كاميار عابدي، منتقد ادبي، معتقد است بازتاب قرآن و انديشه‌هاي ديني بيشتر در شعر سنتي معاصر و در آثار شاعران سنت‌گرا به چشم مي‌خورد.
مولف كتاب "در روشني باران‌ها؛ تحليل و بررسي شعرهاي محمدرضا شفيعي كدكني" داستان‌ها و آيه‌هاي قرآن را بيشتر در شاخه شعر سنت‌گراي معاصر از "ملك‌الشعراي بهار" به بعد دانست و افزود:‌ پس از انقلاب نيز در شاخه‌هاي نوگرا و سنت‌گرايي كه به مفاهيم انقلابي و ديني توجه عمده‌اي داشته‌اند، تأثير مفاهيم قرآني ديده مي‌شود. از جمله شاعران پس از انقلاب مي‌توان به "علي معلم" و "قيصر امين‌پور" اشاره كرد كه تاثير متون ديني در آثارشان به چشم مي‌خورد.
او درباره نوع اين بازتاب‌ها اظهاركرد: اين انعكاس گاهي به صورت نقل يك آيه، روايت‌هايي از برخي داستان‌ها يا به صورت تلميح و اشاره‌اي به آيات ديده مي‌شود؛ يعني شاعر يا مستقيم به آيات اشاره مي‌كند يا غير مستقيم.
عابدي در ‌پاسخ به اين پرسش كه كدام روش بيشتر براي انعكاس انديشه‌هاي متون مقدس بهتر است، گفت: من برخلاف برخي دوستان كه مي‌گويند همه‌چيز بايد شكل مدرن پيدا كند معتقدم چون زندگي ما نيمه‌سنتي و نيمه‌متجدد است به همين دليل هم شعر سنتي و هم شعر مدرن جواب مي‌دهد. اگر به حافظه خومان هم رجوع كنيد هم شعر سنتي در ذهن‌مان هست هم شعر مدرن. زندگي ما نه مدرن است و نه سنتي؛ چيزي نيمه‌سنتي و نيمه‌مدرن است. بنابراين بازتاب اينها در شعر هم هست و در هر دو صورت اين بازتاب‌ها انعكاس داشته‌اند.
او در پايان در ‌پاسخ به اين پرسش كه انعكاس متون مقدس در شعر به چه نكاتي بستگي دارد؟ گفت: اين انعكاس بستگي به توانايي شاعر دارد. يعني براي بازتاب سنت‌هاي فرهنگي و ادبي نياز به تسلط ارگانيگ و اندام‌وار شاعر است. هر چه شاعر مسلط‌‌‌تر باشد بهتر مي‌تواند اين انديشه را انعكاس دهد. بستگي دارد به اينكه او چقدر توانايي ادبي دارد براي اينكه تاثيرش را از شكل خام به صورت پخته در آورد.

 

در يك برنامه قرآني رسانه‌اي نبايد پيام‌هاي ديني را در قالب كلمات شعاري به مخاطب منتقل كرد و رسيدن به نقطه مطلوب در برنامه‌سازي قرآني با كار كارشناسي محقق مي‌شود.
"مهران دوستي" گوينده راديو به جشنواره فيلم كودك و نوجوان همدان با بيان اين مطلب كه راديو با وجود پيشرفت چشمگير هنوز ظرفيت‌هاي ناشناخته دارد، اظهار داشت: به عقيده من از ظرفيت‌هاي راديو تا به امروز به شكل مطلوب استفاده نشده است در صورتيكه راديو به علت سهولت دسترسي و امكان تصويرپردازي، بيشتر از تلويزيون يا هر رسانه تصويري ديگر مي‌تواند كاركرد داشته باشد، البته با وجود برخي غفلت‌ها از ظرفيت راديو نمي‌توان اين نكته را فراموش كرد كه اين رسانه در مقايسه با قبل از انقلاب رشد چشمگيري پيدا كرده است.
وي افزود: هنگامي كه صحبت از راديو مي‌شود نمي‌توان از تاثيرات اين رسانه در عرصه دفاع مقدس صحبت نكرد، زيرا اين رسانه همچون يك بازو در طول هشت سال دفاع مقدس در خدمت رزمندگان اسلام بود.
اين گوينده در پاسخ به پرسشي مبني بر اينكه صداي جمهوري اسلامي چگونه مي‌تواند مبلغ اسلام باشد، گفت: اسلام يكي از پاكترين دين‌هاست كه به زيبايي تمامي اصول انسان زيستن را به بشر آموخته است، اما ما به درستي سعي نكرديم اين اصول را در قالب برنامه‌هاي خلاق و جذاب رسانه‌اي به مخاطبان منتقل كنيم و دليل اين ضعف هم نبود كار كارشناسي است.
خبرنگار ايكنا در اين بخش از گفت‌و‌گو سوال كرد كه اگر شما قرار باشد چند برنامه با رويكرد قرآني به روي آنتن بفرستيد چه سياست‌هايي در نظر مي‌گيرد تا برنامه‌تان از كليشه‌هاي رايج در امان ماند و به عنوان يك كار نوآورانه و خلاق در بين مخاطبان مطرح شود؟
دوستي جواب داد: بنده همانطور كه در توضيح فوق گفتم هيچگاه سعي نمي‌كنم كه پيام مد نظر برنامه را در قالب كلمات شعاري به شنونده منتقل كنم و بيشتر سعيم بر اين امر استوار است كه خواست خود را در قالب ظرايف راديويي در لابه‌لاي حرف‌هايم به مخاطب منتقل كنم به شكلي كه شنونده در مقابل آن موضع منفي نگيرد.
اين گوينده راديو جوان اضافه كرد: برخي مواقع نوع پيام‌رساني ديني و اسلامي در رسانه ما غيرحرفه‌اي مي‌شود و شنونده در اين شرايط از شنيدن ادامه برنامه منصرف مي‌شود براي نمونه در ميلاد يكي از معصومان ما آنقدر تولد وي را تبريك مي‌گوييم كه مخاطب را خسته مي‌كنيم. اين رويكرد به عقيده من در درازمدت خطراتي به همراه خواهد داشت كه نبايد از آن غافل ماند.
وي در پايان توصيه كرد: مسوولان و تهيه‌كنندگان مي‌توانند با سياست‌هاي خود گام‌هاي موثري در اصلاح اين وضعيت بردارند به شكلي كه خواست و سليقه شنونده را به سوي كمال هدايت كنند.

عضو فرهنگستان هنر با اشاره به اينکه هيچ ديني وجود ندارد که آداب و عبادتهايش بدون موسيقي باشد، گفت: موسيقي از زمان خلقت و تمدن بشر بوده و همه اديان با موسيقي همراه هستند، چرا که يادآور انسان به اصل خود است. اما هيچ موسيقي پيچيده‌تر و دقيق‌تر از قرائت قرآن نيست.
ايرج نعيمايي کارشناس موسيقي و عضو فرهنگستان هنر و مديرعامل سابق انجمن موسيقي ايران اشاره به اينکه موسيقي از ابتدا با دين همراه بوده و مولوي نيز بارها به همين مطلب اشاره کرده، اظهار داشت: موسيقي يادآور انسان به حقيقت و اصل خود است. بيان جدايي انسان از اصل خود و يادآور انسان به ازل خود است. موسيقي به ياد انسان مي آورد که از کجا آمده است.
وي با بيان اينکه زبان و موسيقي نازل شده اند، نه اينکه به تدريج بشر اختراع و کشف کده باشد، تصريح کرد: در اساطير  آمده است خداوند انسان را خلق کرده و به روح آن ابلاغ کرد که وارد جسم شود، روح حاضر نشد وارد جسم شود، خداوند به جبرئيل گفت که موسيقي بنوازد و روح با نواختن وارد جسم شد. بنابراين مي توان گفت هيچ ديني وجود ندارد که آداب و عبادتهايش بدون موسيقي باشد. همه اديان با موسيقي همراه هستند. هيچ ديني را تاکنون نديده ام که عباداتش با موسيقي گره نخورده باشد.
اين کارشناس موسيقي با اشاره به اينکه همواره انسان پرستش مي کرد و همواره با موسيقي همراه او بود، افزود: آنچه از باستان شناسي به دست آمده اين است که در فلات ايران آثار، مجسمه ها و نقاشيهاي بسياري داريم، يکي از مجسمه ها قدمتي 5 هزار ساله دارد و نوازنده اي را که سازي مي زند به تصوير کشيده است. نقاشيهاي موجود در بين النهرين نشانگر اين است که بشر آن زمان در موسيقي به کمال رسيده و پيشرفته بودن موسيقي و تعالي آن را نشان مي دهد. از اين رو مي توان اذعان داشت موسيقي بيش از آنچه که بشر فکر مي کند پيشرفت کرده و همچون زبان پيچيده است.
ايرج نعيمايي با تأکيد بر اينکه موسيقي در تمدن بشر از ابتدا بوده و بسيار هم کامل بوده، گفت: در هر دوره اي از تاريخ به نسبت نوع انديشه حاکم تفاوتهايي وجود داشته و موسيقي از ديرباز همراه انسان بوده است و انسان با الهام، کشف، مشاهده و سلوک به مراتبي از موسيقي رسيده که با تجربه آن اندازه به دست نمي آمد. از سوي ديگر معجزه حضرت داود (ع ) موسيقي بوده است.
وي با تأکيد بر اينکه موسيقي در کلان خود نوا و آهنگي است که در فواصل شکل گرفته و تأثير خاصي بر انسان دارد، يادآور شد: با اين شکل عام موسيقي همه نغمه هايي که در طبيعت وجود دارد تا الحاني که انسان به وسيله تجربه خويش بيان مي کند تا به وسيله سازهاي مختلف به وجود مي آورد را در بر مي گيرد و بشر را هيچ گزيري از آن نيست.
عضو فرهنگستان هنر با اشاره به اينکه اگر دين اسلام را در نظر گيريم مهمترين، جامعترين، کاملترين و مقدسترين چيزي که در اسلام وجود دارد قرآن است و قرآن بالاتر از همه انسانها است، تأکيد کرد: قرآن به قدري مقدس است که انسان حق ندارد بي طهارت به آن دست بزند يا نگاه کند يا بيان کند. شرط ورود به قرآن طهارت ظاهري و باطني است. از ديدگاه انساني قرآن مقدم است بر مخلوقات خدا. همين قرآن به دو شکل قرائت مي شود يا به صورت ترتيل قرائت مي شود يا به صورت تحقيق.
وي در ادامه به تشريح قرائتهاي مختلف از قرآن پرداخت و افزود: ترتيل خواندن قرآن بر فرمي از موسيقي است با ريتم ممتد و آواهاي کوتاهتر، اما تحقيق خواندن قرآن است بر مباني موسيقيايي کامل با ريتم تندتر و ساختار آوازي و کاملا پيچيده. از اين رو هيچ کس حق دکلمه قرآن را ندارد. قرآن در همه محافل، مساجد و مراکز اسلامي با صوت خوانده مي شود اين يعني موسيقي قرآن.
ايرج نعيمايي با اشاره به اينکه هيچ موسيقي پيچيده تر از موسيقي قرائت قرآن نيست، تصريح کرد: در حالت مقايسه مي توان گفت که موسيقي مقامي يا رديفي مبتني بر علم آواز است، حتي اگر هم با ساز همراه باشد کلمه آواز را مي آورند. مثلا مي گويند آواز شور و با تار شروع مي شود. در علم آواز وقتي آواز خوانده مي شود آنچه که خواننده بايد رعايت کند مثلا در دستگاه شور اشعار است که در يک ترتيب بايد درست بخواند و تنها رعايتي که لازم است انطباق شعر و گوشه هاست. اما در قرائت قرآن به جز اين انطباق دو انطباق ديگر هم وجود دارد يک انطباق اين است که در چه گوشه اي خوانده شده است. اين دستگاهها در قرآن و در آواز يکي است. در قرآن دو بخش ديگر وجود دارد که بايد رعايت شود و در آواز اينگونه نيست.
وي در ادامه گفت: در آواز گفته نمي شود که شعري با لهجه خاص خوانده شود مهم اين است که منطبق با آن گوشه باشد. اما در قرآن اينگونه نيست. بايد موسيقي کلام و کلمه هم رعايت شود. مثلا يرملون بايد رعايت شود تا از جهت موسيقيايي روانتر و زيباتر خوانده شود تا هم در گوش و هم در زبان سنگيني نکند و موسيقي کلمه هم بايد حفظ شود و از آن حساس تر موسيقي حروف است که بايد رعايت شود. حروفي مانند ح،غ،ع،ق و .. هر کدام بايد از مخارج خاص خود ادا شود. هر حرفي موسيقي خاص خود را دارد علم تجويد و قرائت تماما از جهت تحقق و تعين بيان موسيقيايي الفاظ کلمه و کلام است. بنابراين در قرائت قرآن سه نوع رعايت داريم رعايت لفظ، کلمه و کلام. اما در علم آواز فقط رعايت کلام را داريم بنابراين موسيقي قرآن به مراتب پيچيده تر و دقيقتر است.