بسيار بالايي است، خدايي شده و عين خدا مي تواند وحي صادر كند، چطور در محاصره ذنب است و اگر خدا او را غفران نكند خود فرو خواهد افتاد و در اين شرايط، چگونه وحي رسول حتي به مردم زمان خودش نيز مي‌تواند قابل اعتماد باشد.
حضرت رسول(ص) قرائت سوره توبه را به ابوبكر مي سپارد اما وحي نازل شده و آن را پس گرفته و به حضرت علي(ع) واگذار مي كند (روايت شيعه و سني )؛ در اعلام جانشين? خود به حضرت علي (ع) به دلايل خاصي تعلل مي كند، خداوند به او دستور مي دهد كه آنچه را كه ما مي گوييم ابلاغ كن وگرنه دينت كامل نمي شود (سوره مائده و روايت شيعه و سني ).
چگونه اين رسول عين خداست كه عملش با اصلاح خداوند راست مي گردد. از اين نمونه ها صدها مورد در قرآن كريم آمده است و همه آنها بيانگر آن است كه در تمام لحظات زندگي حضرت رسول، بدون استثناء در هر سطحي كه بوده است، نياز به هدايت و راهنمايي و دستگيري را از خداوند داشته است، رسول اكرم (ص) خود مي گفت اي خداوند يك لحظه مرا به حال خود وامگذار. و بدون دخالت او نمي توانسته است راه نجات را طي كند.
حضرت رسول بارها و بارها مي خواسته كه جواب سوال پرسش كنندگان را در همان ابتدا به وسيله وحي بدهد، اما خداوند اجازه اين كار را به او نمي داد. به عنوان مثال جواب سوال يهوديان در مورد ذوالقرنين و اصحاب كهف بنابر روايتي تا چهل روز به تاخير افتاد چرا كه او انشاءا... نگفته بود12.
يعني اينكه اگر حضرت رسول (ص) حتي در پاسخ گويي، اراده خداوند را به زبان نمي آورد دچار خطا بود چه برسد به اينكه خود، وحي را صادر كند.
به طور كلي سياق آيات قرآن با تمامي اين تحليل‌ها مغاير است و جبر حاكميت غيب بر عالم مشهود كاملاً واضح و روشن است "و لا رطب و لا يابس" از قبل در كتاب مبين، تعيين شده است و برنامه ريزي آينده بشري با توجه به اراده انساني كاملاً تدوين و تبيين گرديده است.
نمي توان وحي را تابع شرايط محيط زندگي پيامبر نمود و دست پيامبر را از آينده زندگي بشر و پيروانش كوتاه كرد و نياز آيندگان به راهنمايي از پيامبرشان را سركوب نمود. و انسان بي پيامبر و وحي را در قرون مدرن تنها گذاشت و براي كمك به آدميان، آنها را به سالكان خود سوخته، ارجاعشان داد تا آنها خود را خدا بدانند و انا الحق ( حلاج ) كنند يا اني اعظم شأني ( با يزيد ) نسبت به پيامبر نمايند و شأن و شخصيت خود را از پيامبر بالاتر تلقي كنند.
اين تفكر، رسول (ص) و قرآن كريم و فاطمه (س) و علي (ع) و حسنين (ع) را از ما مي گيرد و به جاي آن ابن عربي، با يزيد، حلاج و شبلي، فضيل و شاه نعمت ا... ولي را مي نشاند و يقيناً امروز الگوي بشريت معنويت خواه، اشو، ماهاو?را، كاستاندا، پائلوكوئليو، دون خيرو، ديويد كاپرفيلد و هري پاتر و ... است و هزاران حلقه و انجمن مديتيشني، بايد به خاموشي ذهن و ساكت كردن اوهام و امواج آلفا و بتا بپردازد، نه صوت قرآن و عبادت شبانه و نماز و روزه و .... چرا كه همه آنها از عرضيات زمان حضرت رسول اند. و در عصر كامپيوتر و اينترنت و ماهواره و فضا و ... ديگر موضوعيت ندارند.
شايد آقاي سروش و مجتهد شبستري و ... منظورشان از عقايدي كه مطرح مي كنند، چنين نباشد اما اين عقايد نتيجه اي جز اين ندارد.
آقاي سروش مي گويد خلاصه آنچه محمد (ص) به ميان مي آورد محدوديت هاي علمي، وجودي، تاريخي، خصلتي و ... اوست كه هيچ آفريده اي از آنها گزير و گريز ندارد و دانش پيامبر هم تراز دانش مردمان هم روزگار خود بوده است ( نه دانش ديني و تبيين ملكوتي و علم به اسرار ربوبي ).
آنچه كه آقاي سروش مي گويد كه دانش پيامبر در سطح مردمان 1400 سال پيش بوده است دقيقاً يكي از دلايل اثبات معجزه قرآن است. كه پيامبر و قرآن از دانش هايي از علوم دنيايي سخن به ميان آورده اند كه هيچ كدام در زمان خود پيامبر، حتي بسياري از آنها صدها سال بعد از پيامبر هم مطرح نشده بوده است و بسياري از آنها هنوز هم مطرح نگرديده است.
صدها كتاب در اين زمينه ها توسط دانشمندان اسلامي و حتي غير اسلامي تا به حال نوشته شده است و اين امر به اثبات رسيده است.
اي شب از رؤيت روحاني روياي تو روشن
به سيه روزي شب بنگر روز آر ز روزن
قرآن سرشار از فصاحت و بلاغت و نظم معجزه است چگونه مي تواند پيام انساني باشد؟ چگونه انساني مي تواند در جنگ، صلح، غم ، شادي، ترس، اميد، شوق، فرار، فراق، درد، در ظرف 23 سال سخناني را به زبان بياورد كه يك تناقض در آنها نباشد بيست و نه سوره قرآني بلند و كوتاه با حروف مقطعه بگويد به طوري كه 2743 آيه اين سوره ها ارتباط رياضي با يكديگر داشته باشند يعني در هر سوره حروف مقطعه آن بر عدد 19 بخش پذير باشد و مضربي از عدد 19 قرار گيرد كتابي بنويسد كه آيات و جملاتش طول موج داشته باشد و بر حسب بلندي و كوتاهي آن، سال نزول و موقعيت آن مشخص مي شود كه محققين ثابت كرده اند كه حتي اگر يك حرف از هزاران حرف اين سوره ها تغيير كند اين تعادل عددي و رياضي به هم مي خورد.
سالها در غم ما ياوه و بي گاه تلف شد
شب فرو مرد گرفت اختر و خورشيد سيه شد
و نكته مهم اين جا است كه آيات بسياري از اين سوره يك باره نازل نشده اند و در شرايط زماني و مكاني مختلف انزال شده اند و در كنار هم قرار گرفته اند؛ هيچ پيامبري كه فناي في ا... شده و نفس او در درياي وجود خداوند حل گرديده است نتوانسته است چنين معجزه اي را انجام دهد و اين معجزه فقط مخصوص حضرت رسول(ص) است اگر فناي در خدا، ريختن آب كوزه در دريا است، كوزه وجود همه انبياي ديگر نيز در اين دريا ريخته شده است اما هيچ كدام قرآن نياوردند و وحي از خود نازل نكرده اند و پيامشان معجزه نشد موسي (ع) دست معجزه دار داشت عيسي (ع) دم معجزه و ....
كه خرد باز خرد را كه گرفتار جنون شد
كه زند راه سلامت كه دل از پرده برون شد
رخ فرخنده نمودي و دل از خلق ربودي
مزن آن خنده فرخنده چه غمها كه فزودي
در تمام اين سوره ها هم عرضيات به زعم آقاي سروش يعني احكام و اخلاق و... وجود دارد هم ذات كه صفات توحيدي و اسماءالحسني خداوند و ... مي باشد اگر ذات از خدا بود و عرضيات از رسول، چگونه اين تقارن هاي معجزه اي به وجود آمده است.
اما ما براي فهم قرآن، علوم قرآني بسياري داريم كه با توجه به آن ها قرآن فهم مي شود، قوانين خاص و متدهاي خاصي وجود دارد كه با آنها مي توان قرآن را فهم نمود؛ اصول ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه، نسخ و بداء، تفسير و تأويل، شأن نزول، انشقاق، لغت و ... اموري هستند كه از مجموع آنها قرآن قابل فهم و درك عقلاني و لغوي و معني مي شود.
كمي صبوري و مطالعه، پاسخ بسياري از اين سوالات را با خود همراه مي آورد و همان طور كه قبلاً گفته شد پاكي و صفا دادن باطني سهم اساسي براي رمزگشايي آيات قرآن دارد.
در نوبت بعدي موارد بسيار زياد ديگري را طرح خواهيم نمود.
سخن را با كلامي از مولا علي (ع) در مورد قران به پايان مي‌بريم.
"بدانيد كه اين قرآن همان خيرخواه و نصيحت گويي است كه در آن فريب و خيانت راه ندارد و راهنمايي‌ست كه جز به راه راست و درست نمي‌رود و خبر دهنده‌اي است كه دروغ نمي‌گويد. هيچ كس با اين قرآن ننشست جز اينكه (قرآن) چيزي به او افزود يا چيزي از او كاسته گرديد، بصيرت و هدايتش افزون شد، گمراهي و نابينايي اش كاسته گرديد. و بدانيد كه پس از اين قرآن به هيچ راهنمايي نيازي نمانده و پيش از قرآن هيچ كس از هدايت بي نياز نبوده است. پس درمان دردهاي خود را در آن بجوييد و در سختي هايتان از آن كمك بخواهيد زيرا در اين قرآن شفاي بزرگترين دردهاست كه همان كفر و نفاق و تباهي و گمراهي است."
بالای صفحه

حجت الاسلام والمسلمين رشاد همايش بين المللي گفتگوي اديان در قطر را تحريم کرد

حجت الاسلام والمسلمين رشاد عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي به دنبال حضور خاخام هاي صهيونيست در همايش بين المللي گفتگوي اديان در قطر حضور در اين همايش را تحريم کرد.
حجت الاسلام والمسلمين رشاد از انديشمندان مسلمان و پژوهشگر برتر استان تهران در سال 86 به دنبال حضور خاخام هاي صهيونيست در همايش بين المللي گفتگوي اديان در قطر،حضور در اين همايش را تحريم نمود.
به دنبال شرکت صهيونيستها در همايش بين المللي گفتگوي اديان در دوحه قطر و انصراف حجت الاسلام والمسلمين رشاد رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، دکتر اعواني رئيس موسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران و آيت الله تسخيري رئيس مرکز تقريب مذاهب اسلامي و دکتر يوسف قرضاوي از انديشمندان مسلمان مقيم قطرنيز شرکت در اين همايش بين المللي را تحريم کردند.
حجت الاسلام والمسلمين رشاد در همين رابطه نامه اي را به دکتر يوسف القرضاوي ارسال نمود. در بخشي از اين نامه آمده است : مبارزات ضد صهيونيستي جناب عالي با توطئه ها و مظالم دولت جعلي اسرائيل هر چند موجب خشم صهيونيستها و عکس العمل سلفيون تکفيري شده است اما اين مجاهدتها همواره مورد توجه و قدرشناسي علماء و روشنفکران و امت اسلامي است.
اين عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي همچنين از برگزار کنندگان همايش مذکور خواست که مقاله ارائه شده خود را از شمول مقالات همايش خارج سازند.
شايان ذکر است ششمين همايش بين المللي گفتگوي اديان قراراست 24و25ماه جاري در قطر برگزار شود که حضور خاخام هاي صهيونيستي موجب عدم حضور اين انديشمندان شده است.

بالای صفحه

برگزاري همايش قرآن و چالش هاي جهاني در هند 

سخنرانان همايش يکروزه "قرآن و چالش هاي جهاني" در دانشگاه جامعه مليه اسلامي دهلي بر درك ، تفهيم و ابلاغ پيام قرآن كريم به جهانيان تاكيد كردند.
سخنرانان در همايش ديروز اعلام كردند در اين كتاب مقدس، راه حل هرنوع مشكلات جهاني وجود دارد و قرآن كريم راهكارهاي مشكلات زندگي را در هر عصري ارائه مي كند.
در مراسم افتتاحيه اين همايش "محمد شفيع قريشي" رييس كميسيون ملي اقليت هاي هند گفت: اسلام پيام امنيت و دوستي را به همراه دارد.
وي با اشاره به اينكه امروزه برخي از قدرتهاي جهان تلاش مي کنند، تصوير اسلام را در ذهن جهانيان خراب كنند، گفت نياز است، پيام دوستي و انسانيت اسلام و تعاليم قرآني، هرچه بيشتر درجهان گسترش داده شود و به مردم جهان تفهيم شود، تبليغات سوء امريكا و غرب عليه اسلام حقيقت ندارد.
رييس دانشگاه جامعه ملي اسلامي گفت قرآن مجيد نه تنها مشكلات و مسايل گذشته ، كنوني و آينده را مطرح مي كند بلكه راه حل آن را ارائه مي كند. پروفسور مشير الحسن برضرورت ترويج و تشويق نوجوانان به مطالعه قرآن كريم تاكيد كرد.
مدير مركز تحقيقاتي درخانه فرهنگ جمهوري اسلامي ايران در دهلي هم گفت اگر بتوانيم چشم وگوش واقعي خود را باز كنيم ، بسياري از نكات تازه ، مهم ، ناديدني و ناشنيدني را درك خواهيم كرد.
علي رضا قزوه افزود در قرآن كريم واقعيت هاي جديد جهان نشان داده مي شود.
وي با اشاره به وزنهاي شعري در قرآن كريم گفت در اين كتاب آسماني ، نظم آهنگ وجود دارد كه نمي توان در شعرها و سخنان و اديبان بزرگ سراغ گرفت.
پروفسور اختر الواسع ، مولانا عبدالله مغيثي ، خواجه حسن نظايم ثاني، پروفسور محمد وسيم و ديگر كارشناسان علوم اسلامي از سخنرانان اين همايش بودند که در مورد اهميت مطالعه و ترويج پيام قرآن كريم سخنراني كردند.
اين همايش كه به همت خانه فرهنگ جمهوري اسلامي ايران و با همكاري بخش مطالعات اسلامي دانشگاه جامعه ملي اسلامي و موسسه قرآن كريم دهلي برگزار شد ، تعدادي از استادان و دانشجويان حضور داشتند.

بالای صفحه

توزيع ترجمه قرآن به زبان‌هاي مختلف در امارات 

انجمن خيريه شارجه امارات طرح چاپ و توزيع قرآن كريم ترجمه‌شده به زبان‌هاي مختلف را در مساجد و مراكز ديني و قرآني كشورهاي جهان آغازكرد.
"محمد حمدان الزري"، مدير اجرايي انجمن خيريه شارجه امارات در اين‌باره گفت: در مرحله نخست اجراي اين طرح، نسخه‌هاي قرآن كريم كه به زبان‌هاي مختلف ترجمه‌ شده‌است، بين 36 كشور فقير آسيايي و آفريقايي توزيع‌‌مي‌شود.
وي در ادامه با اشاره به اين‌كه هزينه چاپ يك نسخه قرآن كريم تنها هفت درهم اماراتي است، از خيران و نيكوكاران اين كشور خواست در طرح ترجمه قرآن كريم به زبان‌هاي مختلف و توزيع آن در كشورهاي فقير جهان مشاركت‌كنند.
مدير اجرايي انجمن خيريه شارجه امارات در پايان تصريح‌كرد: قرآن كريم بهترين هديه‌اي است كه مي‌توان آن را به مسلمانان و مؤسسه‌هاي اسلامي اهداكرد و انجمن خيريه شارجه امارات تاكنون نسخه‌هاي زيادي از اين كتاب مقدس را در مساجد، مؤسسه‌هاي ديني و مراكز حفظ قرآن كريم توزيع كرده‌است.

بالای صفحه

مرکز گفتگوي اديان در قطر تأسيس مي‌شود

مرکز "گفتگوي اديان" قطر در حاشيه برگزاري ششمين همايش بين‌المللي "گفتگوي اديان" با حضور مسئولان و نمايندگان اديان سه‌گانه آسماني عصر چهارشنبه 25 ارديبهشت ماه تأسيس مي‌شود.
به گزارش روزنامه الشرق، در پي برگزاري پنجمين همايش بين المللي "گفتگوي اديان" سال گذشته در دوحه، شرکت کنندگان بر تأسيس مرکز دائمي گفتگوي اديان به منظور فعال سازي گفتگو، افزايش اطلاع رساني در اين زمينه، آشنايي با پيروان اديان سه گانه آسماني، ايجاد مرکزي به منظور فهم بهتر اصول و مباني ديني و استفاده از آن در خدمت رساني به انسانها، احترام متقابل و اعتراف به اختلافات تأکيد کردند .
دکتر ابراهيم صاحل نعيمي رئيس مرکز بين المللي گفتگوي اديان با اشاره به اينکه اين مرکز به صورت رسمي روز چهارشنبه افتتاح مي شود، اظهار داشت: اين مرکز فضايي جديد براي گفتگوي ميان پيروان اديان فراهم مي کند و منبعي مهم براي اطلاعات و مکاني دائمي براي گفتگو خواهد بود. همچنين مجله اي دوره اي به زبان عربي و انگليسي به زمنظور افزايش اطلاعات و آشنايي با فرهنگ گفتگو صادر مي شود.
ديگر فعاليتهاي اين مرکز تنظيم نشستهاي تخصصي گفتگو در همايش سالانه گفتگوي اديان، ترجمه مقالات و تحقيقات مرتبط با گفتگوي اديان، آماده کردن برنامه هاي فرهنگي و فعاليتهاي مختلف خواهد بود.
ششمين همايش بين المللي "گفتگوي اديان" که با همکاري دانشگاه قطر و کميته دائمي همايش وزارت خارجه طي دو روز سه شنبه و چهارشنبه 24 و 25 ارديبهشت ماه با عنوان "ارزشهاي ديني؛ بيان مسالمت و احترام" در هتل شرايتون دوحه برگزار مي شود.
ششمين همايش بين المللي "گفتگوي اديان" مسالمت در اديان آسماني، زندگي و ارزشهاي ديني، خشونت و دفاع از خويش، مسئله اهانت به ارزشهاي ديني، تعميق گفتگو و ايجاد نقاط مشترک در زمينه هاي مختلف را مورد بررسي قرار مي دهد.
اين همايش صبح سه شنبه 24 ارديبهشت ماه با سخنراني فيصل بن عبدالله آل محمود وزير اوقاف و امور اسلامي افتتاح مي شود.

بالای صفحه

حجه الاسلام محدثي امام جمعه تايباد:
قرآن تنها راه سعادت بشريت در برهه کنوني است

امام جمعه تايباد در محفل انس با قران که به مناسبت گراميداشت ياد و خاطره امام جمعه موقت تايباد که چند روز پيش به فيض رفيع شهادت نايل آمده بود گفت: قرآن تنها راه سعادت بشريت در برهه کنوني است .
وي با اشاره به زندگي استاد شهيد عباس عباسيان استاد حوزه علميه امام جعفر صادق(ع)و امام جمعه موقت تايباد گفت:استاد عباسيان که يکي از نخبگان حوزه علميه بود،مدت 10 سال به عنوان استاد دروس ديني در حوزه علميه امام جعفر صادق(ع) شهرستان تايباد به تدريس مشغول بود.
حجه الاسلام محدثي گفت:رفتار اين شهيد نشان دهنده يک انسان پايبند به اصول ديني و اسلامي بود.
همچنين در اين مراسم نفرات برتر بيست و ششمين دوره مسابقات قرآن،معارف اسلامي و نهج البلاغه معرفي شدند.
سيد اسدا... حسيني کارشناس قرآن سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوي در مراسم اختتاميه معرفي نفرات برتر بيست و ششمين دوره مسابقات قرآن و معارف اسلامي و نهج البلاغه مرحله مقدماتي خراسان رضوي گفت:اين مسابقات در مدت سه روز و با شرکت 18 شهرستان و به ميزباني مديريت آموزش و پرورش تايباد برگزار شد.
وي گفت:در اين مسابقات که در رشته هاي حفظ،مفاهيم،قرائت و نهج اليلاغه برگزار شد از هر شهرستان 28 نفر ودر هر رشته از هر شهرستان هفت نفر با هم رقابت کردند.

بالای صفحه

طبقه‌بندي اسامي سوره‌هاي قرآن

قسمت پنجم:
71 ـ نوح : نام واژه‌اي كليدي است كه چند بار در سوره ذكر شده و خود، محور و كليد واژه‌ي داستاني مي‌باشد كه سوره از صدر تا ذيل به آن اختصاص يافته است . واژه‌ي " نوح " 43 بار در قرآن كريم آمده كه از آن ميان سه بار در همين سوره بوده است.
72 ـ الجن : نام واژه‌ي كليدي براي طرح موضوع اصلي، در سوره بوده و سه بار در سوره تكرار شده است. جن به معناي " موجود نامرئي پنهان زيست/پري" مي‌باشد و با همين ساختار 22 بار در قرآن كريم وارد شده است.
73 ـ المزمل : وصف واژه‌اي از آيه‌ي نخست است كه در قرآن كريم، چه به لحاظ ماده (زمل) و چه ساختارهاي صرفي آن،‌منحصر به فرد و يگانه مي‌باشد و همين نكته شنسه‌ي ممتاز و مطمئني براي باز شناخت سوره و تمييز و تشخيص آن است :" يَا اَيُّهَا المُزَّمَّل" ؛ " اي جامه به خويشتن فرو پيچيده!" خطاب متوجه پيامبر (ص) است كه " از تكان روحي آغاز وحي، احساس سرما مي‌كند و به همسرش گفت : مرا بپوشان! مرا بپوشان!53 اما خداوند ،‌پيامبرش هشيار، سبكبار وسبكبال خوش مي‌داشته است نه پوشيده و پنهان در لباس يا پوششي سنگين.
74ـ امدثر : مانند مورد پيشين : "يَا اَيُّهَا المدّثَّر " ؛ " اي كشيده رداي شب بر سر !" مدثر كسي است كه پوششي سنگين را بر سر و رويش كشيده و مراد از آن پيامبر (ص) است . اين كلمه از ماده " دثر" گرفته شده و همين يك بار در قرآن كريم آمده است .
75ـ القيامة : كليد واژه‌ي نمادين از آيه‌ي نخست آن لاُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامُة" است كه بخش اعظم سوره را از نظر مضمون در بر مي‌گيرد و پوشش مي‌دهد . فضاي حاكم بر سوره، قيامتو مباحثي در پيوند با آن است . واژه‌ي قيامت،‌70 بار در قرآن كريم آمده كه دو بار آن در همين سوره است .
76 ـ الانسان : نام واژه‌اي است از آيه‌ي اول و دوم كه سوره با ظرافت و تا پايان، در شرح اصنافش سخن را پي گرفته و از انسان طراز قرآن و فرجام خوش او سخن گفته است. واژه‌ي " انسان " در قرآن كريم 65 بار ذكر شده كه از ميان دو بار در طليعه‌ي همين سوره آمده است .
77 ـ المرسلات : نخستين واژه‌ي سوره ـ پس از حذف حرف سوگند ـ مي‌باشد كه ساختار صرفي منحصر به فردي در قرآن كريم است : "وَالْمُرسَلاتِ عُرفاَ "؛" سوگند به فرستادگان پي در پي " با توجه به سياق،‌احتمال فرشتگان درباره‌ي مصداق‌المرسلات، راجح است.
78 ـ النبأ : كليد واژه‌ي است كه از آيه‌ي دوم " عَنِ النَّبَأ العَظيم" ؛كه به معناي " اتفاق، جريان و خبر عظيم رستاخيز" است ، يك بار در اين سوره ذكر شده و چتر خود را بر بيش‌ترين مضامين مطرح در سوره، گسترده است.
79 ـ النازعات: نخستين واژه‌ي سوره ـ پس از حذف حرف سوگندـ مي‌باشد كه ساختار صرفي منحصر به فردي به لحاظ فرم و محتوا است ودر نتيجه شناسه‌ي ممتاز و مطمئني براي بازشناسي و تمييز و تشخيص اين سوره، محسوب مي‌شود. از نظر محتوا و مضمون، موافق يكي از تفاسيري كه از آن شده، به معناي فرشتگاني است كه جان گروهي از آدم‌ها را به سختي از كالبدشان بر مي‌كنند: " وَالنَّازِعَاتِ غَرْقاً " اين واژه‌ فقط يك بار در همين سوره آمده است.
80 ـ عبس : فعل واژه‌اي است كه سوره با آن آغاز گشته است و از نظر مضمون، جزو سبب نزول سوره محسوب مي‌گردد؛ در قرن كريم فقط دوبار آمده كه يك بار از آن در همين سوره است: " عَبَسَ وَ تَوَلَّي " ؛ "چهره در هم كشيد و روي گردانيد ."
81 ـ التكوير: مصدر فعلي در آيه‌ي نخست آن " اِذَا الشَّمْسُ كُوِّرًتْ " ؛ "آنگاه كه خورشيد به هم درپيچيد و رنگ بازد و تيره شود." كه مفهوماً ، عضوي از پيكره‌اي محسوب مي‌شود كه سوره، دست‌كم ، در نيمي از آيه‌هايش ، آشكارا به آن پرداخته است (هنگامه‌ي رستاخيز) . بنابراين، اين عنوان از قبيل ناميدن كل به جزء نيز مي‌باشد." تكوير" مصدر باب تفعيل از ماده‌ي " ك.و.ر" كه از صيغه‌ي چهارم فعل ماضي خود در همين سوره گرفته شده، در قرآن كريم نيامده است.
82ـ الانفطار: مانند مورد پيشين : " اِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَت " (آيه‌ي 1) ؛ " آنگاه كه آسمان از هم بشكافد ." اين عنوان نيز مفهوماً، عضوي از پيكره‌اي محسوب مي‌شود كه اين سوره ـ تقريباً ـ تماماً به آن پرداخته است (هنگامه‌ي رستاخيز) . " انفطار" مصدر باب " انفعال " از ماده‌ي " ف.ط.ر" كه از صيغه چهارم فعل ماضي خود در همين سوره مأخوذ و در قرآن كريم نيامده است.
83 ـ المطففين: وصف واژه‌اي است كه مورد منحصر به فرد ماده‌ي خود (طفف) در قرآن بوده و در نخستين آيه‌ي سوره جاي گرفته است و ديگر آيه‌ها در پيوندي متين با آن،در دو جهت مفهومي موافق و مخالف ـ با بهره‌گيري از دو فن تشابه (همانند آوري) و تضاد (ناهماند آوري ) ـ تا پايان سوره روان‌اند. هم چنين اين واژه،‌در موضع كلمه‌ي رديف بر نشسته است. " المطففين" به معناي " كم‌گذران در ترازو و كم‌پيمايان در پيمانه و زيادت‌ستانان از مردم " است : " وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفين"
84 ـ الإنشقاق : مانند مورد (81) آيات اين سوره، آشكارا به قيامت و بعض جزئيات آن پرداخته است. " انشقاق " مصدر باب " انفعال " از ماده "ش.ق.ق." از صيغه‌ي چهارم فعل ماضي خود در آيه‌ي نخست اين سوره "اِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ "؛ " آنگاه كه آسمان از هم بشكافد." گرفته شده است و به معناي چاك خوردن و پاره پاره گشتن آسمان در آستانه رستاخيز است .
85 ـ البروج : واژه‌اي از آغازين آيه‌ي سوره است :"وَالسَّمَاءِ دَاتِ البُروج"؛ "سوگند به آسمان آكنده از برج" "بروج" ، جمه " بُرج " ، سه بار در قرآن كريم آمده كه يك بار آن در صدر همين سوره است و به معناي "ستارگان" است .
ادامه دارد...