پنج شنبه ۱۳ تير ۱۳۸۷
شماره ۱۰۶۵
 
۹ فرهنگ و هنر اسلامي  
 
شماره قبل

فاضل جمشيدي:
فعالان حوزه موسيقي ديني خود را از علم‌آموزي بي‌نياز ندانند

محدوديت‌هاي موسيقي ديني توجيهي بر علم‌گريزي هنرمندان اين عرصه نيست زيرا يادگيري كامل موسيقي آوازي ايران براي هنرمندان موسيقي مذهبي، زمينه تنوع در كار، استفاده از اوج و فرود و در كل تسلط بر شيوه آوازخواني را فراهم مي‌كند.
"فاضل جمشيدي" خواننده موسيقي سنتي با بيان اين مطلب گفت: مسئله خلاقيت و نوآوري در درجه اول مترادف هم هستند و فارغ از اين مسئله هر اثر هنري كه خلق مي‌شود جدا از ارزش هنري، كاري نو و جديد است بنابراين نمي‌توان آثار نو و خلاقه را حاصل فعاليتي جداگانه دانست.
وي ادامه داد: به زعم من اثري كه حاصل تفكر و تلاش آهنگساز است به خودي خود نو است و مي‌تواند المان‌هاي خلاقانه را نيز داشته باشد.
جمشيدي درباره موسيقي سنتي و شرايط ايجاد خلاقيت در آن توضيح داد: هنرمند موسيقي سنتي نسبت به هنرمندان ديگر سبك‌ها از محدوديت بيشتري برخوردار است و خط قرمزها در تغيير رديف، ريتم و فرم‌هاي اجرايي در آن وجود دارد. در اين موسيقي هرچقدر خلاق باشيم باز در محدوديت هستيم.
خواننده آلبوم "ترانه‌اي به وطن" درباره مشكلات ايجاد خلاقيت در زمينه اجرايي موسيقي تشريح كرد: هنرمند مي‌تواند پس از رفع دغدغه‌ها و مسائل اجتماعي و آسودگي خاطر به توليد كار خلاقه اقدام كند. در عين حال هنرمند بايد خودش به مرحله‌‌اي برسد كه باوجود سختي‌ها بتواند معنايي نو را در اثرش ايجاد كند.
وي تأكيد كرد: منظورم از اين حرف مرفه بودن و زندگي آسوده نيست به هرحال هنرمند بايد به نوعي جهان‌بيني و معرفت دست يابد كه آرامش حاصل از اين نگرش خود خلاقيت را به همراه مي‌آورد.
خواننده آلبوم "بهار رويا" تصريح كرد: در موسيقي ايراني به دليل ارتباطش با شعر مي‌توان دريچه‌اي جديد به منظور ارائه اثري خلاقه باز كرد. شعر براي خواننده ايراني زمينه گسترده تحرير را ايجاد كرده است كه نسبت به نوازندگان اين موسيقي آزادي بيشتري است.
جمشيدي ادامه داد: خواننده مي‌تواند از مناسب‌خواني‌ها به تناسب حس و فضا بهره ببرد زيرا مخاطب به شعر حساس است و خواننده جايگاه چشم‌گيرتري در ميان شنوندگان دارد كه اگر گرفتار صحنه نشود و در كار خود انديشه را راهكار قرار دهد مي‌تواند خلاقيت داشته باشد.
سرپرست گروه موسيقي صبا در ادامه درباره نحوه ايجاد خلاقيت در موسيقي ديني كشور به خبرنگار ايكنا توضيح داد: مواردي كه برشمردم در موسيقي ديني هم كاربرد دارد اما محدوديت در آن به دليل نگاه دين و حساسيت‌هاي عرفي و شرعي بيشتر است.
جمشيدي افزود: اما اين محدوديت‌ها دليلي بر علم‌گريزي هنرمندان اين عرصه نيست. مداحان، قاريان، خوانندگان تعزيه‌ و ... مانند ديگر هنرمندان ملزم به يادگيري دستگاه‌ها و آوازهاي موسيقي ايراني هستند و اگر از آن شانه خالي ‌كنند در كارشان دچار نقص خواهند شد.
خواننده اركستر ملي اظهار كرد: يادگيري كامل موسيقي آوازي ايران براي هنرمندان موسيقي مذهبي زمينه تنوع در كار، استفاده از اوج و فرود و در كل تسلط بر شيوه آوازخواني را فراهم مي‌كند گرچه قاريان كشور به موسيقي ايراني تسلط دارند.
جمشيدي در پايان به مسئله حمايت مسئولان از هنرمندان ديني و غير ديني و ايجاد امكانات اجرايي براي ايشان اشاره كرد و گفت: اگر فضا و سالن‌هاي مناسب براي هنرمندان فراهم شود، مسئولان شك نكنند كه بالاخره خلاقيت هنرمندان شكوفا مي‌شود.

بالای صفحه

آغاز به كار پنجمين همايش بين‌المللي "ادبيات اسلامي" در مصر 
پنجمين همايش بين‌المللي ادبيات اسلامي از روز سه شنبه  يازدهم تيرماه به رياست "احمد عمر هاشم" رييس سابق دانشگاه الأزهر در قاهره آغاز به كاركرد.
در اين همايش سه روزه، تعدادي از پژوهشگران، اديبان و شاعران كشورهاي عربي و اسلامي حضوردارند و "نقد در ادبيات عرب و ادبيات معاصر كشورهاي اسلامي" را مورد بحث و بررسي قرارمي‌دهند.
"عبدالقدوس أبوصالح" رييس انجمن جهاني ادبيات اسلامي ديروز در مراسم افتتاح اين همايش با ارايه سخناني بر ضرورت اهتمام به حفظ ميراث ادبيات عرب و اسلامي تأكيدكرد.
در ادامه اين همايش، "عبدالعزيز حموده" استاد ادبيات انگليسي دانشگاه قاهره كه صاحب نظريه‌هاي مشهور نقد ادبي است، به ارايه سخناني با موضوع "غرب‌زدگي در جريان‌هاي نقدي ادبيات معاصر عرب و ادبيات كشورهاي اسلامي" پرداخت.
وي افزود: نفوذ شيوه نقدي غرب بين ناقدان ادبيات عرب و كشورهاي اسلامي باعث تغيير و تحولات جدي در ديدگاه ناقدان و پژوهشگران جديد ادبيات معاصر شده‌است.
در پايان نخستين روز اين نشست، محفل ادبي با حضور شماري از شاعران كشورهاي عربي و اسلامي برگزارشد.
يادآوري‌مي‌شود پنجمين همايش بين‌المللي ادبيات اسلامي كه از ديروز يازدهم تيرماه در قاهره آغازشد تا روز پنجشنبه سيزدهم تيرماه ادامه‌دارد
بالای صفحه

جمال شورجه کارگردان:
سينما مي‌تواند فرصت انس كودكان با قرآن را فراهم كند
سينما اگر به صورت مناسب از مفاهيم قرآني سود برد، مي‌تواند رابطه‌اي نزديك با مخاطبانش برقرار كند و از سوي ديگر فرصت انس كودكان با قرآن را فراهم كند.
"جمال شورجه" كارگردان گفت: سليقه و علايق مخاطبان سينما از كودكي شكل مي‌گيرد و سينماي كودك است كه مي‌تواند سلايق و علايق مخاطبانش را به سمت دلخواه سينماگران سوق دهد، اما اين عرصه عليرغم اهميتش آنچنان كه لازم است در سينماي ما جدي گرفته نشده است.
وي افزود: آنچه كه امروزه در سينماي كودك شاهد آن هستيم قصه‌هايي ا‌ست كه فقط درباره كودك است وگرنه دغدغه‌هاي دروني اين گروه در اغلب آثار سينماي كودك در نظر گرفته نمي‌شود و فيلمسازان در اينگونه آثار معمولاً نگاهي از بالا به كودكان دارند.
اين فيلمساز اضافه كرد: كتاب آسماني ما قرآن مي‌تواند سرمايه‌اي باشد در دست سينماگران كودك تا با استعانت از آن بتوانند قصه‌هايي بنگارند كه براي كودك داراي جذابيت باشد، البته قرآن مي‌تواند به دو شكل دربر گيرنده خصوصيت مثبت براي سينماي كودك باشد.
شورجه افزود: خصوصيت اول بحث روياپردازي در سينماي كودك است، زيرا قرآن در برخي از قصص خود رواياتي دارد كه مي‌تواند به وضوح اين ويژگي را مهيا كند. براي نمونه مي‌توان از قصه حضرت سليمان (ع) و حضرت يونس (ع) در قرآن نام برد.
وي در پايان متذكر شد: قرآن در سينماي كودك تنها به قصص خلاصه نمي‌شود، بلكه مي‌توان از آيه‌هاي قرآن و معاني نهفته در آنها نيز سود برد اما نكته‌اي كه نبايد در اين نحو از پرداخت فراموش كرد اين است كه نبايد شعار را با پيام درآميخت.
بالای صفحه

به قلم حجت الاسلام عبدالكريم بي‌آزار شيرازي
تفسير ادبي و آوايي قرآن كريم منتشر مي شود
تفسير ادبي و آوايي قرآن كريم به قلم حجت الاسلام عبدالكريم بي‌آزار شيرازي در حال حاضر در مرحله پاياني نگارش است و به زودي منتشر مي شود.
نگارش تفسير ادبي و آوايي قرآن كريم به قلم حجت الاسلام عبدالكريم بي آزار شيرازي حاصل 15 سال تلاش وي است. نويسنده اين كتاب معتقد است در اين تفسير سعي شده تا در برگردان هر آيه از دو بيت از شعر شاعران و عرفاي نامي جهان همچون مولانا، حافظ و سعدي استفاده شود و به ‌نوعي اين برگردان با تفسير ادبي قرآن آن را به شكل آوايي و منظوم به مخاطب ارايه دهد.
حجت الاسلام بي‌آزار شيرازي همچنين كتاب "فقه مقارن و تطبيقي" را به ناشر سپرده است. به اعتقاد مؤلف، در اين كتاب سعي شده تا مشتركات مذاهب اسلامي در مورد احكام فقهي نشان داده شود زيرا كه آبشخور فقهي بخش عمده‌اي از مذاهب اسلامي، فقه اهل بيت(ع) است.
شايان ذكر است كتاب فقه مقارن و تطبيقي در پنج جلد توسط انتشارات دانشگاه مذاهب اسلامي تا پايان ماه آينده به زيور طبع آراسته مي شود.
بالای صفحه

"جهان‌شناسي در قرآن" منتشر مي‌شود

کتاب "جهان‌شناسي در قرآن" تأليف ابوالفضل کياشمشکي از سوي انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر مي‌شود .
در اين کتاب بحث ايدئولوژي و جهان‌شناسي با استناد به منابع حديثي و روايي در قرآن کريم مورد بررسي قرار گرفته است .
کتاب "جهان شناسي در قرآن" در 367 صفحه از سوي سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر خواهد شد .

بالای صفحه

تاسيس نخستين بانک اطلاعاتي نسخ خطي جهان در ايران
رئيس موسسه خانه کتاب و معاون کتابخانه ملي از راه اندازي نخسين بانک اطلاعاتي نسخ خطي جهان در ايران خبر دادند و جزئيات مراسم رونمايي از اين بانک را تشريح کردند.
حبيب الله عظيمي معاون کتابخانه ملي ايران  از راه اندازي بانک اطلاعات نسخ خطي به طور مشترک و همزمان در موسسه خانه کتاب و کتابخانه ملي ايران خبر داد و گفت: روز 14 مرداد ماه امسال مراسم رونمايي از بانک اطلاعات نسخه هاي خطي در محل کتابخانه ملي برگزار مي شود. همزمان اين بانک در موسسه خانه کتاب نيز راه اندازي مي شود.
وي افزود: اين بانک اطلاعات نتيجه تلاش ساليان متمادي "ناصر گلباز" است که از مدت ها پيش با همکاري دفتر چاپ و نشر وزارت ارشاد، مرکز پژوهشي ميراث مکتوب و موسسه خانه کتاب به جمع آوري اطلاعات فهارس نسخ خطي جهان پرداخته است. در اين بانک تاکنون 280 هزار رکورد به ثبت رسيده و مي توان با استفاده از آن به عنوان مثال پي برد که کدام نسخه خطي در کدام شهر يا روستاي کشور وجود دارد و به اطلاعات موجود در آن دسترسي پيدا کرد.
معاون کتابخانه ملي اضافه کرد: قرار است براي تکميل بانک اطلاعات نسخ خطي در آينده نزديک همکاري هاي خود را با موسسه خانه کتاب مستمراً افزايش دهيم و اطلاعات تکميلي تر از نسخ خطي موجود در خارج از کشور را گردآوري و آنها را به بانک منتقل کنيم. در مراسم مذکور اين بانک در قالب سي دي هم عرضه خواهد شد تا پژوهشگران در ديگر کتابخانه هاي کشور نيز از آن بي بهره نمانند. با اين کار ديگر نيازي به اتصال به شبکه اينترنت براي دسترسي به اطلاعات مورد نياز وجود ندارد.
عظيمي گفت: من براي انجام کارهاي پژوهشي به کشورهاي زيادي سفر کرده ام اما چنين بانک اطلاعاتي در مورد نسخ خطي را نيافته ام؛ در واقع در ديگر کشورها عموماً اين اطلاعات در مورد نسخ خطي به صورت پراکنده در برخي کتابخانه ها وجود دارد اما به صورت متمرکز چنين امکاناتي را در هيچ کشوري نديده ام. از اين رو شايد بتوان گفت ايران نخستين کشور جهان خواهد بود که بانک اطلاعات نسخ خطي يکپارچه و متمرکزي را راه اندازي مي کند.
وي افزود: همچنين کارگاهي دو روزه همزمان با افتتاح اين بانک، با حضور اساتيد برجسته اين حوزه از جمله عبدالله انوار، عارف نوشاهي - نسخه شناس پاکستاني و از شاگردان احمد منزوي - و ايرج افشار - منوط به بازگشت وي از مسافرت آمريکا - و بنده در محل کتابخانه ملي برگزار مي شود. براي برگزاري هر چه بهتر اين کارگاه از کارشناسان نسخ خطي کتابخانه هاي مهم کشور دعوت به عمل آمده است. در اين روز قرار است کتابي حاوي مجموعه مقالات پژوهشي نسخه هاي خطي با همکاري خانه کتاب منتشر شود.
عظيمي اضافه کرد: قرار است به مناسبت يکصدمين سالگرد تاليف کتاب "الزريعه" شيخ آقا بزرگ تهراني - مهم ترين کتاب شناسي کتب شيعي - تالار فهرستگاه نسخه هاي خطي کتابخانه ملي که به نام وي هم نامگذاري شده است، به تمام فهرست هاي نسخه هاي خطي موجود در جهان تجهيز شود. فهرست هاي زيادي قبلا به تالار آمده و تمامي فهرست هاي نسخ خطي ديگر موجود در جهان هم جمع آوري شده و قرار است به فهرست هاي موجود در اين تالار اضافه شود.
علي شجاعي صائين مديرعامل خانه کتاب نيز در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به جلسه روز گذشته اش با علي اکبر اشعري و حبيب الله عظيمي رئيس و معاون کتابخانه ملي گفت: قرار بر اين شد از اواسط ماه آينده اطلاعات مربوط به بانک اطلاعاتي نسخ خطي براي استفاده همگان بر روي سايت موسسه خانه کتاب قرار گيرد. اطلاعات مربوط به اين بانک را در همان روز رونمايي از بانک در قالب سي دي هايي عرضه خواهيم کرد.وي ابراز اميدواري کرد موسسه متبوعش بتواند با همکاري کتابخانه ملي اطلاعات مربوط به ديگر نسخ خطي موجود در جهان را به دست بياورد و با اين کار بانک مذکور تکميل شود.

قصص قرآن در مراسم "دل‌هاي كبوتري" براي كودكان بازگو مي‌شود 

مراسم "دل‌هاي كبوتري" با بازگويي قصص قرآني 20 و 27 تير از سوي كتابخانه عمومي فجر منطقه 18 برگزار مي‌شود.
مراسم "دل‌هاي كبوتري" از ساعت 15 تا 19 همراه با اجراي نقالي براي كودكان برگزار مي‌شود.
كتابخانه فجر همچنين مسابقه حضوري با عنوان "انديشه سبز" را در زمينه علمي و اطلاعات عمومي در دو نوبت در روزهاي شنبه و يكشنبه 15 و 16 تير از ساعت 15 تا 19 در اين مركز برگزار مي‌كند.
كتابخانه فجر همچنين در راستاي برنامه‌هاي قرآني خود، كلاس‌هاي تجويد، قرائت و حفظ جزء سي‌ام قرآن كريم را با كمك عكس، فيلم و تصاوير به زبان ساده به كودكان و نوجوانان آموزش مي‌دهد.
علاقه‌مندان براي شركت در اين برنامه‌ها مي‌توانند به خيابان يافت‌آباد، ابراهيم‌آباد، خيابان سيدجمال‌الدين اسدآبادي، بوستان مينا مراجعه كنند.

 

مؤسسه انتشارات حرم منتشر کرد؛
يکصد و چهارده نکته از قرآن کريم
کتاب"يکصد و چهارده نکته از قرآن کريم"، تحقيق و تدوين از اکبر دهقان و به همت مؤسسه انتشارات حرم، وارد بازار نشر شد.کتاب"يکصد و چهارده نکته از قرآن"، به قلم اکبر دهقان، در دو فصل تدوين شده است.
فصل اول اين کتاب شامل چهار بخش با عناوين اعتقادي، عبادي، اخلاقي ـ تربيتي و معارف است. فصل دوم داراي 25 موضوع است که در زمينه تقوا، نماز، توکل، آرامش، تقسيم عبادت و... نگارش شد.
در بخش سوم از فصل اول اين کتاب مطلبي با عنوان آرامش و اضطراب آورده شده است که در آن مي خوانيم:"در قرآن کريم تنها عامل آرامش قلب ياد خدا بيان شده و تنها عامل اضطراب و گرفتاري ترک ياد خدا مطرح شده است: الف ـ آرامش اثر ياد خداوند؛ الابذکر الله تطمئن القلوب(رعد/28). ب ـ زندگي سخت اثر ترک ياد خدا؛ وَ مَن اَعرض عن ذکري فانّ له معيشه ضنکا(طه/124)."
جلد دوم کتاب يکصد و چهارده نکته از قرآن در راستاي استقبال طلاب و مبلغان از اين کتاب منتشر شده است.
گفتني است، کتاب حاضر، اثر اکبر دهقان، در211 صفحه، با شمارگان سه هزار نسخه و در قطع پالتويي از سوي مؤسسه انتشارات حرم، در سال 1385 به زيور طبع آراسته شد.

همزمان با ولادت حضرت امام علي (ع) رونمايي مي‌شود
كتاب نفيس سال "بسم‌الله"

كتاب نفيس "بسم‌الله" هم‌زمان با ميلاد باسعادت حضرت امام علي (ع) با اجراي نمايشگاه "بسم‌الله" در تهران رونمايي مي‌شود.
"نويد شاهد" كتاب سال بسم‌الله به 4 زبان فارسي، عربي، انگليسي و فرانسه و همراه با تفسير آيه مبارك بسم‌الله به زيور طبع آراسته شده است.
اين كتاب مشتمل بر آثار برگزيده هنرمندان و طراحان گرافيك ايران، مقدمه و نقد داوران و استادان هنر ايران است.
همچنين بر اساس گزارش‌هاي رسيده از دبيرخانه جشنواره بسم‌الله، هم‌اكنون كار داوري پنجمين جشنواره بين‌المللي بسم‌الله در دانشگاه هنر به پايان رسيده است.
پنجمين جشنواره بسم‌الله به مدت 10 روز از تاريخ 26 تير تا 5 مرداد در كتابخانه ملي كشور مغرب به نمايش گذاشته مي‌شود.
افتتاح اين جشنواره در ايران هم‌زمان با ماه مبارك رمضان در تهران فرهنگسراي نياوران برگزار مي‌شود.