شنبه ۱۵ تير ۱۳۸۷
شماره ۱۰۶۶
 
۱۰ دانش و آموزش  
 
شماره قبل

ويژه‌نامه اينترنتي ولادت امام محمدباقر(ع) به نام "چشمه جوشان دانش" منتشر شد

پايگاه اطلاع‌رساني تبيان به مناسبت ولادت امام محمد باقر(ع) ويژه‌نامه اينترنتي با عنوان "چشمه جوشان دانش" را روي سايت خود منتشر كرده‌است.
اولين دانشگاه اسلامي، راهنمايي راه‌شناس، به عمل كار برآيد، سرچشمه علوم الهي، پايه‌گذار انقلاب فرهنگي، احوال پرسي گرم، كار دنيايي = طاعت الهي، جور ديگر بايد ديد، برگي از دفتر دل، محبوب‌ترين بندگان خدا(سخنراني)، بزم شادي(مديحه‌سرايي)، كتابخانه امام باقر(ع)، ويژه‌نامه سال گذشته، تصاوير ويژه و محافظ صفحه(Screensaver) موضوعات ارائه شده در اين ويژه‌نامه اينترنتي است.
در بخش‌هايي از مطلب "اولين دانشگاه اسلامي" آمده‌است: "در دوره امامت امام محمد باقر(ع) و فرزندش امام جعفرصادق(ع) مسائلى مانند انقراض امويان و بر سر كار آمدن عباسيان و پيدا شدن مشاجرات سياسى و ظهور سرداران و مدعيانى مانند ابومسلم خراسانى و ديگران مطرح است، ترجمه كتاب‌هاى فلسفى و مجادلات كلامى در اين دوره پيش مي‌آيد و عده‌اى از مشايخ صوفيه و زاهدان و قلندران وابسته به دستگاه خلافت پيدا مي‌شوند"
در اين ويژه‌نامه اينترنتي مطلب "سرچشمه علوم الهي" از كتاب "هدايت‌گران راه نور(زندگاني امام محمّدباقر(ع)" با اندكي تصرف نوشته سيد محمد تقي مدرسي و مطلب "راهنمايي راه‌شناس" از كتاب "در جستجوي علم دين" با اندكي تصرف نوشته سيد محمد ضياءآبادي انتخاب شده‌است.
در مطلب "پايه‌گذار انقلاب فرهنگي" كه برگرفته از آثار آيت‌الله صافي گلپايگاني بوده چنين آمده‌است: "ابن حجر، دانشمند اهل تسنن، در ‌مورد اين امام بزرگوار مي‌گويد: "او جامع علوم و شكافنده و توسعه دهنده علم بود. او نمايانگر علم بود و دانش را رفعت داد. قلب او مهذب و علم و عمل او پاك و پاكيزه بود. او طاهر و مطهر بود، خُلق او عالي بود و عمر او در اطاعت خداوند صرف شد. تبحّري در عرفان داشت كه زبان گوياي آن نيست. سخنان او در عرفان و سير و سلوك به حدي است كه نمي‌تواند در اين گفتار ضبط شود".
در بخش‌هايي از "كار دنيايي = طاعت الهي" نيز نوشته‌ شده‌است: "بنابراين فرق است بين كار دنيا براي دنيا و مال اندوزي و كار دنيا براي به دست آوردن روزي حلال و كسب رضايت خداوند. بر اين اساس، به خوبي برداشت مي‌شود كه زهد و تقوا در نگاه بزرگان ما، دل نبستن به اين دنياست و نه عدم بهره برداري صحيح از آن در تمامي امور".
در قسمت‌هايي از مطلب "جور ديگر بايد ديد" نيز آمده‌است: "هر عملي به هر اندازه هم در نظر انسان كوچك و كم اهميت جلوه كند، ممكن است نردباني بلند براي رسيدن به رضاي خداوند شود و همان شخصي كه توجه ما را به خود جلب نكرده، بنده‌اي از بندگان خاص خداوند باشد. اين افق جديد و رويكردي تازه است كه پيشوايان الهي در برابر ما مي‌گشايند".

بالای صفحه

ويژه تلفن همراه و براي استفاده زائران دانشجو
نرم‌افزار "مكه همراه" طراحي شد

نرم‌افزار "مكه همراه" ويژه تلفن همراه و براي استفاده زائران دانشجو ارائه شده‌است. نرم‌افزار "مكه همراه" ويژه تلفن همراه داراي قابليت‌هايي چون "نقشه شهر مكه"، "جستجوي سريع و آسان هتل‌ها به همراه اطلاعات هر كدام، اماكن و مراكز زيارتي"، "قبله‌نما و جهت‌ياب مكه معظمه"، است. از ديگر امكانات اين نرم‌افزار مي‌توان به "امكان نصب برنامه روي تمام گوشي‌هاي تحت جاوا" و "قابليت نصب از طريق كابل، كارت حافظه، مادون قرمز و بلوتوث" اشاره كرد. ياد آور مي‌شود نرم‌افزار "شهر مدينه" نيز به زودي در سايت لبيك براي دانلود ارائه خواهدشد.

بالای صفحه

ميليونها متن علمي نجوم بايد اصلاح شود
منظومه "تخم مرغي" شکل است
بررسي اطلاعاتي که کاوشگر وويجر2 سازمان ناسا از اعماق فضا به زمين ارسال کرده است نشانگر اشتباه بودن ميليون ها متن علمي است که در آنها منظومه شمسي کروي فرض شده است. 
دانشمندان مي گويند منطقه نفوذ خورشيد که هليوسفر ناميده مي شود گرد نيست و کاملا نامتقارن است .
هليوسفر فضايي تحت سيطره بادهاي خورشيدي يا ذراتي است که از خورشيد پرتاب مي شود. اين بادها تا مدار پلوتو که در فاصله شش ميليارد کيلومتري از خورشيد به دور اين ستاره مي چرخد، پيش مي رود.
کاوشگر وويجر 2 که در سال 1977 سفر تاريخي خود را به سيارات منظومه شمسي آغاز کرد، اکنون از اين مرز ناآرام که به نام "شوک پايان " خوانده مي شود ، عبور کرده است . در اين منطقه هليوسفر پايان مي يابد و فضاي بين ستاره اي ْآغاز مي شود.
کاوشگر وويجر يک که همزاد وويجر دو است ، چهار سال زودتر در نقطه ديگري در فاصله 5/1 ميليارد کيلومتري خورشيد از اين مرز عبور کرد.
براساس مطالعاتي که در مجله "نيچر" منتشر شده است اين تفاوت ثابت مي کند که هليوسفر حتي به گرد کامل نيز نزديک نيست بلکه مثل تخم مرغ، دوکي شکل است.
بادهاي خورشيدي که به سمت مرز منظومه شمسي مي وزند، با بقاياي اتمي که از فضاي بين ستاره اي در جهت مقابل هجوم مي آورند، تصادم مي کند و در نتيجه اين تصادم دايمي قسمت پايين اين تخم مرغ مسطح شده است.
کاوشگر وويجر دو چندين بار در طول يک روز از "شوک پايان" عبور کرد که اين امر نشان مي دهد مثل جزر و مد يک موج، در اين مرز جريان دايمي وجود دارد.
" رندي جوکيپي" اخترشناس دانشگاه آريزونا در باره دو کاوشگر وويجر که از سال 1977 تاکنون به فعاليت خود ادامه مي دهند مي گويد عبور از هليوسفر عصر جديدي از اکتشافات را به روي ما مي گشايد.
اطلاعات دريافتي از مناطق دوردست هليوسفر ديدگاه ما را در مورد نحوه تعاملات خورشيد با کهکشان متحول کرده است .
طي دهه هاي آينده اين دو کاوشگر که با سرعت بيش از 17 کيلومتر درثانيه از زمين دور مي شوند تنها منبع مشاهدات ما از مناطق دوردست منظومه شمسي خواهند بود.
اين دو کاوشگر در اصل براي رصد و پرواز از کنار سياره هاي مشتري و زحل به فضا پرتاب شدند که کشف آتشفشان هاي فعال بر روي قمر "ايو" مشتري و پيچيدگيهاي حلقه هاي زحل از جمله دستاوردهاي هيجان انگيز آنها بود.
در مرحله بعد ، اکتشاف فضاي ماوراي سيارات منظومه شمسي به عنوان ماموريت بعدي اين کاوشگرها در نظر گرفته شد.
آنها اولين اجرام ساخت بشر هستند که به مناطق تاريک و سرد اعماق کهکشانها مي روند. در فقدان انرژي خورشيدي ، باتريهاي هسته اي مادام العمر نيروي حرکت اين دو کاوشگر را تامين مي کند.
اين فضاپيماها آنقدر از زمين دورند که چندين ساعت طول مي کشد تا پيام ارسالي از زمين با سرعت نور به آنها برسد. هر يک از اين کاوشگران روزانه 6/1 ميليون کيلومتر در فضاي لايتناهي پيش مي روند.
اين دو کاوشگر يک "کپسول زمان " با خود به همراه دارند که اصوات و تصاوير حيات بر روي زمين مربوط به اواسط دهه 1970 در آنها ضبط شده و در صورت برخورد آنها با هوش فرازميني مي تواند معرف حيات در کره زمين باشد.
بالای صفحه

مدرسه عالي فقه و معارف اسلامي برگزار مي کند
مسابقه علمي قرآني ويژه طلاب غيرايراني

مدرسه عالي فقه و معارف اسلامي قم، مسابقه علمي ـ قرآني را ويژه طلاب غيرايراني برگزار مي کند.
حجت الاسلام محمد عليزاده، مسؤول اداره ساماندهي و تحقيقاتي مدرسه علميه حجتيه قم، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري رسا گفت: اين مدرسه علميه در جهت گسترش فرهنگ قرآني و همچنين زدودن محجوريت قرآن، مسابقه علمي ـ قرآني را ويژه طلاب غيرايراني برگزار مي کند.
وي عوامل پيشرفت و شكوفايي از ديدگاه قرآن كريم و شاخصه هاي حيات معنوي در قرآن را محورهاي اين مسابقه علمي اعلام کرد و اظهار داشت: علاقه مندان مي توانند آثار خود را در اين زمينه تا بيستم مرداد ماه به دبيرخانه مدرسه علميه حجتيه قم ارسال کنند.
حجت الاسلام عليزاده خاطر نشان کرد: اين مسابقه علمي با همکاري معاونت پژوهش مدرسه عالي فقه و معارف اسلامي، و انجمن علمي پژوهشي علوم قرآن اين مدرسه، ويژه پژوهشگران جامعه المصطفي العالميه برگزار مي شود.
وي زمان اعلام نتايج را ماه رمضان اعلام کرد و ياد آور شد: بايد پاسخ سؤال هاي علمي ـ پژوهشي با نگاه نو و حداكثر پنج صفحه A4 باشد.
گفتني است، علاقه مندان مي توانند آثار خود را به نشاني قم ـ خيابان حجتيه ـ مدرسه عالي فقه و معارف اسلامي ـ انجمن علمي پژوهشي علوم قرآن، ارسال کنند.

بالای صفحه

چاي سبز از جلوگيري بيماري هاي قلبي موثر است
تحقيقات اخير نشان مي دهد، مصرف روزانه چند فنجان چاي سبز مي تواند از بروز بيماري هاي قلبي جلوگيري کند. گروهي از دانشمندان يوناني اخيرا دريافتند، مصرف چاي سبز در جلوگيري از ابتلا به بيماري هاي قلبي بسياري موثر است.
اين دانشمندان اعلام کردند، چاي سبز جريان خون را سريع تر کرده و به شراين فرصت استراحت مي دهد.
پيش تر نيز تحقيقات نشان داده بود، چاي سياه نيز در پيشگيري از بسياري از بيماري هاي قلبي-عروقي بسيار موثر است.
اين گروه از محققان يوناني بر اين باورند که چاي سبز حتي از چاي سياه نيز در پيشگيري از بيماري هاي قلبي عروقي موثرتر خواهد بود.
بنا به گفته اين پژوهشگران چاي سبز از لحاظ ذخاير آنتي اکسيداني بسيار غني تر از چاي سياه است.
دانشمندان به تازگي دريافتند يکي از عناصر فعال موجود در چاي سبز قادر است به اندازه آسپرين ازتجمع پلاکتهاي خوني جلوگيري کند.
به گفته اين محققان عدم تجمع پلاکت هاي خوني اثر جريان خون را بهبود مي بخشد که اين امر خود در بهبود عملکرد ارگان هاي مختلف بدن بسيار موثر است.
چاي سبز همچنين از سخت شدن رگها نيز جلوگيري مي کند که اين امر نيز مي تواند مانع از بروز سکته هاي قلبي و مغزي شود.
تحقيقات مردمي نشان مي دهد در کشورهايي که مردم هر روز چاي سبز مصرف مي کنند موارد سرطاني نيز کمتر بوده است، هر چند بين اين دو هيچ رابطه علت و معلولي تاييد نشده است، اما چاي سياه فاقد خاصيت مشابه است.
در واقع، اگر به مقدار زيادي چاي سياه مصرف کنيد، ضريب خطر ابتلا به سرطان روده، کيسه صفرا و همچنين بسياري ديگر از انواع سرطان ها به طرز بسيار چشمگيري افزايش مي يابد که اين درست نقطه مقابل چاي سبز است.
اثرات ضد سرطاني چاي سبز در موارد سرطان مجراي معده- روده اي، سرطان ريه و سرطان سينه بيشتر نمايان است.
چاي سبز شديدا به عنوان جايگزيني براي چاي سياه و قهوه توصيه مي شود.
نوشيدن سه ليوان چاي سبز (حاوي سه گرم مواد حل شدني، يا 240 تا 320 گرم پلي فنول ها) يا روزانه 300 تا 400 ميلي گرم عصاره استاندارد چاي سبز ( که اين عصاره ها مي بايست حاوي 80 درصد پلي فنولها و 55 درصد اپي گالوکزچين ها باشند) در روز توصيه مي شود.
بالای صفحه

راهي ميان ترجمه و تفسير

قسمت سوم وپاياني
همچنان كه سادگى و رسايى و صراحت از لوازم ديگر چنين كلامى است. در عين حال كوشش شده است اين زيبايى تصنعى نباشد و بر مفهوم بار نگردد, بلكه ازخود مفهوم و نيروى عاطفى و روانشناختى آن و نيز ساختار نحوى و صرفى آيات سرچشمه گيرد (نه چنانكه مثلاً در برخى از ترجمه هاى متون دينى ديده شده است). تبصره: برخى معتقدند هرگونه تبيينى ازكلام خدا در حوزه تفسير قرار مى گيرد. در اين ديدگاه حتى ترجمه قرآن خود نوعى تفسير است, زيرا به هرحال ترجمه نيز برداشت ويژه اى است ازمعنى و مفهوم يك آيه كه چه بسا با مقصود بارى تعالى مغايرت داشته باشد. بويژه در آيات متش ابه ـ كه بيش ترين بخش قرآن را تشكيل مى دهد ـ اين امر كاملاً اتفاق مى افتد. از اين رو هيچ ترجمه اى نمى تواند ادعا كند كه برگردان عينى كلام خداست. ممكن است در اين سخن نوعى مبـالغه نهفته باشد, ولى به هر حـال بهره اى از حقيقت را نيز داراست. بنابراين ترجمه مفهومى از اين ديدگاه به طريق اولى خود نوعى تفسير است. بويژه كه در اينجا تغيير اتى آشكار در سياق كلام صورت مى گيرد. هم از اين رو, و هم از آن رو كه همواره خواننده ملاكى براى سنجش و ارزيابى ترجمه مفهومى, چه از جهت صحت و سقم معنايى, و چه از جهت بار عاطفى و روانشناختى آيات, همچنين آگــاهى از ميزان تغييراتى كه در سيـاق كلام خدا صورت گرف ته و چگونگى صورت بندى آن در زبان فارسى داشته باشد, توصيه مى كنيم كه ترجمه مفهومى سوره هاى ارائه شده در كنار متن اصلى قرآن (براى عربى دانان) و يا متن اصلى به همراه يك ترجمه دقيق مطالعه شود كه تا حد ممكن, ترجمه تحت اللفظى و ترجيحاً در بين ترجمه هاى موجود, ترجمه مرحوم محمد كاظم معزّى, براى اين منظور منـاسب است. در پايان به جاى هرگونه توضيح ديگرى چند نمونه از ترجمه يا ترجمه ـ تفسيرى كه بدين گونه از چند سوره به دست آمده است, آورده مى شود و شايد بهتر باشد به جاى ترجمه يا ترجمه ـ تفسير, از لفظ (مفهوم) يا (ترجمه مفهومى) براى آنها استفاده شود. و ملتمسانه نظر صاحبنظرا ن و اهل فن و ساير خوانندگان, جهت اصلاح و تصحيح يا يادكرد كاستيها و بايسته هاى آن, در خواست مى گردد.

1. ترجمه مفهومى يا ترجمه ـ تفسير سوره حمد به نام خداوند بخشنده مهربان(1) آن خدايى را بايد ستود كه پروردگار جهانيان است.(2) بخشنده ومهربان است.(3) و در قيامت فقط فرمان او مى رود.(4) پس شايسته است تنها او را پرستش كنيم و تنها از او يارى بجوييم.(5) يارى براى اينكه به راه راست هدايتمان كند;(6) كه اين يك نعمت الهى است; همچنانكه گر وهى از آن بهره مند شده اند و از خشم خدا در امان مانده اند. تا در زمره گمراهان نمانيم.(7) FORMATTER ERROR (Malformed List)2. ترجمه مفهومى يا ترجمه ـ تفسير سوره زلزال به نام خداوند بخشنده ومهربان. آن زمان كه زمين تكانى سخت بخورد,(1) و آنچه را كه در دل خود نهفته دارد بيرون بريزد.(2) و انسان شگفت زده شده از خود بپرسد (زمين را چه شده است).(3) در آن روز, زمين به وحى پروردگار از آنچه مى داند, سخن خواهد گفت.(5.4) و مردمان پراكنده به تماشاى اعمالشان بيرو ن خواهند ريخت.(6) پس هر كس هراندازه كه نيكى يا بدى كرده به چشم خود بازبيند.(7.8) FORMATTER ERROR (Malformed List)3. ترجمه مفهومى يا ترجمه ـ تفسير سوره قدر به نام خداوند بخشنده و مهربان خداوند, قرآن را در شب قدر فرو فرستاده است.(1) شبى چنان ارجمند كه شما ندانيد.(2) شب قدر از هزار ماه بهتر است.(3) در آن شب, فرشتگان و روح به اذن خداوند, براى كارهايى كه بدان مأمور شده اند, فرود مى آيند.(4) آن شب تا صبحگاهان, فرخنده است.(5) FORMATTER ERROR (Malformed List)4. ترجمه مفهومى يا ترجمه ـ تفسير سوره توحيد به نام خداوند بخشنده و مهربان بدانيد كه خداوند يگانه و بى نياز است.(1.2) نه كسى را مى زايد و نه از كسى زاده شده است.(3) و نه او را همتايى است.(4) 5. ترجمه مفهومى يا ترجمه ـ تفسير سوره لقمان به نام خداوند بخشنده و مهربان الف, لام, ميم, وحى است.(1) اين وحى جمله هاى كتاب با حكمت است,(2) كه نيكوكاران را مايه هدايت است ورحمت.(3) همان كسانى كه نماز مى خوانند و زكات مى دهند و آخرت را باور دارند.(4) خداوند, نيكوكاران را هدايت مى كند و آنان رستگار مى شوند.(5) سخن بيهوده را همچون برخى ازمردمِ نادان براى گمراه كردن و استهزاء راه حق, نبايد خريد. اين كار, عذابى سخت در پى دارد.(6) چنانكه روى گرداندن از سخن خداوند با تكبر, و شنيدن آن همچون كران, عذابى دردناك به دنبال خواهد داشت.(7) درحالى كه ايمان و عمل صالح, بهشتهاى پر نعمت را به ار مغان مى آورد.(8) بهشت هايى كه جاودان در آن مى مانند. وعده خداوند, حق است و او عزتمند و حكيم است.(9) خداوند, آسمانهارا بى ستونى كه ديده شود, آفريده است و در زمين كوههايى افكنده است تا به سوى انسان روان نگردند. جانوران گوناگون در زمين پراكنده ساخته است و ا زآسمان باران مى باراند و جفتهاى گرامى از آن مى روياند.(10) آفريدگارى خداوند اين چنين است وجز او كسى نمى تواند چنين بيافريند. كسى كه چنين ادعايى بكند, ظالم است و ظالم در گمراهى آشكارى است.(11) خداوند به لقمان حكمت داد و از او خواست سپاسگز ارى كند, كه سپاسگزارى از خدا جز براى خويشتن نيست. و هر كه باور نمى كند, بداند كه خداوند بى نياز و ستوده است.(12) زمانى لقمان, پسرش را نصيحت كرد و به او گفت اى پسرم, مبادا شرك بورزى, زيرا كه شرك ظلمى بزرگ است.(13) خدا نيز انسان را در حق والدينش ـ بويژه ما درى كه او را به سختى و سنگينى با خود حمل مى كند و دوسال شير مى دهد ـ چنين توصيه كرده است: از من و والدينت سپاسگزارى كن, زيرا كه به سوى من باز مى گرديد.(14) و اگر شما را به شرك خواندند, از ايشان اطاعت مكنيد, ولى تا دنيا باقى است با آنان به نيكى رفتار كنيد , و راه كسانى را در پيش گيريد كه به سوى من باز مى گردند. شما همگى به سوى من خواهيد آمد و من شما را از اعمالتان آگاه خواهم ساخت.(15) اندرزهاى لقمان را به فرزندش فراگيريد و بدانيد كه خداوند كوچك ترين اعمال را, اگر چه در دل سنگ يا آسمان و زمين پنهان باشد, ب از خواهد آورد, زيرا كه او بس باريك بين و آگاه است.(16) پس نماز بخوانيد و امر به نيكى كنيد و از زشتى و بدى باز داريد و در سختيها صبر پيشه گيريد كه اين همه از استوارى امور است.(17) روى خود را به تكبر از مردم باز مگردانيد, و مغرورانه وخودستا بر زمين گام ننهيد, كه خداوند خودستايان و فخرفروشان را دوست نمى دارد.(18) فروتنانه ومعتدل گام برداريد و صداى خود را پايين بياوريد, كه نكوهيده ترين صدا, صداى الاغ است.(19) مى دانيد كه خداوند هرچه در آسمانها و زمين وجود دارد, رام شما گردانيده و نعمتهاى آشك ار و نهان خود را بر شما بارانيده است. پس همچون برخى از مردمِ بى دانش و گمراه و بى بينه درباره خدا ستيزه مكنيد.(20) كه چون به آنان بگويند از وحى خدا پيروى كنيد, گويند از دين پدرانمان پيروى مى كنيم. حتى اگر شيطان پدرانشان را به دوزخ رهنمون گردد.(21) رو به سوى خدا آوريد و نيكوكار باشيد كه اين دستاويزى محكم است. و بدانيد كه سرانجامِ همه چيز به خدا بازمى گردد.(22) حال اى پيغمبر, كفر كافر تو را اندوهگين نسازد. به سوى خدا باز خواهند گشت وخدا به كردارشان آگاهشان خواهد ساخت, و بدانيد كه خدا به آنچه در سينه ها نه فته است, نيك آگاه است.(23) خداوند كافران را اندكى بهره مند مى سازد, سپس در عذابى سخت بيچاره شان مى گرداند. (24) آنان مى دانند كه خداوند آسمانها و زمين را آفريده است, پس تنها او را بايد ستود. افسوس كه بيش تر آنان اين را نمى دانند.(25) آرى , هرآنچه كه در آسمانها و زمين وجود دارد از آن خداست وخدا آن بى نيازِ ستوده است.(26) و اگر تمامى درختان زمين, قلم مى شدند و تمامى درياها مركب, نمى توانستند كلمات خداى را به اتمام برسانند. آرى, خداوند, عزتمند و حكيم است.(27) و بدانيد كه آفرينش همه شما, و ب رانگيختن دوباره همه شما, براى خدا به سادگى يك تن از شماست. آرى, خداوند بس شنوا و بيناست.(28)

1. بى ترديد تفسيرهاى طولانى و كلاسيك درنزد اهل فن و علاقه مندان به فهم عميق تر و معانى پنهان تر آيات همچنان از جايگاهى رفيع و ممتاز برخوردارند و نبايد تصور شود كه اين كار در برابر آن كارها قرار دارد, بلكه يك ن ياز اساسى در ترجمه يا تفسير پيشنهادى به تفاسير عميق و مفصل جهت درك بهتر ازمقاصد آيات وجود دارد و بايد گفت بدون اين تفاسير شايد در اصل هدف يادشده برآورده نگردد.
2. منبع:دانشنامه اينترنتي قرآن